به سایت photo-biography.net خوش آمدید.

آرامگاه ابوشکور بلخی کجاست؟

بیوگرافی کامل ابوشکور بلخی

ابوشکور بلخی (زادهٔ نزدیک به ۳۰۰ (هجری) در بلخ) از شعرای نام‌آور سده چهارم هجری است که به زبان‌های فارسی و عربی شعر گفته‌است. در باره زندگی و شعرهای او آگاهی چندانی به‌جای نمانده‌است. او در روزگار سامانیان می‌زیسته‌است. ابیات...

ابوشکور بلخی (زادهٔ نزدیک به ۳۰۰ (هجری) در بلخ) از شعرای نام‌آور سده چهارم هجری است که به زبان‌های فارسی و عربی شعر گفته‌است. در باره زندگی و شعرهای او آگاهی چندانی به‌جای نمانده‌است. او در روزگار سامانیان می‌زیسته‌است. ابیات و قطعات پراکنده‌ای از آثار او در حدود ۴۰۰ بیت باقی است است.

ابوشکور از مردم بلخ بوده‌است. مهم‌ترین اثر او مثنوی آفرین‌نامه بوده که در بحر متقارب سروده و چنانکه خود گفته در ۳۳۶ هجری به پایان رسانیده‌است. ابوشکور را شاعران سده‌های پس از او در کنار شهید بلخی و رودکی ستوده‌اند. برای نمونه منوچهری چنین می‌گوید:

 

از حکیمان خراسان کو شهید و رودکی بوشکور بلخی و بوالفتح بُستی هکذی

 

او جز آفرین‌نامه شعرهای دیگری هم در قالب‌های قطعه، قصیده و شاید غزل داشته‌است که از آنها تک‌بیت‌هایی به گونه پراکنده به‌جای مانده‌است. شعرهای پراکنده او رادر کتاب‌هایی چون لغت فرس اسدی، قابوسنامه، ترجمان‌البلاغه، المعجم فی معاییر اشعارالعجم، مرصادالعباد، لباب‌الالباب عوفی و… می‌توان یافت.

آفرین‌نامه

این اثر برپایه برآوردهای انجام شده و سنجش بیتهایی که از آن در فرهنگ‌ها به عنوان گواه بهره برده شده‌است دست کم دو سوم شاهنامه فردوسی بوده‌است. از آفرین‌نامه تنها سیصد و اندی بیت به جای مانده‌است. این اثر را که در حکمت و اندرز و پند بوده و در بحر متقارب سروده‌شده را یکی از شاهکارهای زبان پارسی دانسته‌اند. آفرین‌نامه را ابوشکور به نام نوح بن نصر سامانی (پادشاهی از ۳۳۱ تا ۳۴۳) به نظم کشیده‌است، چنانکه می‌گوید:

 

خداوند ما نوح فرّخ‌نژاد که بر شهر ایران بگسترد داد…

 

آغاز نگارش آفرین‌نامه برپایه بیت زیر ابوشکور در ۳۳۳ (هجری) بوده‌است:

 

مر این داستان کش بگفت از فیال ابر سی‌صد و سی و سه بود سال

 

او در بیتی دیگر می‌گوید که در هنگام آفرینش این اثر چندساله بوده‌است:

 

سرانجام کاغاز از این نامه کرد جوان بود چون سی و سه ساله مرد

 

و از این بیت چنین برداشت‌کرده‌اند که سال زادن او نباید پیش از ۳۰۰ هجری قمری باشد.

مضامین شعری ابوشکور

سرایندگان بسیاری پس از ابوشکور بلخی از مضامین شعر او بهره برده‌اند و اشعار تازه‌ای را بر آن پایه‌ها سروده‌اند، برای نمونه در شعر زیر از ابوشکور:

 

به دشمن برت استواری مباد که دشمن درختی‌است تلخ از نهاد
درختی که تلخش بود گوهرا اگر چرب و شیرین دهی مر ورا
همان میوهٔ تلخت آرد پدید از او چرب و شیرین نخواهی مزید
ز دشمن گر ایدون که یابی شکر گمان‌بر که زهراست، هرگز مخور

 

مضمون این شعر در هجونامه محمود-که کسانی از آن فردوسی‌اش می‌شمردند- آمده‌است:

 

درختی که تلخ‌است وی‌را سرشت گرش برنشانی به باغ بهشت
ور از جوی خلدش به هنگام آب به بیخ انگبین ریزی و شهد ناب
سرانجام گوهر به کارآورد همان میوهٔ تلخ بارآورد

 

گفته‌شده که جامی به خواهرزادهٔ چامه سرایش هاتفی سپرد که این مضمون را جامه‌ای دیگر بپوشاند و او چنین سرود:

 

اگر بیضهٔ زاغ ظلمت‌سرشت نهی زیر طاووس باغ بهشت
به هنگام آن بیضه پروردنش ز انجیر جنّت دهی ارزنش
دهی آبش از چشمهٔ سلسبیل در آن بیضه دم دردمد جبرئیل
شود عاقبت بیضهٔ زاغ زاغ برد رنج بیهوده طاووس باغ

 

همچنین ابوشکور در دو بیت چنین می‌گوید:

 

درختی که خردک بود باغبان بگرداند او را چو خواهد چنان
چو گردد کلان باز نتواندش که از کژّی و خم بگرداندش

 

