آشنایی با مدرسه چهار باغ

آشنایی با مدرسه چهار باغ

 

نام مدرسه چهار باغ
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر مدرسه مادر شاه سلطان حسین
کاربری مدرسه، باغ
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۶
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی، از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری ساخته شده است. مدرسه چهار باغ که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه و هم مسجد بوده است، با ۸۵۰۰ متر مربع مساحت در ضلع شرقی خیابان چهارباغ قرار دارد.

وجه تسمیه

وجه تسمیه این مدرسه چهار ایوانی به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته گشته است و مدرسه چهارباغ بدین جهت خوانده می شود که در خیابان چهارباغ واقع شده است. دلیل آنکه مدرسه مادر شاه نیز گفته می شود این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف آن کرده است.

معماری

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.

کاروانسرا و بازار

کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده موقوفه و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است. دیگر موقوفه متصل به این بنا بازار هنر می‌باشد.

کتیبه‌های خوشنویسی

اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

سنگاب‌ها

دو سنگاب در داخل مدرسه چهارباغ قرار دارند؛ یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن مدرسه.

۱- سنگاب سرسرای ورودی از جنس سنگ پارسی است و بر روی آن کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچکی کنده‌کاری شده‌است. همچنین بر طبق کتیبه، سنگاب در ماه شعبان سال ۱۱۱۰ (قمری) توسط سنگتراشی به نام «محمد طاهر» ساخته‌شده‌است. در وسط دو لوح آخر عبارات زیر به خط نستعلیق وجوددارد:

(کتیبه اقل الطلبه محمد مهدی الحسینی عفی عنه)
(در شهر شعبان‌المعظم سنه ۱۱۱۰ به اتمام رسید عمل کمترین محمد طاهر)

۲- سنگاب موجود در صحن مدرسه روبروی ایوان جنوبی قرارگرفته و آنهم از جنس سنگ پارسی است. کتیبه این سنگاب به شرح زیر است:

(وفق حضرت امام حسین صلوات الله و سلامه علیه نمود این سنگاب را
حاجی ابوالحسن اردکانی فی شوال المکرم سنه تسعین و الف)

بر طبق کتیبه، سنگاب را در سال ۱۰۹۰ (قمری) ساخته‌اند. از آنجایی که سال ساخت مدرسه چهارباغ بین سالهای ۱۱۱۶ (قمری) و ۱۱۲۶ (قمری) و در زمان حکومت سلطان حسین صفوی است، چنین استنباط میشود که سنگاب قبل از ساختمان مدرسه در جای دیگری قرارداشته و بعداً به صحن مدرسه انتقال داده‌شده‌است.

 

در ایران از چلوکباب محبوب تر، غذایی نیست هفته نامه کرگدن - نیوشا طبیبی: درباره عالیجناب چلوکباب؛ از زمان صفویه و برپایه گزارش هایی که از جهانگردان اروپایی در دست است، خوردن پلو و چلو با گو...
مراسم عجیب جشن پایان سال یکی از مدارس یزد محمدصالح جوکار گفت: طبعا مسئولان آموزش و پرورش یزد در برابر اتفاقی که در یکی از مدارس این شهر رخ داده و به موجب آن از دانش آموزان خواسته شده تا بر...
قاتل فراری حادثه خونین اراک دستگیر شد  قاتل فراری حادثه خونین دیروز اراک پس از گذشت چند ساعت از ارتکاب به قتل 6 نفر در اراک دستگیر شد.  قاتل فراری دستگیر شد با تلاش عوامل نیروی انتظامی ...
سقوط بازیگر زن کشورمان از روی اسب و آسیب دیدگی شدید وی! عکس بیتا سحرخیز بازیگر سریال "شکوه یک زندگی" در حین سوارکاری آسیب دیده است و به همین خاطر یک هفته کار تصویربرداری این سریال متوقف شد. آسیب دیدن بیتاسحر...
داستان و بازیگران سریال امام علی امام علی با عنوان دیگر شهید کوفه نام سریالی تاریخی است که به کارگردانی داوود میرباقری در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تهیه و ساخته شده است. این سری...
چگونگی استفاده از پدیاشور از مزایا و فواید مصرف پدیا شور چه میزان اطلاع دارید این مکمل چگونه باید استفاده شود اگر نگران رشد و سلامت جسمی فرزندتان هستید پیشنهاد می کنیم از این...
آروغ زدن نوزاد، دانستنی های لازم شیرخواران، هنگام مکیدن شیر هوای زیادی می‌بلعند و زدن به پشت آنها به خالی شدن این هوا از درون معده کمک می‌کند. 1- چرا بچه‌ها آروغ می‌زنند؟شیرخواران، هن...
محاسبه اضافه وزن کودکان، چگونه؟ اضافه وزن در کودک می تواند خطراتی را در پی داشته باشد مانند مشکلات قلبی و دیابت. اگر کودک در این سن کمی اضافه وزن دارد، نگران نباشید اما حتما با پزشک ...
ال دی در دوران شیردهی، مجاز؟ سوال مخاطب نی‌نی‌بان: من یه بچه هشت ماه دارم. که از شیر خودم و غذاهای کمکی تغذیه میکنم . به دلیل مسافرت به شهر مشهد مجبورم یه دوره کوتاه 13...
ژورنال جدیدترین مدل مانتو خاص زنانه و دخترانه عید ۹۶ ژورنال جدیدترین مدل مانتو خاص زنانه و دخترانه عید ۹۶ جدیدترین و شیک ترین مدل مانتو خاص زنانه و دخترانه عید ۹۶ انواع مجموعه مدل مانتو دخت...
اولین فیلم منتشر شده از لحظه خاکسپاری آیت الله هاشمی اولین ویدئوی منتشر شده از لحظه خاکسپاری آیت الله هاشمی را در زیر می بینید.
لوازم ایمنی اتاق کودک داشتن کودکی که مدام در خانه از این اتاق به آن اتاق می‌رود،‌ در حین اینکه لذت‌بخش و پر از شادی است، می‌تواند با خطراتی همراه باشد. به همین دلیل آم...
عوارض سیگار در بارداری، مقطوع النسل نشوید/ کلیپ در زنانی که سیگار مصرف می کنند در حاملگی یک آماری بدست آمده که جالب می باشد. این آمار ها نشان می دهد که مصرف سیگار در بارداری اگر بچه پسر باشد با...
راه های پسر شدن بچه، آخه دوس دارم به طور کلی زنان مایل به پیدا کردن روشی هستند که چگونه می توان یک نوزاد پسر داشت .به دوره تخمک گذاری و قاعدگی خود توجه کنید به عنوان استراتژی بزرگ...
تبخال تناسلی در زنان، راه انتقال سوال:با سلام من دوماهه ازدواج کردم سری اولی که با همسرم رابطه داشتم دچار درد و سوزش و تب و لرز و ورم غدد لنفاوی کشاله ران شدم طبق درسهایی که توی ...