آشنایی با پل خواجو اصفهان

آشنایی با پل خواجو اصفهان

 

نام پل خواجو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر پل شاه ، پل بابارکن‌الدین
نام‌های قدیمی پل حسن‌بیگ
کاربری پل
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۱
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

پل خواجو، در شهر اصفهان و بر روی رودخانه زاینده‌رود در شرق سی وسه پل قرار دارد.

نام

این پل را همچنین پل شاه، پل بابا رکن‌الدین (مسیر رفتن به خانقاه و آرامگاه بابا رکن‌الدین و تخت فولاد) و پل حسن‌بیگ (نام پل قبلی که در زمان شاه‌عباس تخریب شد و این پل به جای آن ساخته شد.) هم نامیده‌اند و از بناهای شاه عباس دوم صفوی است که در سال ۱۰۶۰ هجری قمری بنا شده‌است. در میانه پل خواجو، ساختمانی مخصوصی که به بیگربیکی شهرت دارد بنا شده است که برای اقامت موقتی شاه صفوی و خانواده او ایجاد شده بود و هم اکنون نیز وجود دارد و طاق‌های آن دارای تزئینات نقاشی بسیار زیبایی است و در واقع پل خواجو به خاطر معماری و تزئینات کاشیکاری آن از دیگر پلهای زاینده رود مشهورتر است. درازای پل ۱۳۳ متر و پهنای آن ۱۲ متر است. این پل را به نامهای دیگری نیز خوانده‌اند ولی به سبب قرار گرفتن در محله خواجو به پل خواجو بنام است.

ویژگی‌ها

پل خواجو به خاطر معماری و تزئینات کاشی‌کاری آن از دیگر پلهای زاینده رود مشهورتر است. این پل که در دوران صفوی یکی از زیباترین پلهای جهان به شمار می‌رفت، بیشتر به منزله سد و بند بوده‌است. در میان هریک از دو ضلع شرقی و غربی پل ساختمانی بنا شده که شامل چند اتاق مزین به نقاشی است. این ساختمان که (شاه نشین) نامیده می‌شود در آن دوره جایگاه بزرگان و امیرانی بوده که برای تماشای مسابقات شنا و قایقرانی بر روی دریاچه مصنوعی به این مکان فراخوانده می‌شدند. باقی‌مانده یک نیمکت سنگی تمام چیزی است که از صندلی پادشاه باقی‌مانده است. به سخن پروفسور اپهام پوپ و ژان شاردن، پل خواجو ” یک اثر تاریخی اوج معماری پل فارسی و یکی از جالب ترین پل‌هایی است که وجود دارند … که در کل آن ضرباهنگ و شرافت و عزت و ترکیب شاد ترین قوام، ابزار، زیبایی، و تفریح و سرگرمی وجود دارد”.

در گوشه‌های ضلع شرقی پل خواجو دو شیرسنگی وجود داردکه ظاهراً” نماد سپاهیان بختیاری محافظ اصفهان و زاینده رود هستند. این پل دارای ۲۴ دهانه‌است که از مکعب‌های به دقت تراش‌خورده ساخته شده و در بخش میانی، با سدهای چوبی برای گرفتن جلو رودخانه مسدود گردیده‌است. خواجو یکی از پل‌هایی است که در تنظیم جریان آب در رودخانه به دلیل وجود دروازه بند یا دریچه در زیر قوس‌هایش نقش داشته است. هنگامی که دریچه‌های سد بسته می شده است، سطح آب در پشت پل بالا امده سبب تسهیل آبیاری باغ‌های بسیاری در طول بالادست این پل می شده است.

نحوه مرمت این پل مورد انتقاد قرار گرفته است چون دست‌اندرکاران جمهوری اسلامی در سال ۱۳۸۸ با زیرپا گذاشتن اصل حفظ اصالت و سندیت طرح و ماده تشکیل‌دهنده اثر و تعویض سنگ‌های قدیمی پله‌ها با سنگ‌های جدید به اصلیت این بنای اصیل ایرانی آسیب زدند.

در اشعار و نوشته‌ها

شعرای اصفهان درباره پل خواجو اشعار زیبایی سروده و در این سروده‌ها زیبایی‌های آن را ستوده‌اند. از جمله این سروده‌ها قصیده بلند صائب تبریزی در وصف یکی از روزهای جشن و چراغانی در کنار این پل است. به نوشته تاریخ نگاران و پژوهشگرانی که درباره سلسله صفوی بررسی کرده‌اند، هدف شاه عباس دوم از ساختن پل خواجو پیوند دادن دو محله خواجو و دروازه حسن‌آباد با تخت فولاد و راه شیراز بوده‌است. گردشگران و جهانگردانی که در دوره‌های گوناگون به اصفهان آمده‌اند، زیبایی‌های پل خواجو را ستوده، آن را در زمره شاهکارهای جاودانه معماری ایرانی و اسلامی به شمار آورده‌اند.