و سعدی این مضمون را چنین می‌گرداند:

 

شاخ تر را چنان که خواهی پیچ نشود خشک جز به آتش راست

 

خود ابوشکور مضمون این بیت رودکی را گرفته:

 

هرکه نامُخت از گذشت روزگار نیز ناموزد ز هیچ آموزگار

 

و چنین برگردانده‌است:

 

مگر پیش بنشاندت روزگار که به زو نیابی تو آموزگار

 

و فردوسی نیز این مضمون را در چهارجای شاهنامه‌اش چنین آورده‌است:

 

نگه‌کن بدین گردش روزگار که به زو نیابی تو آموزگار
یکی نغز بازی کند روزگار که بنشاندت پیش آموزگار
کسی کو بود سودهٔ روزگار نباید به هر کارش آموزگار
گر ایدون که بد بینی از روزگار به نیکی هم او باشد آموزگار

 

در بیت دیگری که ظاهراً مطلع قصیده رثائیه‌ای است، از کشته شدن امیری خبر می‌دهد:

 

آن کس که بر امیر در مرگ باز کرد بر خویشتن نگر نتواند فراز کرد

 

 

بیوگرافی کامل حمید سبزواری   حمید سبزواری نام اصلی حسین آقاممتحنی زمینهٔ کاری شاعری زادروز ۱۳۰۴ سبزوار پدر و مادر عبدالوهاب: پدر ملا مح...
بیوگرافی کامل ابوالعلای شوشتری   ابوالعلاء شوشتری یا بوالعلاء شُشتری شاعر ایرانی پارسیگوی (بی‌دیوان) سده ۴ هجری است. او در زمان سامانیان می‌زیست. زندگی او در سده...
بیوگرافی کامل رهی معیری   رهی معیری زادروز ۱۰ اردیبهشت ۱۲۸۸ تهران درگذشت ۲۴ آبان ۱۳۴۷ (۵۹ سال) تهران آرامگاه مقبره ظهیرالدوله شمیران ...
بیوگرافی کامل منوچهر آتشی   منوچهر آتشی زادروز ۲ مهر ۱۳۱۰ روستای دهرود، شهرستان دشتستان مرگ ۲۹ آبان ۱۳۸۴ (۷۴ سال) بیمارستان سینا، تهران ملیت  ...
بیوگرافی محمود دینی + عکس   محمود دینی نام اصلی محمود دینی زمینه فعالیت بازیگر تولد ۱۳۴۲ بیجار ملیت ایرانی سال‌های فعالیت ۱۳۵۳ - ت...
بیوگرافی فریدریش شیلر   فریدریش شیلر نام اصلی یوهان کریستوف فریدریش فون شیلر زادروز ۱۰ نوامبر ۱۷۵۹ مارباخ آم نکا، آلمان مرگ ۹ مه ۱۸۰۵ میلا...
بیوگرافی کامل لیلا صادقی   لیلا صادقی زمینهٔ کاری شعر فارسی، داستان‌نویسی، ترجمه و تحقیق زادروز ۲۸ فروردین ۱۳۵۶ ۱۹۷۷ (میلادی) تهران ملی...
بیوگرافی کامل ایرج جنتی عطایی     ایرج جنتی عطایی نام اصلی ایرج جنتی عطایی تولد ۱۹ دی ۱۳۲۵ مشهد ملیت  ایرانی   ایرج جنتی عط...
بیوگرافی کامل خواجوی کرمانی   خواجوی کرمانی نام اصلی کمال‌الدین ابوالعطاء محمودبن علی‌بن محمود زمینهٔ کاری شعر، عرفان، ریاضیات و طب زادروز ...
بیوگرافی کامل نظامی گنجوی   جمال‌الدین ابومحمد الیاس بن یوسف نظامی زادروز ۵۳۷ گنجه درگذشت ۶۰۸ گنجه آرامگاه گنجه محل زندگی گنجه ...
بیوگرافی کامل سلمان ساوجی   سلمان ساوجی نام اصلی خواجه جمال‌الدین سلمان بن خواجه علاءالدین‌محمد زمینهٔ کاری شعر زادروز ۷۰۹ (قمری) ساوه پد...
بیوگرافی کامل اوحدی مراغه‌ ای     رکن‌الدین اوحدی مراغه‌ ای (۶۷۳ - ۱۵ رمضان ۷۳۸ قمری) عارف و شاعر پارسی‌گوی ایران در قرن هشتم هجری و اهل مراغه است. زندگی‌نام...
بیوگرافی کامل حکیم ابوالقاسم فردوسی   فردوسی نام اصلی حکیم ابوالقاسم فردوسی زمینهٔ کاری ادبیات فارسی، شعر زادروز ۳۱۹ خورشیدی ۳۲۹ دهکده توس، خراسا...
بیوگرافی کامل کسایی مروزی   مجدالدین ابوالحسن کسایی مروزی (زادهٔ ۳۴۱ ه‍.ق در مرو)، شاعر ایرانی در نیمهٔ دوم سده چهارم هجری و (شاید) آغاز سده پنجم هجری است. چنان که از ن...
بیوگرافی کامل محمد آزرم   محمد آزرم زادروز ۱۳۴۹ تهران ملیت ایرانی پیشه شاعر، منتقد ادبی   محمد آزرم (۱۳۴۹-) شاعر، منتقد ادبی ...