به سایت photo-biography.net خوش آمدید.

آتشگاه اصفهان

آشنایی کامل با آتشگاه اصفهان

  نام آتشگاه اصفهان کشور  ایران استان استان اصفهان اطلاعات اثر کاربری قلعه، آتشکده دیرینگی دوره ساسانیان دورهٔ ساخت اثر دوره ساسانیان اطلاعات ثبتی شمارهٔ ثبت ۳۸۰ تاریخ ثبت ملی ۱۱ آذر ۱۳۳۰   آتشگاه اصفهان یا کوه آتشگاه از...

آشنایی کامل با آتشگاه اصفهان

 

نام آتشگاه اصفهان
کشور  ایران
استان استان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری قلعه، آتشکده
دیرینگی دوره ساسانیان
دورهٔ ساخت اثر دوره ساسانیان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۳۸۰
تاریخ ثبت ملی ۱۱ آذر ۱۳۳۰

 

آتشگاه اصفهان یا کوه آتشگاه از بناهای تاریخی شهر اصفهان و از یادگارهای ایران باستان است. این مجموعه دارای پیشینه تاریخیِ کهنی است و در زمانهای گونه گونی از آن بهره برده‌اند. نام اصیل و کهن بنا «مهربین» بوده که اخیراً بدان آتشکده اطلاق شده است.

موقعیت

آتشگاه اصفهان در غرب اصفهان و ۸ کیلومتری مرکز شهر در خیابان آتشگاه قرار دارد. این بنا در نزدیکی رودخانه زاینده رود، بر روی کوهی قرار دارد. از بلندای این تپه، تا کیلومترها از هر چهار سوی اصلی را می‌توان به خوبی مشاهده کرد.

مشخصات تپه

این تپه از جنس سنگ‌های رسوبی است. تراز پایینی آن در ارتفاع ۱۶۱۰ متر از سطح دریا (حدود ۵۰ متر بالاتر از تراز مرکز شهر اصفهان) و فراز آن در ارتفاع ۱۷۱۵ متری از سطح دریا واقع شده‌است. این تپه از نظر زمین‌شناسی در دوره کرتاسه تشکیل شده است.

مشخصات بنا

این بنای خشتی غریب که بر فراز کوهچه‌ای به بلندای ۱۰۰ متر (نسبت به دشت اطراف) در بخش ماربین اصفهان جای دارد، نخستین بار از سوی اَوِستا شناس بزرگ «ویلیامز جکسن» در اوایل قرن بیستم میلادی، مورد توجه و بررسی علمی قرار گرفت.

«آندره گُدار» به سال ۱۹۳۸ میلادی، در یکی از مُجَلَّدات «آثار ایران» که اختصاص به بناهای آتش داشت، گفتاری کوتاه ولی اصولی و دقیق دربارهٔ آتشگاه اصفهان می‌آورد. سپس «ماکسیم سیرو» در اوایل دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، بررسی‌های دقیقی را در آتشگاه به انجام می‌رساند، و برای نخستین بار اقدام به تهیهٔ نقشه‌های معماری صحیح از آن می‌نماید. کمی بعدتر، «کلاوس شیپ مان» با حضور درآتشگاه، آن را از نزدیک مورد مطالعه قرار داده و گزارش خود را در کتابی دربارهٔ بناهای آتش ایران، به زبان آلمانی انتشار می‌دهد. از ایرانیان، نخستین بار «رشید شهمردان» (که یک موبد پارسی ایرانی تبار بود) در کتاب «پرستشگاه زرتشتیان»، ضمن برشمردن و توصیف اکثر آتشخانه‌های ایران، از پناه گرفتن اسماعیلیان اصفهان به آتشگاه در اواخر سده پنجم هجری خبر می‌دهد. «علیرضا جعفری زند» به سال ۱۳۸۱ خورشیدی مجموعهٔ گزارش‌ها و بررسی‌های ارزندهٔ خود دربارهٔ «اصفهان پیش از اسلام» را در قالب کتابی به همین نام منتشر می‌نماید. در این کتاب، بر کاربری مذهبی آتشگاه تأکید شده و با استناد به نتایج آزمایش سالیابی به روش کربن ۱۴، «آتشگاه» یک معبد ایلامی دانسته می‌شود که بعدها تبدیل به یک معبد مهری می‌گردد.

«میترا آزاد»، در رسالهٔ دکتری خود تحت عنوان «بررسی تحول بناهای مذهبی دورهٔ ساسانی به بناهای مذهبی قرون اولیهٔ اسلامی ایران» (دانشگاه تربیت مدرس- سال ۱۳۸۴ خورشیدی) با تکمیل کردن گزارش موبد شهمردان در ذکر آتشخانه‌های ایران، و یاری گرفتن از مطالعات «دیتریش هوف» دربارهٔ گونه شناسی چهارتاق‌های ساسانی فارس و نیز مطالعات «شیپ مان» در روند دگرگونی و توسعهٔ آتشکده‌ها، به شرح بناهای مذهبی ایران پیش از اسلام می‌پردازد و در جایی که از آتشگاه اصفهان سخن می‌راند، بنای استوانه‌ای شکل فوقانی آن را از نظر دارا بودن پلان دایره‌ای شکل، با بنای موسوم به «آتشگاه چاهک» در استان قم مقایسه می‌کند.

