به سایت photo-biography.net خوش آمدید.

تخلص سنایی غزنوی

بیوگرافی کامل حکیم سنایی

  حکیم سنایی زادروز ۴۷۳ هجری غزنه درگذشت ۵۴۵ هجری غزنه آرامگاه غزنه ملیت ایران بزرگ باستان، افغانستان نام‌های دیگر ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی دوره قرن پنجم و ششم هجری آثار حدیقهالحقیقه سیرالعباد الی المعاد   ابوالمجد مجدود...

بیوگرافی کامل حکیم سنایی

 

حکیم سنایی
زادروز ۴۷۳ هجری
غزنه
درگذشت ۵۴۵ هجری غزنه
آرامگاه غزنه
ملیت ایران بزرگ باستان، افغانستان
نام‌های دیگر ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی
دوره قرن پنجم و ششم هجری
آثار حدیقهالحقیقه
سیرالعباد الی المعاد

 

ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی یا حکیم سنایی (۴۷۳-۵۴۵ قمری)، از بزرگ‌ترین شاعران قصیده‌گو و مثنوی‌سرای زبان پارسی است، که در سدهٔ ششم هجری می‌زیسته است.

 

زندگی

حکیم سنائی در سال (۴۷۳ هجری قمری) در شهر غزنه (واقع در افغانستان ) دیده به‌جهان گشود، و در سال (۵۴۵ هجری قمری) در همان شهر درگذشت. نام او را عوفی مجدالدین آدم السنایی و حاجی خلیفه آدم نیز نوشته اند. محمد بن علی الرقا از معاصران او در دیباچه حدیقهالحقیقه نام او را “ابوالمجدودبن آدم السنائی” نوشته است. این حاکی از آن است که نام‌های دیگری که بر روی او نهاده اند غلط می‌باشد. دردیوان سنایی ابیاتی به چشم می‌خورد که در آن سنایی خود را “حسن ” خوانده است. در این بیت سنایی می‌گوید:

حسن اندر حسن اندر حسنم تو حسن خلق و حسن بنده حسن

بخاطر این بیت بعضی از محققان می‌گویند که نام او در اصل حسن بوده و وی بعدها نام “مجدود” را برای خود انتخاب کرده است. در ابتدا سنایی طبق عادت آن زمان به دربار سلاطین روی آورد و به دستگاه غزنویان راه پیدا نمود. او در ابتدا به مداحی پرداخت تا اینکه یکباره شیدا شد و دست از جهان و جهانیان شست. سنایی چند سالی از دوران جوانی را در شهرهای بلخ و سرخس و هرات و نیشابور گذراند. می‌گویند در زمانی که در بلخ بود به کعبه رفت. بعد از اینکه از مکه بازگشت مدتی در بلخ ماند. در سال ۵۱۸ ه.ق به غزنین برگشت. یادگار پر ارزش سفرهایش مقداری از قصاید وی می‌باشد. بعد از بازگشت به غزنین می‌گویند که خانه‌ای نداشت و یکی از بزرگان غزنین بنام خواجه عمید احمدبن مسعود به او خانه‌ای بخشید و سنایی تا پایان عمر در غزنین در عزلت به سر برد. و در این ایام مثنوی حدیقهالحقیقه را نوشت.

نصایح و اندرزهای حکیم سنایی دلاویز و پرتنوّع، شعرش روان و پرشور و خوش بیان، و خود او، در زمرهٔ پایه‌گذاران نخستین ادبیات منظوم عرفانی در زبان فارسی به‌شمارآمده است (صفحهٔ ۴۲، حافظ‌نامه، شرح الفاظ، اعلام، مفاهیم کلیدی و ابیات دشوار حافظ.)

او در مثنوی، غزل و قصیده توانائی خود را بوضوح نشان داده است.

سنائی دیوان مسعود سعد سلمان را، هنگامی که مسعود در اسارت بود، برای او تدوین کرد و با اهتمام سنایی، دیوان مسعود سعد همان زمان ثبت و پراکنده شد و این نیز از بزرگواری سنایی حکایت می‌کند.