 

سریال حکایت مسافر گمنام حکایت مسافر گمنام یک مجموعهٔ نمایشی تلویزیونی (تله‌تئاتر) به کارگردانی «داود میرباقری» است که در سال ۱۳۶۴ تولید و از شبکه ۱ سیمای جمهوری اسلامی ایران ...
برنامه النگ و دولنگ النگ و دولنگ نام برنامه‌ای از گروه کودک و نوجوان است که در دهه ۶۰ خورشیدی از شبکه یک سیما پخش می‌شد. کارگردانی این برنامه را ایرج طهماسب بر عهده دا...
ورزش برای واژن، چه فوایدی دارد؟ عضله‌های کف لگن، اجزای مهمی را در محل خودشان حفظ می‌کنند: رحم، واژن، روده‌ها و مثانه. همراه با افزایش سن زنان، عضله‌های کف لگن نیز ضعیف‌تر می‌شون...
بالا آوردن شیر در نوزادان، خیلی بی قرار! سوال:بچه من 15 روزشه و بعد از غذا خوردن بالا میاره و بی قراری میکنه و هر بار که شیر بهش میدند، یکم میخوره دوباره ول میکنه و بعد از 5 دقیقه دوباره...
افسردگی بعد از زایمان، راهکارهای درمانی تولد یک نوزاد می تواند زمینه ساز شکل گیری مجموعه ای از احساسات قدرتمند، از هیجان و شادی تا ترس و اضطراب در مادر شود. اما تولد نوزاد می تواند به ح...
تاثیر ویتامین های گروه B بر کاهش وزن وجود تمام ویتامین ها برای بدن ضروری و لازم است و کمبود هر کدام از آن ها می تواند باعث بروز مشکلاتی برای بدن شود.در این مطلب قصد داریم به بررسی نیاز بد...
دوران شیرین بارداری، اتفاقات شگفت انگیز بچه دار شدن تجربه شیرینی است؛ اما در دوره بارداری اتفاقات عجیبی در شکم مادر می افتد که شاید همه از آن باخبر نباشند شاید دانستن این نکات شما را مت...
بارداری در سن بالا، یافته های تازه مرکز کنترل و پیشگیری از امراض آمریکا اعلام کرده که طی چهار دهه اخیر تعداد زنانی که در سنین ۳۵ سالگی و بالاتر اولین تجربه بارداری را داشته‌اند از ...
بیماری هپاتیت در بارداری، جنین مبتلا می شود؟ شاید یکی از خطرناک‌ترین بیماری‌هایی که می‌تواند جنین را تهدید کند، هپاتیت باشد. متاسفانه اگر ابتلا به هپاتیت B در زمانی نزدیک به تولد نوزاد اتفاق...
بارداری خارج از رحم، پدیده‌ای باورنکردنی زنی الجزایری تبار، پس از مراجعه به پزشک به دلیل درد شکم، متوجه می‌شود که به مدت ۳۵ سال، جنینی ۷ ماهه را با خود حمل می‌کرده است که اکنون تبدیل به ...
برای گرمایش خانه شومینه بهتر است یا بخاری ؟ با رسیدن فصل زمستان و سرد شدن خانه باید به فکر استفاده از وسایل گرمازا باشیم. شاید این سوال برای شما پیش آمده باشد که برای گرمایش خانه شو...
مشکلات رابطه زناشویی، چرا تجربه دردناک؟ سه نوع اصلی از مقاربت دردناک وجود دارد. بیشتر دردها پس از مقاربت یا به اوج لذت جنسی رخ می دهد. این می تواند به دلیل انقباضات رحم در ارگاسم یااوج ...
تشخیص عقیم بودن زن، باکره ام! سوال:سوال بنده اینه که آیا آزمایشی هست که با وجود باکره بودن یک خانم عقیم بودن یا نبودنش رو تشخیص بده؟ اگه وجود نداشته باشه چه نشانه ها و علایمی ...
کرتینیسم در نوزادان، چرا مبتلا می شوند؟ کرتینیسم بیماری است که به دلیل کمبود شدید هورمون های تیروئیدی بروز پیدا میکندوبا عوارض ذهنی وجسمی همراه است. این بیماری حتی در کشورهائی که کمبود ...
تاثیر تشنج بر جنین، نباید باردار شد؟ سوالباسلام من خانمی 30ساله هستم از هفت سال پیش دچار بیماری تشنج شده ام البته از نوع خفیف کلا در این مدت چهار بار حمله خفیف داشتم الان با تجویز پز...