از آتشگاه اصفهان در متون کهن، به نام «دژ ماربین/مهرین» یاد شده و اشاراتی دربارهٔ شهرک باستانی «مهرین» رفته است. یافته شدن سفال‌های گورتان و نام‌های باستانی روستاهای ماربین، گواه بسنده‌ای است بر وجود فرهنگ و تمدنی دیرسال در این بخش، که متأسفانه بسیار مورد بی توجهی واقع شده است. بافتِ ساختمانیِ این مجموعه از لایه‌های خشتی است. میانِ دو ردیف خشت را هم یک لایه نازکِ نِی (که از رودخانه آورده می‌شده) قرار می‌دادند تا بر استحکامِ آن بیفزایند. پایه‌های بزرگ و خشتیِ بنا تقریباً از میانهٔ تپهٔ آتشگاه آغاز می‌شوند و در بالا به ستونهایی محکم و قابلِ اعتماد تبدیل می‌شدند که در گذشته اتاقهایی نیز بر رویِ آنها قرار داشته‌است. در برخی جاها نیز بقایایی از راه پله‌هایی منظم و کنده شده در دلِ سنگ بچشم می‌خورد که تا بالا ادامه داشته‌است اما امروزه از میان رفته‌اند. در بالای تپه بنایی گِرد ساخته شده که می‌توان آنرا نقطه نهاییِ معماریِ این بنا معرفی کرد. بر رویِ تپه، هیچ بنایی بلندتر از آن ساخته نشده‌است. این اتاق دارای هشت گوشه‌است و در هر گوشه یک پنجره هم رو به بیرون دارد. گفته می‌شود موبدانِ زرتشتی، آتشِ مقدس را در درونِ این اتاق قرار می‌داده‌اند.

این مجموعه دارای اتاقها و ساختمانهایی در چهار جهتِ تپه بوده که تا زیرِ اتاقکِ آتشگاه ادامه می‌یافته‌اند و البته اکنون تنها سازه‌های بخشِ شمالی و بخشی از قسمتِ شرقی سالم مانده‌اند و به‌نظر می‌رسد مربوط به بازسازیِ این بنا در دوره پهلوی باشند. بر رویِ برخی از خشت‌های بکار رفته در سازه‌های بخشِ شمالی می‌توان عددِ ۱۳۵۲ را دید که در قالبِ خشت‌ها تعبیه شده‌است.

وضعیت کنونی

امروزه در نگهداری از این مجموعه توجهی صورت نمی‌گیرد. در بافتِ ساختمان‌های این بنا می‌توان سوراخ‌های زیادی را دید که به دستِ گنج یابان کنده شده‌است. بازدید کنندگان نیز خود باید راهِ بالا رفتن را انتخاب کنند و با توجه به ساختار تپه و خشتی بودنِ این سازه، سرعتِِ تخریب بوسیله بازدیدکنندگان -بویژه در روزهای بارانی- بیشتر می‌شود.

دیدگاه‌ها

از تاریخ نویسان و جغرافیانویسان قدیم، برخی راجع به آتشگاه اصفهان مطالبی نوشته‌اند. از آن جمله:

  • ابن خردادبه در قرن سوم هجری در کتاب المسالک والممالک می‌گوید:

    در قریه مارابین، قلعه‌ای از بناهای طهمورث موجود است و در آن آتشکده‌ای ست.

  • حمزه اصفهانی در قرن چهارم هجری در کتاب سنی ملوک‌الارض والانبیا پس از نام بردن از آتشکده‌های اصفهان می‌نویسد:

    کی‌اردشیر در شهر اصفهان، به یک روز سه آتشکده بنیاد گذاشت. یکی را به هنگام برآمدن آفتاب در جانب «قلعه ماربین» (ماربین، مهربین یا آتشگاه امروزی) به نام آتشکدهٔ شهر اردشیر، دوم آتشکده‌ای به نام زروان اردشیر به هنگام ظهر در دارک از روستاهای خوار (برخوار فعلی) و سوم، آتشکدهٔ مهر اردشیر در روستای “اردستان».

