به سایت photo-biography.net خوش آمدید.

سال تولد سلمان ساوجی

بیوگرافی کامل سلمان ساوجی

  سلمان ساوجی نام اصلی خواجه جمال‌الدین سلمان بن خواجه علاءالدین‌محمد زمینهٔ کاری شعر زادروز ۷۰۹ (قمری) ساوه پدر و مادر خواجه علاءالدین‌محمد مرگ ۷۷۸ (قمری) ساوه در زمان حکومت جلایریان دیوان سروده‌ها جمشید و خورشید فراق‌نامه تخلص سلمان اثرگذاشته...

بیوگرافی کامل سلمان ساوجی

 

سلمان ساوجی
نام اصلی خواجه جمال‌الدین سلمان بن خواجه علاءالدین‌محمد
زمینهٔ کاری شعر
زادروز ۷۰۹ (قمری) ساوه
پدر و مادر خواجه علاءالدین‌محمد
مرگ ۷۷۸ (قمری) ساوه
در زمان حکومت جلایریان
دیوان سروده‌ها جمشید و خورشید
فراق‌نامه
تخلص سلمان
اثرگذاشته بر حافظ

 

خواجه جمال‌الدین سلمان بن خواجه علاءالدین‌محمد معروف به سلمان ساوجی (زاده ۷۰۹ (قمری) – درگذشتۀ ۷۷۸ (قمری) – ساوه) از شاعران اوایل قرن هشتم هجری است. وی از بزرگترین قصیده‌سرایان و غزل‌گویان ایران است. پدرش خواجه علاءالدین‌محمد اهل قلم بود.

یکی از دلایل عمدۀ شهرت سلمان، در قصیدۀ مصنوعی به نام بدایع‌الاسحار است که در روزگار جوانی و در مدح غیاث‌الدین محمد وزیر سروده‌است. سلمان این قصیده را به تقلید از سید ذوالفقار شیروانی و قوای گنجه‌ای سرود. در این زمان این شاعر حدود بیست و شش یا بیست و هفت ساله بود.

شعر

سلمان تحصیل کمالات کرد و سخن‌پردازی‌های او تنها از روی قریحه وذوق نبود. در اوایل عمر خواجه غیاث‌الدین محمّد وزیر سلطان ابوسعید بهادر (۷۱۶-۷۳۷) را در قصاید خود مدح کرد و سپس شیخ حسن بزرگ از سلسله جلایریان و سلطان‌حسین و سلطان‌اویس را مدح گفت، او مدّت چهل سال در سفر و حضر و تبریز و بغداد مداحی آن خانواده را نمود. سلمان در درجۀ اوّل قصیده‌سراست و می‌توان او را از آخرین قصیده‌سرایان معروف ایران پیش از صفویان دانست. سلمان در تغزل و عاشقانه‌ها نیز زبردست است و از این جهت مورد توجه قرارگرفت. از اوست:

باد نوروز از کجا این بوی جان می‌آورد جان من پی تا به کوی دلستان می‌آورد
ورنه اقلیم فلک شکرانه این مژده را مسرعان عالم علوی به رسم مژده خواه

سلمان ساوجی در شعر زیر به داستان توطئۀ منصور اشاره دارد که ابومسلم را از مرو به بغداد طلبید و او نرفت، منصور سوگندها خورد و عهدها گرفت که او را آزاری نرساند و ابومسلم از مرو به نیشابور و از آنجا به ری شد. مؤلّف مجمل‌التواریخ می‌نویسد: «چون به ری رسید، رای و خرد آنجا بگذاشت و به همدان شد» وسرانجام به بغداد رفت و به امر منصور کشته شد.

آنکه می‌انداخت سر چون خیمه بر گردن به ری شد اسیر خواری و مستوجب چندین عذاب
کرد رو بر آسمان کای آسمان تدبیر چیست آسمان گفتش «ترکت الرای بالری» در جواب

در منابع به موسیقی‌دانی او اشاره نشده، لیکن رامشییان و موسیقی‌دانان او را گرامی می‌داشتند. دوبیتی او که درباره کاسه‌نوازی مراغی سروده بر این پایه‌است:

آوازهٔ کاسهٔ تو این بنده شنید وز طبع لطیفش به نواها برسید
این کاسهٔ دیده‌ای که بیننده ز ماست تا کاسهٔ دیده هست مثل تو ندید

سلمان گذشته از قصیده و غزل؛ ترجیع‌بند‚ ترکیب‌بند‚ قطعه‚ مثنوی و رباعی نیز گفته‌است:

بوستان بر دوستان افشاند از این بهجت نثار آسمان بر آسمان انداخت زین شادی کلاه

او در تصوف نیز اشعاری دارد:

گر سر و ترک کلاه فقر داری ای فقیر چار ترکت باید اول تا رود کارت به پیش
ترک اول ترک مال و ترک ثانی ترک جاه ترک ثالث ترک راحت ترک رابع ترک خویش

سلمان ساوجی از جمله شاعرانی است که وصف طبیعت را با حرکت و حیات همراه کرده‌است و به اصطلاح به عناصر بی‌جان. شخصیت و خصایص انسانی بخشیده‌است. او به این شیوه بسیاری از وصف‌های خود را سرشار از زندگی و پویایی و حرکت کرده‌است. اغلب تشخیص‌های او در شکل تفصیلی و با نوعی بیان روایی همراه است.

