آشنایی با پل خواجو اصفهان

آشنایی با پل خواجو اصفهان

 

نام پل خواجو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر پل شاه ، پل بابارکن‌الدین
نام‌های قدیمی پل حسن‌بیگ
کاربری پل
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۱
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

پل خواجو، در شهر اصفهان و بر روی رودخانه زاینده‌رود در شرق سی وسه پل قرار دارد.

نام

این پل را همچنین پل شاه، پل بابا رکن‌الدین (مسیر رفتن به خانقاه و آرامگاه بابا رکن‌الدین و تخت فولاد) و پل حسن‌بیگ (نام پل قبلی که در زمان شاه‌عباس تخریب شد و این پل به جای آن ساخته شد.) هم نامیده‌اند و از بناهای شاه عباس دوم صفوی است که در سال ۱۰۶۰ هجری قمری بنا شده‌است. در میانه پل خواجو، ساختمانی مخصوصی که به بیگربیکی شهرت دارد بنا شده است که برای اقامت موقتی شاه صفوی و خانواده او ایجاد شده بود و هم اکنون نیز وجود دارد و طاق‌های آن دارای تزئینات نقاشی بسیار زیبایی است و در واقع پل خواجو به خاطر معماری و تزئینات کاشیکاری آن از دیگر پلهای زاینده رود مشهورتر است. درازای پل ۱۳۳ متر و پهنای آن ۱۲ متر است. این پل را به نامهای دیگری نیز خوانده‌اند ولی به سبب قرار گرفتن در محله خواجو به پل خواجو بنام است.

ویژگی‌ها

پل خواجو به خاطر معماری و تزئینات کاشی‌کاری آن از دیگر پلهای زاینده رود مشهورتر است. این پل که در دوران صفوی یکی از زیباترین پلهای جهان به شمار می‌رفت، بیشتر به منزله سد و بند بوده‌است. در میان هریک از دو ضلع شرقی و غربی پل ساختمانی بنا شده که شامل چند اتاق مزین به نقاشی است. این ساختمان که (شاه نشین) نامیده می‌شود در آن دوره جایگاه بزرگان و امیرانی بوده که برای تماشای مسابقات شنا و قایقرانی بر روی دریاچه مصنوعی به این مکان فراخوانده می‌شدند. باقی‌مانده یک نیمکت سنگی تمام چیزی است که از صندلی پادشاه باقی‌مانده است. به سخن پروفسور اپهام پوپ و ژان شاردن، پل خواجو ” یک اثر تاریخی اوج معماری پل فارسی و یکی از جالب ترین پل‌هایی است که وجود دارند … که در کل آن ضرباهنگ و شرافت و عزت و ترکیب شاد ترین قوام، ابزار، زیبایی، و تفریح و سرگرمی وجود دارد”.

در گوشه‌های ضلع شرقی پل خواجو دو شیرسنگی وجود داردکه ظاهراً” نماد سپاهیان بختیاری محافظ اصفهان و زاینده رود هستند. این پل دارای ۲۴ دهانه‌است که از مکعب‌های به دقت تراش‌خورده ساخته شده و در بخش میانی، با سدهای چوبی برای گرفتن جلو رودخانه مسدود گردیده‌است. خواجو یکی از پل‌هایی است که در تنظیم جریان آب در رودخانه به دلیل وجود دروازه بند یا دریچه در زیر قوس‌هایش نقش داشته است. هنگامی که دریچه‌های سد بسته می شده است، سطح آب در پشت پل بالا امده سبب تسهیل آبیاری باغ‌های بسیاری در طول بالادست این پل می شده است.

نحوه مرمت این پل مورد انتقاد قرار گرفته است چون دست‌اندرکاران جمهوری اسلامی در سال ۱۳۸۸ با زیرپا گذاشتن اصل حفظ اصالت و سندیت طرح و ماده تشکیل‌دهنده اثر و تعویض سنگ‌های قدیمی پله‌ها با سنگ‌های جدید به اصلیت این بنای اصیل ایرانی آسیب زدند.

در اشعار و نوشته‌ها

شعرای اصفهان درباره پل خواجو اشعار زیبایی سروده و در این سروده‌ها زیبایی‌های آن را ستوده‌اند. از جمله این سروده‌ها قصیده بلند صائب تبریزی در وصف یکی از روزهای جشن و چراغانی در کنار این پل است. به نوشته تاریخ نگاران و پژوهشگرانی که درباره سلسله صفوی بررسی کرده‌اند، هدف شاه عباس دوم از ساختن پل خواجو پیوند دادن دو محله خواجو و دروازه حسن‌آباد با تخت فولاد و راه شیراز بوده‌است. گردشگران و جهانگردانی که در دوره‌های گوناگون به اصفهان آمده‌اند، زیبایی‌های پل خواجو را ستوده، آن را در زمره شاهکارهای جاودانه معماری ایرانی و اسلامی به شمار آورده‌اند.

