بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی سامی بیگی + عکس   سامی بیگی نام اصلی سامان اسحاق بیگی نام مستعار سامی بیگی تولد ۱۳۶۱ آذر ۳ (31 سال) ملیت  ایران سبک‌ها پ...
بیوگرافی ابرو گوندش     اِبرو گوندش (به ترکی: Ebru Gündeş) یکی از خوانندگان مشهور ترکیه است. وی در ۱۲ اکتبر ۱۹۷۴ در استانبول به دنیا آمد. ا...
بیوگرافی هنگامه اخوان   هنگامه اخوان تولد ۱۳۳۴ فومن ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سال‌های فعالیت ۱۳۴۴ تا کنون   ...
بیوگرافی علی زند وکیلی + عکس   علی زند وکیلی نام اصلی علی زند وکیلی تولد ۱۳۶۵ ملیت ایرانی سبک‌ها سنتی ایرانی سازها تنبک، سنتور، پیانو...
بیوگرافی شهره حقیری شهره حقیری خواننده موسیقی سنتی ایرانی است. آلبوم گنج که آهنگسازی آن توسط حسن یوسف‌زمانی انجام گرفته از کارهای اوست....
بیوگرافی محسن یگانه و عکسهای همسر و دخترش در ادامه بیوگرافی محسن یگانه خواننده ، ترانه سرا ، نوازنده ، تنظیم کننده و آهنگساز را ملاحظه میکنید. نام : محسن نام خانوادگی : یگانه تاریخ تولد...
بیوگرافی یسنا خوشفکر   یسنا خوشفکر ملیت  ایران سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی موسیقی مقام ایرانی ناشرین انتشارات زاگرس (کانادا) شرکت هَزار...
بیوگرافی ماهسون قرمزی‌ گل   محسون کرمزیگول (به ترکی استانبولی: Mahsun Kırmızıgül) محسون کرمزیگول خواننده و کارگردان مسلمان مشهور کردتبار-زازاتبار ترکیه می‌باشد که ت...
بیوگرافی بهرام سیر بهرام سیر به سال ۱۳۰۴ در شهر رشت متولد شد. در چهار سالگی همراه پدر و مادرش به تهران نقل مکان کرد. پدرش کارمند دولت بود بنا به دستور دولت و ماموریت ادا...
بیوگرافی پروین کاکس     پروین کاکس (عالی‌پور) خواننده و وکالیست ایرانی است. فعالیت حرفه‌ای پروین عالی‌ پور سابقاً در رادیو اهواز به اجرای برنامه خصوصا...
بیوگرافی آذر محبی ( رامش )   رامش نام اصلی آذر محبی نام مستعار رامش تولد ۲۲ آبان ۱۳۲۵ تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی ...
بیوگرافی مرتضی پاشایی + عکس   مرتضی پاشایی نام اصلی مرتضی پاشایی تولد ۲۰ مرداد ۱۳۶۳ تهران، ایران ملیت  ایرانی مرگ ۲۳ آبان ۱۳۹۳ (۳۰ سال) بی...
بیوگرافی منصوره قصری   منصوره قصری درگذشت ۱۶ شهریور ۱۳۸۴ وین محل زندگی اتریش و ایران ملیت ایرانی نام‌های دیگر بهجت قصری همسر توما...
بیوگرافی عباس قادری + عکس   عباس قادری نام اصلی عباس قادری تولد ۲۶ شهریور ۱۳۲۶ ۱۸ سپتامبر ۱۹۴۷ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی مردمی &...
بیوگرافی کامیار احمد زاده + عکس   کامیار نام اصلی کامیار احمد زاده نام مستعار کامیار (KamyR) تولد تهران، ایران ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، آ...