آثار

بسیاری از شعرهای سلمان ساوجی در مدح شیخ حسن و همسرش دلشادخاتون و سلطان‌اویس سروده شده. دو مثنوی یکی موسوم به «جمشید و خورشید» و دیگری «فراق‌نامه» دارد:

  • جمشید و خورشید در ۷۶۳ قمری به پایان رسیده
  • فراق‌نامه در ۷۷۰ قمری به پایان رسید

پایان زندگی

سلمان در آخر عمر از نظر جلایریان افتاد و در ساوه انزوا جست و سرانجام در دوشنبه دوازدهم صفر ۷۷۸ هجری قمری در زادگاه خود درگذشت.

 

بیوگرافی فریدریش شیلر   فریدریش شیلر نام اصلی یوهان کریستوف فریدریش فون شیلر زادروز ۱۰ نوامبر ۱۷۵۹ مارباخ آم نکا، آلمان مرگ ۹ مه ۱۸۰۵ میلا...
بیوگرافی کامل وحشی بافقی   وحشی بافقی نام اصلی کمال‌الدّین (شمس‌الدّین) محمّد زمینهٔ کاری ادبیات فارسی، شعر زادروز ۹۱۱ خورشیدی ۹۳۹ قمر...
بیوگرافی کامل ابوذر بوزجانی ابوذر بوزجانی (درگذشته‌ی ۳۶۶ - ۳۶۷ هـ.ق) زاهد کرّامی و از صوفیان شاعر قرن چهارم ایرانی بوده است. او متولد بوزجان (بوژگان - تربت جام امروزی) ب...
بیوگرافی کامل فرخی یزدی   میرزا محمد فرخی یزدی زمینهٔ کاری شاعر، روزنامه‌نگار، نماینده مجلس زادروز ۱۲۶۸ ایران، یزد پدر و مادر محمدابرا...
بیوگرافی غلامعلی روانبخش + عکس غلامعلی روانبخش زادروز ۱۳۱۴ خورشیدی قوچان درگذشت ۱۳۵۷ تهران ملیت  ایرانی پیشه خواننده و بازیگر غلامعلی ...
بیوگرافی کامل فروغی بسطامی       فروغی بسطامی زادروز ۱۲۱۳ ه. ق. کربلا درگذشت ۲۵ محرم ۱۲۷۴ ه. ق. تهران نام‌های دیگر میرزا عباس ب...
بیوگرافی ابوالقاسم رضایی ابوالقاسم رضایی زادروز  مشهد، ایران درگذشت بهار ۱۹۹۷ ایالات متحده علت مرگ بیماری قلبی ملیت  ایرانی پیشه فیلمبردار ...
بیوگرافی عباس شادروان + عکس   عباس شادروان زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۱۳۳۵ تهران ملیت  ایران پیشه بازیگر سال‌های فعالیت ١٣۵۴...
بیوگرافی کامل اسدی طوسی   ابونصر علی بن احمد اسدی طوسی زادروز اواخر قرن چهارم ۳۹۰ هجری قمری توس درگذشت ۴۶۵ هجری قمری تبریز آرامگاه مقبره ا...
بیوگرافی سیامک اشعریون + عکس   سیامک اشعریون زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۱۳۲۵ تهران ملیت ایرانی پیشه بازیگر سال‌های فعالیت ۱۳۴...
بیوگرافی کامل ابوالعتاهیه   ابواسحاق اسماعیل بن قاسم بن سوید بن کیسان شناخته‌شده به ابوالعَتاهیه (زادهٔ ۱۳۰/۱۵۸ - مرگ ۲۱۱/۲۱۳ هجری قمری) برابر با ۷۴۸-۸۲۶ میلادی) شاعر ع...
بیوگرافی کامل حکیم عمر خیام   عُمَر خَیّام نام اصلی غیاث‌الدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری زمینهٔ کاری ریاضیات، اخترشناسی، شعر، فلسفه،...
بیوگرافی کامل هلالی جغتائی   هلالی جغتائی زادروز میانه‌های سدهٔ ۹ خ. استرآباد درگذشت ۹۰۸ خ./۹۳۵ ق. چهارسوق شهر هرات محل زندگی استرآباد، هرات م...
بیوگرافی کاظم روشن‌ ضمیر کاظم روشن‌ ضمیر زمینه فعالیت سینما ملیت  ایران پیشه بازیگر سال‌های فعالیت ۱۳۵۶-۱۳۴۴   کاظم روشن‌ضمی...
بیوگرافی کامل لئوناردو آلیشان   لئوناردو آلیشان نام اصلی لئوناردو پل آلیشان زمینهٔ کاری شاعر، داستان‌نویس، مترجم، استاد دانشگاه زادروز ۴ مارس ۱۹۵۱...