به سایت photo-biography.net خوش آمدید.

اشعار فخرالدین عراقی

بیوگرافی کامل فخرالدین عراقی

  شیخ فخرالّدین ابراهیم بن بزرگمهر بن عبدالغفار همدانی یا فخرالّدین عراقیکه به او لقب کمیجانی و همدانی نیز داده اند از شاعران و عارفان ادب فارسی زبان در سدهٔ هفتم هجری می‌باشد. وی در کمیجان به دنیا آمد در...

 

شیخ فخرالّدین ابراهیم بن بزرگمهر بن عبدالغفار همدانی یا فخرالّدین عراقیکه به او لقب کمیجانی و همدانی نیز داده اند از شاعران و عارفان ادب فارسی زبان در سدهٔ هفتم هجری می‌باشد. وی در کمیجان به دنیا آمد در مورد نام و نسب عراقی میان غالب تذکره‌نویسان اختلاف است. به روایت حمدالله مستوفی در کتاب تاریخ گزیده نام او ابراهیم، لقبش فخرالدین و نام پدر و جدش بوذرجمهر این عبدالغفار الجوالقی در همدان است. تولد عراقی بنا به تحقیق سعید نفیسی روستای کمیجان از نواحی شهر همدان و به سال ۶۱۰ هجری است. فخرالّدین عراقی در ۸ ذوالقعده ۶۸۸ ه. ق.، در دمشق درگذشت.

زندگی

فخرالدین ابراهیم ابن بزرگمهر ،متخلص به عراقی ،در سال ۶۱۰ هجری قمری در روستای کمیجان همدان متولد شد و در همدان به تحصیل علوم و ادبیات متداول زمان خود پرداخت و توانست در سالهای جوانی در مدرسه همدان تدریس کند بعداً حالش با دیدن جمعی از قلندران که از این شهر می گذشتند، تغییر کرد. از درس و بحث دست کشید و به دنبال ایشان به راه افتاد. صفحات عراق عجم را سیاحت کرد و به هندوستان رفت و در آنجا به خدمت شیخ بهاء الدین زکریا رسید و در حلقه ی مریدان او در آمد. در مقامات عرفانی به جایی رسید که شیخ مزبور خرقه خود را به وی پوشانید. پس از آن دختر خود را به او تزویج کرد و عراقی را از این زن پسری آمد که او را کبیر الدین نام نهاد. همین پسر پس از عراقی خلیفه او گردید. عراقی ۲۵ سال در خدمت شیخ بهاء الدین بسر برد. پس از وفات شیخ ، عراقی نتوانست در هندوستان بماند و از راه عمان رهسپار حج شد. از آنجا آسیای صغیر رفت و در شهر قونیه به خدمت صدرالدین قونیوی رسید. امیر معین الدین پروانه ، خانقاهی برای او در توقات (ترکیه فعلی) ساخت.پس از گرفتاری امیر معین الدین ، عراقی به مصر رفت و از آنجا به دمشق رهسپار شد و در همین شهر در سن ۷۸ سالگی و بقولی ۸۲ سالگی وفات یافت و در جبل الصالحه مدفون شد. دیوان عراقی شامل قصاید مقطعات، ترکیبات ، ترجیعات ، غزلیات و رباعیان است و به طبع رسیده . مثنوی عشاتنامه ، یاده نامه را به نام شمس الدین صاحب دیوان (جوینی) ساخته است. کتاب لمعات را به نثر در برابر سوانح العشاق غزالی ، در بیان مراتب عشق تالیف کرده است. اصطلاحات صوفیه نیز از آثار نثری او است. اشعار عراقی به روانی و شور عاشقانه و عارفانه معروف است . عبدالرحمن جامی در نفحات الانس راجع به او میگوید: عراقی در صغر سن حفظ قرآن کرده و بغایت خوش میخوانده ، چنانکه اهل دل شیفته آواز وی بودند. در سنین جوانی و بعد از آن به تحصیل علوم اشتغال نموده چنانکه گویند در هفده سالگی در بعضی مدارس مشهور همدان به تدریس مشغول بوده است.عراقی در جوانی از مریدان شیخ شهاب الدین سهروردی و بعدها از خواص مریدان شیخ بهاء الدین زکریا شده و قصایدی در مدح وی دارد. طبق گفته شمس الدین احمد افلاکی در کتاب مناقب العارفین، زمانی که عراقی در آسیای صغیر(ترکیه) و بیشتر در قونیه اقامت داشته با مولانا جلال الدین محمد بلخی روابط فراوان داشته است و گویا قونیوی را درک کرده و سپس کتاب لمعات خود را به او تقدیم داشته است. ادوارد براون در کتاب تاریخ ادبیات خود در شرح حال عراقی چنین نوشته است: وقتی که عراقی ۱۷ ساله بود جمعی از قلندران به همدان فرود آمدند. در میان ایشان جوانی صاحب جمال بود و چون از آنجا بازگشتند عراقی را که جمال آن درویش بچه مفتون ساخته بود تاب توقف نمانده از پی ایشان به هندوستان رفت و در مولتان به صحبت شیخ بهاء الدین زکریا نائل گردید. شیخ او را التزام چله فرمود که یک اربعین باید عزلت پیش کرده به مراقبت و تفکر بپردازد. لیکن در دهمین روز ، سایر درویشان نزد شیخ زکریا شکایت آمده گفتند : عراقی به جای سکوت و تفکر ، به سرودن غزلی که خود ساخته مشغول است. و آن غزل را در اثنای چند روز جمله مطربان شهر آموخته و اکنون در همه میکده ها با چنگ و چفانه میسر آیند و آن غزل این است :