 

سریال پیدایش صهیونیسم پیدایش صهیونیسم یک مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی به کارگردانی «ناصر یوسفی‌نژاد» است که در سال ۱۳۶۳ تولید و از شبکه ۱ سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش گردید. ...
حل اختلافات زن و شوهر، لبه پرتگاه هستید! جایی که شما استقلال خود را از دست می‌دهید،‌ جایی که روح و روانتان خدشه‌دار می‌شود یعنی زندگی احساسی‌تان به مخاطره افتاده است....
تف کردن کودک، چگونه برخورد کنیم؟ سوالبا سلام.پسرم 3 سال و نیم داره رفتارش خیلی بد شده مثل تف کردن و زدن و پرت کردن .به کسی اجازه صحبت نمیده نقطه ضعف همه رو هم میدونهمثلا وقتی نار...
بازی کودکانه، ایمنی تن و روان انسان نیاز به حرکت و جنبش دارد و بازی بخش مهمی از این نیاز است. هر فرد برای رشد ذهنی و اجتماعی خود، نیازمند اندیشه و تفکر است و بازی خمیر مایه ای...
حالت بریج بودن جنین، خطرناکه؟ جنین معمولاً با سر به دنیا می‌آید. ممکن است جنین در اوایل یا اواسط ماه‌های بارداری در اطراف رحم آزادانه شناور باشد اما در حدود سی‌وهفت هفتگی در م...
ناباروری در مردان، گوشت چه اندازه لازم؟ در طب آیوردیک معتقدند که هضم گوشت برای بدن دشوار است، بنابراین مصرف منظم آن‌را به‌عنوان بخشی از رژیم غذایی به هیچ وجه  توصیه نمی‌کنند.پزشکان چینی...
کم شدن مایع دور جنین، راهکار سوال:باسلام. آیا تزریق سرم به بیشترشدن مایع آمنیوتیک در هفته37 کمک می کند؟ در حال حاضر میزان آن 8.5 تا9cmگزارش شده است.جواب:اگر مربوط به کم آبی ب...
خوردن کرفس در بارداری، مجاز است؟ کرفس یکی از سبزیجات محبوبی است که در سوپ و سالاد استفاده می شود. آیا خوردن کرفس در طول بارداری مشکل ایجاد نمی کند؟  کرفس کرفس گیاهی است که متعلق ...
درد شدید پریود، سرم میزنم! جواب:سلام موقعی که پریود میشم دردم از بس شدید که با قرص خوب نمیشم و مجبور میشم سرم بزنم و آمپول تزریق کنن هر ماه سرم دادن ضرر نداره؟؟ چون با سرم ...
علت سقط جنین مکرر، عوامل ژنتیکی یا محیطی؟ طی بررسی‌ها، معمولا ۵۰درصد علت سقط شناسایی شده و ۵۰درصد بدون توضیح باقی می‌ماند. در مواردی که علت خاصی یافت نمی‌شود پیش‌آگهی بارداری موفق با مراقبت‌ها...
خواب کودکان، رویای رشد! یک کارشناس طب سنتی گفت: یکی از علل شیوع بیماری‌های التهابی ناشی از اختلال در ساعات خواب و دیرخوابیدن است، همچنین یکی از عوامل مهم رشد کودکان رعای...
سرد شدن رابطه زناشویی، به خاطر یک بچه؟ سوال مخاطب نی‌نی‌بان: من حدود 5 ساله ازدواج کردم و پارسال صاحب یه دختر شدیم. ولی اخلاق و رفتار همسرم به کل عوض شده. اصلا به من توجهی نداره. رابطه...
مدفوع بچه، چند دفعه نرمال؟ سوال:سلام، خسته نباشید. حداکثر تعداد طبیعی و نرمال دفعات اجابت مزاج در کودک چهارده ماهه چه میزان میباشد؟ تا چه تعداد دفعات اجابت مزاج در روز با د...
کاهش مرگ و میر در بارداری، اقدامات دولت راضیه ماندنی کارشناس بهداشت و رابط مادران گفت : کاهش مرگ و میر مادران باردار علاوه بر فراهم بودن امکانات و خدمات پزشکی و درمانی،نیازمند تعامل جدی...
پاره شدن کیست تخمدان خطرناک است؟ سوالبا سلام من 19 سال دارم چند وقت پیش کیستی در تخمدانم مشاهده شد که بعد از مدتی کیست پاره شد و از بین رفت میخواستم بدونم این بیماری دارای عوارضی...