آشنایی با مدرسه چهار باغ

آشنایی با مدرسه چهار باغ

 

نام مدرسه چهار باغ
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر مدرسه مادر شاه سلطان حسین
کاربری مدرسه، باغ
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۶
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی، از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری ساخته شده است. مدرسه چهار باغ که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه و هم مسجد بوده است، با ۸۵۰۰ متر مربع مساحت در ضلع شرقی خیابان چهارباغ قرار دارد.

وجه تسمیه

وجه تسمیه این مدرسه چهار ایوانی به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته گشته است و مدرسه چهارباغ بدین جهت خوانده می شود که در خیابان چهارباغ واقع شده است. دلیل آنکه مدرسه مادر شاه نیز گفته می شود این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف آن کرده است.

معماری

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.

کاروانسرا و بازار

کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده موقوفه و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است. دیگر موقوفه متصل به این بنا بازار هنر می‌باشد.

کتیبه‌های خوشنویسی

اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

سنگاب‌ها

دو سنگاب در داخل مدرسه چهارباغ قرار دارند؛ یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن مدرسه.

۱- سنگاب سرسرای ورودی از جنس سنگ پارسی است و بر روی آن کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچکی کنده‌کاری شده‌است. همچنین بر طبق کتیبه، سنگاب در ماه شعبان سال ۱۱۱۰ (قمری) توسط سنگتراشی به نام «محمد طاهر» ساخته‌شده‌است. در وسط دو لوح آخر عبارات زیر به خط نستعلیق وجوددارد:

(کتیبه اقل الطلبه محمد مهدی الحسینی عفی عنه)
(در شهر شعبان‌المعظم سنه ۱۱۱۰ به اتمام رسید عمل کمترین محمد طاهر)

۲- سنگاب موجود در صحن مدرسه روبروی ایوان جنوبی قرارگرفته و آنهم از جنس سنگ پارسی است. کتیبه این سنگاب به شرح زیر است:

(وفق حضرت امام حسین صلوات الله و سلامه علیه نمود این سنگاب را
حاجی ابوالحسن اردکانی فی شوال المکرم سنه تسعین و الف)

بر طبق کتیبه، سنگاب را در سال ۱۰۹۰ (قمری) ساخته‌اند. از آنجایی که سال ساخت مدرسه چهارباغ بین سالهای ۱۱۱۶ (قمری) و ۱۱۲۶ (قمری) و در زمان حکومت سلطان حسین صفوی است، چنین استنباط میشود که سنگاب قبل از ساختمان مدرسه در جای دیگری قرارداشته و بعداً به صحن مدرسه انتقال داده‌شده‌است.

 

فواید شیردهی برای مادر فواید شیردهی برای مادر شیردهی کالری مصرفی در بدن مادر را افزایش می دهد. مادران شیرده ۵۰۰ تا ۸۰۰ کالری بیشتر از مادران غیر شیرده می سوزانند، حتی زمان...
عرق کردن بچه، کمبود وزن داره سوال:سلام دختری یکساله دارم که خیلی عرق میکنه مخصوصا سرش، تو حالت عادی که هوا عالیه و هیچ کس تو خونه عرق نمیکنه اون سرش خیس حتی تو حالت خواب... خ...
حرف زدن کودک، مقدار لازم سوال:سلام من دختری سه ساله سه ماه دارم که خارج متولد شده (استرالیا )و کلا" در طول عمرش 3 ماه ایران زندگی کرده که البته اونم متوالی نبوده! الان هم...
درمان ناباروری مردان، جنسینگ مفید است؟ سوالبا سلام خدمت خانم دکتر. من مغازه داروهای گیاهی ( عطاری) دارم. و مریض هایی مراجعه می کنند برای درمان نازایی ( نازایی از طرف مرد) که اینجانب فق...
علائم بلوغ زودرس، علل ایجادکننده/ پادکست در اکثر دخترها علت خاصی برای بلوغ زودرس دیده نمی شود و بیشتر جنبه خانوادگی دارد. البته تقریبا به شکل ارثی بوده است یعنی ممکن است در خواهر ها یا د...
ورزش مناسب برای کودکان، ایروبیک خوبه؟ ایروبیک یکی از مفرح ترین ورزش ها برای کودکان است و با ایروبیک می توانید مقدار زیادی انرژی مصرف کنید و برای کودکان در حال رشد بسیار مفید می باشدو ...
ممنوعیت های ماه اول بارداری اگر قصد باردار شدن دارید بهتر است با برخی روش های تغذیه ای مهم از بروز مشکلات مختلف در بارداری پیشگیری کنید به عنوان مثال برخی موادغذایی مانند غذاها...
ریزش مو بعد از زایمان، طبیعی است؟ سوال:با سلام من در سه ماهه سوم شیردهى هستم و احساس میکنم حجم موهایم کم شده طبیعى است یا به پزشک مراجعه کنم. جواب:طبیعی است. 4-5 ماه بعد از زایمان...
ورود ابرهای بارش زا به کشور پس از عدم بارندگی طی چند هفته های اخیر و سپری کردن زمستانی خشک و بدون باران سازمان هواشناسی اعلام کرد در هفته جدید شاهد ورود ابرهای بارش زا از سمت غرب...
تغذیه نوزاد تا ۶ ماهگی، اصول و فنون آموزش دقیق روش شیردهی مخصوصا برای مادرانی که صاحب اولین فرزند شده اند مهم است. روش نادرست هم باعث ترک خوردگی نوک سینه میشود و هم نوزاد به اندازه ...
آسپرین در بارداری، مجاز یا ممنوع؟ در هنگام مواجهه با سردرد و حالت تهوع، خانم ها آسان ترین راه یعنی خرید قرص های بدون نسخه را انتخاب می کنند. اما این مسئله باعث آسیب های جدی به ماد...
عکس هانیه توسلی در یک روز برفی باز هم برف و باز هم هانیه توسلی.
راه دارو دادن به کودک، ترفند جدید یکی از مشکلاتی که اغلب والدین با کودکان خود دارند این است که در زمان‌های بیماری، به سختی دارو می‌خورند.ترفند جدید دارو دادن به کودک را بیاموزید:آیا هن...
واریکوسل گرید دو، موجب ناباروری می شود؟ سوالسلام محمد هستم 34 ساله ، یک غده 4mm ادنوم هیپوفیز دارم و هورمون رشدم خوبه ، هورمون تستسترون 6.5هست و هورمون پرولاکتیم هم 20اعلام شده که مقدار...
مصرف قرص ویتامین در بارداری، حد و مرز داره؟ ویتامین ها و مواد معدنی از جمله آهن، کلسیم، اسید فولیک برای رشد طبیعی جنین، نمو جنین و زندگی سالم در زمان بلوغ حیاتی هستند. برای کمک به افزایش اح...