مضامین عرفانی

بسیاری از مفاهیم و مضامین بلند اخلاقی و عرفانی، برای نخستین بار، با سحر و سادگی سخن دل‌نشین، زلال، و از جان برخاستهٔ حکیم سنایی به ادبیات کهن فارسی وارد شد.

این سخن تحفه‌ایست ربانی رمز اسرارهای روحانی
خاطر ناقصم چو کامل شد به سخن‌های بکر حامل شد
هر نفس شاهدی دگر زاید هر یک از یک شگرف تر زاید
شاهدانی به چهره همچو هلال در حجاب حروف زهره جمال
در مقامی که این سخن خوانند عقل و جان سحر مطلقش دانند
خاکیان جان نثار او سازند قدسیان خرقه‌ها در اندازند
طریق‌التحقیق

همین بذرهای اولیهٔ سخنان روحانی و عرفانی‌ست که سنایی پراکنده کرد، و عطار و مولانا و سعدی و حافظ و جز آنان، در طول بیشتر از سه قرن، آن‌ها را به اوج پختگی، صلابت، روانی، و پر معنایی رسانیدند.

سنائی و مولانا

معانی و الفاظ نو ظهور عرفانی در شعر و سخن سنائی در اشعار و اندیشه‌های دیگر استادان سخن فارسی همچون مولانا تأثیر گذارده و در مواردی بازتاب مستقیم داشته‌اند.

مولانای بلخی، عطار نیشابوری و سنایی غزنوی را به منزلهٔ روح و چشم خود می‌دانست:

عطار روح بود و سنایی دو چشم او ما از پی سنایی و عطار آمدیم

آثار سنایی

قصاید، غزلیات، رباعیات، قطعات و مفردات سنایی در دیوان اشعار وی گرد آمده است. جز دیوان، آثار دیگر او عبارت‌اند از:

  1. حدیقهالحقیقه: این منظومه که در قالب مثنوی سروده شده است، محتوای عرفانی دارد. این منظومه را الهی‌نامه سنایی نیز خوانده‌اند. کار سرودن حدیقهالحقیقه در سال ۵۲۵ هجری قمری پایان یافته است.
  2. طریق‌التحقیق: منظومه دیگری در قالب مثنوی است که به وزن و شیوه حدیقهالحقیقه سروده شده است و کار سرودن آن در سال ۵۲۸ ه.ق سه سال بعد از اتمام حدیقهالحقیقه، تمام شده است.
  3. سیرالعباد الی المعاد: شامل هفتصد بیت است و در آن از موضوعات اخلاقی سخن رفته است. سنایی در این اثر به طریق تمثیل، از خلقت انسان و نفوس و عقل‌ها صحبت به میان آورده است. سنایی آن را در سرخس سروده است.
  4. کارنامهٔ بلخ: هنگام توقف شاعر در بلخ سروده شده و حدود پانصد بیت است و چون به طریق مزاح سروده شده، آن را مطایبه‌نامه نیز گفته‌اند.
  5. عشق‌نامه: شامل حدود هزار بیت در قالب مثنوی است و در چهار بخش حقایق، معارف، مواعظ و حکم گرد آمده است.
  6. عقل‌نامه: منظومه‌ای است که در سبک و وزن عشق‌نامه در قالب مثنوی سروده شده است.
  7. مکاتیب: نوشته‌ها و نامه‌هایی از سنایی است که به نثر فارسی نوشته شده و از آن با نام مکاتیب یا رسائل سنایی یاد می‌شود.

