آشنایی با پل خواجو اصفهان

آشنایی با پل خواجو اصفهان

 

نام پل خواجو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر پل شاه ، پل بابارکن‌الدین
نام‌های قدیمی پل حسن‌بیگ
کاربری پل
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۱
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

پل خواجو، در شهر اصفهان و بر روی رودخانه زاینده‌رود در شرق سی وسه پل قرار دارد.

نام

این پل را همچنین پل شاه، پل بابا رکن‌الدین (مسیر رفتن به خانقاه و آرامگاه بابا رکن‌الدین و تخت فولاد) و پل حسن‌بیگ (نام پل قبلی که در زمان شاه‌عباس تخریب شد و این پل به جای آن ساخته شد.) هم نامیده‌اند و از بناهای شاه عباس دوم صفوی است که در سال ۱۰۶۰ هجری قمری بنا شده‌است. در میانه پل خواجو، ساختمانی مخصوصی که به بیگربیکی شهرت دارد بنا شده است که برای اقامت موقتی شاه صفوی و خانواده او ایجاد شده بود و هم اکنون نیز وجود دارد و طاق‌های آن دارای تزئینات نقاشی بسیار زیبایی است و در واقع پل خواجو به خاطر معماری و تزئینات کاشیکاری آن از دیگر پلهای زاینده رود مشهورتر است. درازای پل ۱۳۳ متر و پهنای آن ۱۲ متر است. این پل را به نامهای دیگری نیز خوانده‌اند ولی به سبب قرار گرفتن در محله خواجو به پل خواجو بنام است.

ویژگی‌ها

پل خواجو به خاطر معماری و تزئینات کاشی‌کاری آن از دیگر پلهای زاینده رود مشهورتر است. این پل که در دوران صفوی یکی از زیباترین پلهای جهان به شمار می‌رفت، بیشتر به منزله سد و بند بوده‌است. در میان هریک از دو ضلع شرقی و غربی پل ساختمانی بنا شده که شامل چند اتاق مزین به نقاشی است. این ساختمان که (شاه نشین) نامیده می‌شود در آن دوره جایگاه بزرگان و امیرانی بوده که برای تماشای مسابقات شنا و قایقرانی بر روی دریاچه مصنوعی به این مکان فراخوانده می‌شدند. باقی‌مانده یک نیمکت سنگی تمام چیزی است که از صندلی پادشاه باقی‌مانده است. به سخن پروفسور اپهام پوپ و ژان شاردن، پل خواجو ” یک اثر تاریخی اوج معماری پل فارسی و یکی از جالب ترین پل‌هایی است که وجود دارند … که در کل آن ضرباهنگ و شرافت و عزت و ترکیب شاد ترین قوام، ابزار، زیبایی، و تفریح و سرگرمی وجود دارد”.

در گوشه‌های ضلع شرقی پل خواجو دو شیرسنگی وجود داردکه ظاهراً” نماد سپاهیان بختیاری محافظ اصفهان و زاینده رود هستند. این پل دارای ۲۴ دهانه‌است که از مکعب‌های به دقت تراش‌خورده ساخته شده و در بخش میانی، با سدهای چوبی برای گرفتن جلو رودخانه مسدود گردیده‌است. خواجو یکی از پل‌هایی است که در تنظیم جریان آب در رودخانه به دلیل وجود دروازه بند یا دریچه در زیر قوس‌هایش نقش داشته است. هنگامی که دریچه‌های سد بسته می شده است، سطح آب در پشت پل بالا امده سبب تسهیل آبیاری باغ‌های بسیاری در طول بالادست این پل می شده است.

نحوه مرمت این پل مورد انتقاد قرار گرفته است چون دست‌اندرکاران جمهوری اسلامی در سال ۱۳۸۸ با زیرپا گذاشتن اصل حفظ اصالت و سندیت طرح و ماده تشکیل‌دهنده اثر و تعویض سنگ‌های قدیمی پله‌ها با سنگ‌های جدید به اصلیت این بنای اصیل ایرانی آسیب زدند.

در اشعار و نوشته‌ها

شعرای اصفهان درباره پل خواجو اشعار زیبایی سروده و در این سروده‌ها زیبایی‌های آن را ستوده‌اند. از جمله این سروده‌ها قصیده بلند صائب تبریزی در وصف یکی از روزهای جشن و چراغانی در کنار این پل است. به نوشته تاریخ نگاران و پژوهشگرانی که درباره سلسله صفوی بررسی کرده‌اند، هدف شاه عباس دوم از ساختن پل خواجو پیوند دادن دو محله خواجو و دروازه حسن‌آباد با تخت فولاد و راه شیراز بوده‌است. گردشگران و جهانگردانی که در دوره‌های گوناگون به اصفهان آمده‌اند، زیبایی‌های پل خواجو را ستوده، آن را در زمره شاهکارهای جاودانه معماری ایرانی و اسلامی به شمار آورده‌اند.