نخستین باده کاندر جام کردند ز چشم مست ساقی وام کردند

تا جائی که گوید:

چو خود کردند راز خویشتن فاش عراقی را چرا بدنام کردند

وقتی شیخ بهاء الدین بیت آخر را شنید گفت : عراقی را کار تمام شد پس او را نزد خود طلبید و گفت عراقی مناجات در خرابات میکنی؟ بیرون آی ، پس چون بیرون آمد شیخ خرقه بر دوش او انداخت و او خود را بر زمین افکند و سر در قدم شیخ نهاد. شیخ وی را از خاک برداشت و پس از آن دختر خود را نیز بعقد وی درآورد که از او پسری زاده شد و به کبیر الدین موسوم گشت پس از بیست و پنج سال شیخ بهاء الدین وفات یافت ، در حالیکه عراقی را جانشین خود ساخته بود دیگر درویشان از این رهگذر بر او حسد بردند و نزد پادشاه از عراقی شکایت کردند و او را به اعمال خلاف شرع متهم ساختند او نیز از هندوستان مهاجرت کرده و به زیارت مکه و مدینه شتافت و بعد به آسیای صغیر رفت. در قونیه مجلس درس شیخ صدرالدین قونیوی را دریافت که مشغول تدریس کتاب فصوص الحکم محی الدین بن العربی بود عراقی در آنجا معروف ترین کتاب منثور خود را موسوم به لمعات تالیف و تقدیم شیخ ساخت.

شیخ آنرا پسندید و تحسین فرمود . عراقی مدتی نیز علیرغم ساعت معاندان ،شیخ الشیوخ مصر گردید و سپس به شام مسافرت کرد و در آنجا هم مقدم او گرامی داشته شد. شش ماه در آنجا بود که پسرش کبیر الدین از هندوستان به وی ملحق شد. سرانجام در هشتم ذی القعده ۶۸۸ قمری وفات یافت. در قبرستان صالحیه دمشق در جوار مزار صوفی بزرگ محی الدین عربی که ۵۰ سال قبل از او وفات یافته بود مدفون گشت. کبیر الدین نیز ۱۲ سال پس از مرگ پدرش در دمشق وفات یافته و در جنب او به خاک سپرده شد. از اشعار او:

شور عشق عشق شوری در نــهــاد ما نـهـاد جـان مــا را در کــف سـودا نــهــاد گفت و گویی در زبان ما فـــکــند جست و جویی در درون ما نـــهـاد داسـتـان دلـبـران آغــاز کــــــرد آرزویـــی در دل شـــیــــدا نــــهـاد رمـزی از اسـرار باده کشف کرد راز مستان جمله بر صـحـرا نـهــاد قـصـه خـوبـان بنوعی باز گـفت کـاتـشـی در پـیـر و در بـرنـا نـهــاد عقل مجنون در کف لیلی سپرد جـان وامـق در لـب عـذرا نــــهـــاد بر مثال خویشتن حرفی نوشت نـام آن حــرف آدم و حـــوا نــهــاد تـا تـمـاشای جمال خود کـند نـور خــود در دیـده بــیــنا نـــهــاد