 

بیوگرافی کامل آزاد حبشی آزاد حبشی از شاعران پارسی‌گوی بود. نامش الماس و نخست مملوک سیدمحمد متخلص به سحاب بود، چون شعر فارسی نیک می‌گفت فتحعلی‌شاه قاجار او را خرید و آزاد ک...
بیوگرافی کامل انوری ابیوردی       حکیم اوحدالدین علی ابن محمد خاورانی انوری ابیوردی زادروز اواخر قرن پنجم یا اوایل قرن ششم هجری قمری سرخس ...
بیوگرافی کامل فرخی سیستانی   ابوالحسن علی بن جولوغ فرخی زادروز سال ۳۷۰ هجری قمری غزنه (سیستان) درگذشت ۴۲۹ هجری قمری غزنه آرامگاه آرامگاه فرخی س...
بیوگرافی پیمان سنندجی‌ زاده پیمان سنندجی‌ زاده زمینه فعالیت سینما تولد ۱ آذر ۱۳۵۲ کرمانشاه مرگ ۲۰ آذر ۱۳۷۴ ملیت  ایران سال‌های فعالیت ۱۳۷۴ ...
بیوگرافی حمید آرش‌ آزاد   حمید آرش آزاد (۱۳۲۷ در تبریز - ۲۳ مرداد ۱۳۸۹ در تبریز)، شاعر، نویسنده و طنزپرداز ایرانی بود. وی در حدود ۴۰ سال سابقهٔ فعالیت در مطبوع...
بیوگرافی کامل رحیم معینی کرمانشاهی   رحیم معینی کرمانشاهی زادروز ۱۵ بهمن ۱۳۰۴ کرمانشاه محل زندگی تهران ملیت ایرانی پیشه شاعر سال‌های ف...
بیوگرافی رحیم روشنیان رحیم روشنیان زمینه فعالیت سینما تولد ۱۲۹۸ خورشیدی بندر انزلی مرگ ۳۰ مرداد ۱۳۵۴ تهران مدفن گورستان بهشت زهرا، قطعه ۱۰، رد...
بیوگرافی کامل حافظ شیرازی   حافظ شیرازی نام اصلی خواجه شمس الدین محمد بن بهاءالدّین شیرازی زمینهٔ کاری شعر، فلسفه و عرفان زادروز ۷۰۶حدود...
چگونگی مرگ پروین اعتصامی پروین اعتصامی در فروردین ۱۳۲۰ به بیماری حصبه مبتلا شد. این در زمانی بود که برادر وی، ابوالفتح اعتصامی، دیوان او را برای دومین چاپ آماده می‌کرد. ام...
بیوگرافی فریدریش شیلر   فریدریش شیلر نام اصلی یوهان کریستوف فریدریش فون شیلر زادروز ۱۰ نوامبر ۱۷۵۹ مارباخ آم نکا، آلمان مرگ ۹ مه ۱۸۰۵ میلا...
عکس ها و بیوگرافی کامل پابلو نرودا نام: پابلو نرودا تولد: نفتالی ریکاردو ریه‌س باسوآلتو ، ۱۲ ژوئیهٔ ۱۹۰۴ - پارال، جنوب سانتیاگو، شیلی مرگ:  ۲۳ سپتامبر ۱۹۷۳ میلادی (۶۹ سال) سانتیاگ...
بیوگرافی کامل رجب ابراهیمی   رجب ابراهیمی زادروز آبان ۱۳۱۴ روستای کورعباسلو| اردبیل محل زندگی اردبیل.تهران ملیت ایرانی لقب فرهاد ...
بیوگرافی کامل مسعود سعد سلمان   مسعود سعد سلمان شاعر دورهٔ غزنوی که در نیمهٔ دوم قرن پنجم و آغاز قرن ششم هجری می‌زیسته‌است. زندگی مسعود سعد سلمان، در سال ۴۳...
بیوگرافی کامل قابوس بن وشمگیر   ابوالحسن قابوس بن وشمگیر بن زیار دیلمی ملقب به شمس المعالی، از امیران سلسلسهٔ زیاری، شاعر و خوشنویس بود. وی صاحب گرگان و طبرستان و فرزند...
بیوگرافی کامل لئوناردو آلیشان   لئوناردو آلیشان نام اصلی لئوناردو پل آلیشان زمینهٔ کاری شاعر، داستان‌نویس، مترجم، استاد دانشگاه زادروز ۴ مارس ۱۹۵۱...