 

نحوه شیردادن به نوزاد در هفته های اول، در هر وعده باید از هر دو پستان به شیر خوار شیر داد تا سبب تحریک تولید شیر شود. در هفته های بعد بر حسب میل و نیاز شیر خوار می توا...
مراقبت های بعد از سقط، زنان بخوانند سوال:با سلام من 29 سال دارم و اردیبهشت امسال باردار بودم و در 7 هفتگی سقط شد دکتر واسم قرص آهن (ferro) نوشت که روزی 2 تا بخورم که من 3و4 بیشتر از...
تنها خوابیدن نوزاد، بهترین زمان کی است؟ سوالبا سلام کودک 10 ماهه ای دارم که تقریبا دو هفته هست که شب موقع خوابیدن او را در اتاق خودش می خوابانم روزهای اول نیمه شب از خواب بیدار می شد و ...
طرز رفتار با شوهر تنبل، چگونه باشد؟ سوالبا سلام 9 سال است ازدواج کردم دو بچه ی 5 و 3ساله دارم. شوهرم مردیست بسیار خاص با تضادهای زیاد که زندگی با او در اوایل برایم عجیب بود بعد کم ک...
دیابت در بارداری، نیاز به مراقبت؟ خطر نقص قلبی نوزادان در دوران بارداری مادران، حتی در میان زنانی که قبل از بارداری دیابت نداشته‌اند نیز شایع است. به گفته محققان علاوه بر ناهنجاری...
زودانزالی مردان، کمتر از دو دقیقه! سوال:با عرض سلام، بنده مدت یک سال هست که ازدواج کردم. در این مدت من با مشکل زودانزالی مواجه هستم به طوریکه در مدت زمان کمتر از دو دقیقه از دخول د...
جداکردن اتاق خواب کودک، خیلی میترسه! سوال:سلام، پسر بزرگ من 5 سالشه. ولی خیلی ترسوء. تا حالا چندین بار اتاقشو جدا کردم ولی نصفه شب با ترس و گریه و... دوباره برگشته پیش ما. تا اینکه ب...
مردم در برزخ به چند دسته تقسیم می شوند عالم مردگان از جمله عوالمی است که همواره وقتی با آن مواجه می‌شویم سؤالات و ابهامات بسیاری برای ما به وجود می‌آید و هر فردی علاقه دارد بیشتر از این عا...
دل درد نوزاد، پیشنهادهایی مفید نوزاد شما دارای دستگاه گوارش کاملا تازه ای است، و چیزی که لازم است آشنایی کامل با طرز کار آن است. نوزادان بالا می آورند، بسیار زیاد نوزادان تازه ...
بیوگرافی نرجس خاتون مادر امام زمان   چگونه نوه مسیحى قیصر روم ، مادر امام زمان شد؟ (نرجس خاتون) مادر امام عصر (عجل الله تعالی فرجه) یکى از ملکه هاى وجاهت وزیبایى است که از ...
عرق کردن بچه، کمبود وزن داره سوال:سلام دختری یکساله دارم که خیلی عرق میکنه مخصوصا سرش، تو حالت عادی که هوا عالیه و هیچ کس تو خونه عرق نمیکنه اون سرش خیس حتی تو حالت خواب... خ...
علت زود سرما خوردن کودک چیست؟ سوالسلام پسر ۴ساله دارم که خیلی زود مریض میشه سرما خوردگیهاش خیلی شدید میشه وخیلی دیر خوب میشه.از یک سالگی تا حالا سه بار تشنج بر اثر تب داشته.دو...
آیا عفونت ادراری باعث سقط میشود؟ آیا عفونت ادراری باعث سقط جنین می شود؟خانم های باردار بهتر از هر کسی می دانند که با بزرگ شدن جنین احتمال بروز سوزش و تکرر ادرار و گاهی اوقات تب ب...
بارداری در فصل سرما، بایدها و نبایدها اگر قصد دارید در فصل پاییز و زمستان باردار شوید یا هم اکنون در ماه های ابتدایی بارداری تان هستید باید بدانید کسانی که در فصل سرد سال باردار می شوند لا...
راه های کنترل هیجان، کودکان خطاکار! سوال مخاطب نی‌نی‌بان: پسر 6 و نیم ساله من از نوپایی نمی توانست هیجاناتش رو مخصوصا موقع خوشحالی یا خجالت کنترل کنه و کارهای عجیب و غلطی انجام می د...