 

بیوگرافی کامل ایرج جنتی عطایی     ایرج جنتی عطایی نام اصلی ایرج جنتی عطایی تولد ۱۹ دی ۱۳۲۵ مشهد ملیت  ایرانی   ایرج جنتی عط...
بیوگرافی رضا ذوالفقاری رضا ذوالفقاری زمینه فعالیت سینما ملیت  ایرانی پیشه بازیگر و عکاس   محمدرضا ذوالفقاری بازیگر و عکاس فیلم اهل ایر...
بیوگرافی شهروز رامتین   شهروز رامتین نام اصلی ناصر محمدرضایی زمینه فعالیت سینما و تئاتر تولد ۱۳۲۱ تهران ملیت ایرانی پیشه بازیگ...
بیوگرافی محسن زهتاب + عکس   محسن زهتاب زمینه فعالیت تئاتر، سینما و تلویزیون تولد ۱ فروردین ۱۳۱۴ تهران ملیت ایرانی پیشه بازیگر سال‌ه...
بیوگرافی کامل هاتف اصفهانی هاتف اصفهانی زادروز نیمه نخست قرن دوازدهم اصفهان درگذشت ۱۱۹۸ ه. ق. قم آرامگاه قم نام‌های دیگر میراحمد دوره قرن دوا...
بیوگرافی کامل ابوطاهر خاتونی   ابوطاهر خاتونی حسین بن حیدر بن حسین ابوطاهر خاتونی زادروز نیمه قرن پنجم هجری قمری درگذشت بعد از ۵۳۲ هجری قمری ملیت ای...
بیوگرافی کامل ابوذر بوزجانی ابوذر بوزجانی (درگذشته‌ی ۳۶۶ - ۳۶۷ هـ.ق) زاهد کرّامی و از صوفیان شاعر قرن چهارم ایرانی بوده است. او متولد بوزجان (بوژگان - تربت جام امروزی) ب...
بیوگرافی کامل ابوالمؤید بلخی   ابوالمؤید بلخی شاعر و نویسندهٔ ایرانی زادهٔ سدهٔ ۴ ه.ق در بلخ و دوران سامانیان است. اثر اصلی او شاهنامه بزرگ مؤیدی است (به نثر) که شاهنا...
بیوگرافی کامل نشاط اصفهانی   عبدالوهاب نشاط اصفهانی اولین وزیر خارجه ایران مشغول به کار ذیحجه ۱۲۳۶ – ۱۲۴۰ قمری پادشاه فتحعلی‌شاه قاجار تولد ...
بیوگرافی ابوالقاسم رضایی ابوالقاسم رضایی زادروز  مشهد، ایران درگذشت بهار ۱۹۹۷ ایالات متحده علت مرگ بیماری قلبی ملیت  ایرانی پیشه فیلمبردار ...
بیوگرافی کامل اثیر اخسیکتی   اثیرالدین ابوالفضل محمد بن طاهر اخسیکتی معروف به اثیر اخسیکتی از شاعران نام‌آور سدهٔ ششم هجری است. زندگی اثیر در شهر اخسیکت زاده...
بیوگرافی مظفر سلطانی مظفر سلطانی نام اصلی مظفر سلطانی تبریزی زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۱۳۱۸ رشت والدین محمدعلی مرگ ۲۱ مهر ۱۳۷۶...
بیوگرافی کامل سلمان ساوجی   سلمان ساوجی نام اصلی خواجه جمال‌الدین سلمان بن خواجه علاءالدین‌محمد زمینهٔ کاری شعر زادروز ۷۰۹ (قمری) ساوه پد...
بیوگرافی کامل اسدی طوسی   ابونصر علی بن احمد اسدی طوسی زادروز اواخر قرن چهارم ۳۹۰ هجری قمری توس درگذشت ۴۶۵ هجری قمری تبریز آرامگاه مقبره ا...
بیوگرافی کامل احمد نظام کرمانی احمد نظام کرمانی ملقب به نظام علیشاه (زاده : ؟ کرمان - درگذشت : ۱۲۴۶ هجری قمری، کرمان )شاعر و از دروایش قرن سیزدهم قمری است. از وی یک شرح منظوم بر کتا...