  • صادق هدایت در کتابِ اصفهان نصف جهان درباره آن چنین نوشته‌است:

    کوه آتشگاه، روز آبادیش، شکوه مخصوص داشته‌است. این پرستشگاه مانند مسجد و کلیسا دورش دیوار نداشته و چیزی را از کسی نمی‌پوشانیده. مانند آتش؛ سره و پاکیزه بوده. همان آتش جاودان نماینده پاکیزگی و زیبایی که به سوی آسمان زبانه می‌کشیده و در شب‌های تار، از دور، دل‌های افسرده را قوت می‌داده و از نزدیک، با پیچ و خمِ دلربا، با روانِ انسان گفتگو می‌کرده.

 

عکس سلفی بدون شرح رکسانا محمدرضا سلفی بدون شرح رکسانا محمدرضا، بازیگر جوان سینما و تلویزیون با دقت کافی که هر دو سان روفِ ماشینش در تصویر باشد. استفاده از فتوشاپ و هنر های گرافیکی در ...
شکل دندان عقل و این که آیا کشیدن دندان عقل ضرورت دارد؟ | کشیدن دندان عقل | کشیدن دندان عقل درد دارد | کشیدن دندان عقل بالا | کشیدن دندان عقل در بارداری | کشیدن دندان عقل به انگلیسی | کشیدن دندان عقل نهفته...
در زمان بارداری و شیردهی میشه روزه گرفت؟ نی نی سایت - نرگس جوزدانی، کارشناس تغذیه و رژیم درمانی: برخی پژوهش ها نشان می دهد مادران می توانند در دوران بارداری و شیردهی به راحتی روزه بگیرند به ش...
روش کشورداری سلوکیان چگونه بود؟ سلوکیان قلمرو خود را به ۷۲ ساتراپی بخش کردند و بر هر ساتراپی یک ساتراپ گماردند. هر ساتراپی به چند اپارخیا و هر اپارخیا به چند هیپارخیا و هیپارخیا نیز ...
سریال بی‌بی‌یون بی‌بی‌یون مجموعه تلویزیونی به کارگردنی حسین پناهی محصول سال ۱۳۷۴ که شبکه ۱ سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شد بی‌بی‌یون سازنده حسین پناهی...
عکس فرزاد حسنی در کنار غلامرضا صنعتگر متاسفانه غلامرضا صنعتگر، خواننده خوش صدای کشورمان در بیمارستان بستری است و اوضاع عمومی چندان خوبی ندارد. مطمئناً غلامرضا بیش از هر وقت دیگری محتاج دعا...
HDL، یا همان کلسترول خوب |کلسترول خوب|کلسترول خوب و بد|کلسترول خوب و بد چیست|كلسترول خوب|كلسترول خوب و بد|کلسترول خوب چیست|كلسترول خوب Hdl|كلسترول خوب چيست|کلسترول خوب بد|کلست...
عکس کوروش سلیمانی در دوران دانشجویی کوروش سلیمانی با این عکس از دوران دانشجویی اش روز دانشجو را تبریک گفت. عکسی که میتواند برای تبریک هفته دفاع مقدس هم از آن استفاده کند. ...
راهپیمایی علیه ورود زنان به ورزشگاه! +عکس طبق اطلاعیه گروه های مذهبی تهران ظهر دیروز بعد از اقامه نماز جمعه، راهپیمایی سراسری نماز گزاران در اعتراض به ورود زنان به ورزشگاه از دانشگاه تهران به ...
سریال اغر بخیر اُغُر بخیر یک مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی به کارگردانی مجید بهشتی است که در سال ۱۳۶۵ تولید و از شبکه ۱ سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش گردید. اغر ...
سریال آئینه آئینه نام یک مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی به کارگردانی «غلامحسین لطفی» است که سری اول آن در ۱۳ قسمت تولید، و نخستین بار در ششم شهریورماه ۱۳۶۴ از شبکه ۱ سی...
آیا دندان ها با جرمگیری لق می شوند؟ |جرم گیری دندان|جرم گیری دندان به انگلیسی|جرم گیری دندان در خانه|جرم گیری دندان به زبان انگلیسی|جرم گيري دندان|جرم گیری دندان با لیزر|جرم گیری دندانها...
عکس شراره رخام در مسیر رفتن به مسابقه والیبال شراره رخام در مسیر رفتن به مسابقه والیبال. موفق باشی شراره جان، فقط مراقب باش توپ به صورتت برخود نکند! حیف است، کلی پولش را داده ای! ...
آیا مهناز افشار هم خالکوبی دارد؟+ تصاویر مهناز افشار در یک محفل مجازی به سوالات کاربران پاسخ داد اما در این میان سوالی نامتعارف هم از این بازیگر زن ایرانی پرسیده شد. مهناز افشار مهن...
جلوگیری از دو تکه شدن پاراگراف در ورد نحوه پاراگراف بندی در ورد هنگامی که در حال تایپ یک متن در Word هستید و مکان‌نما به انتهای صفحه می‌رسد، ادامه‌ی متن به طور خودکار در صفحه‌‌ی بعد...