آشنایی با مدرسه چهار باغ

آشنایی با مدرسه چهار باغ

 

نام مدرسه چهار باغ
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر مدرسه مادر شاه سلطان حسین
کاربری مدرسه، باغ
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۶
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی، از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری ساخته شده است. مدرسه چهار باغ که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه و هم مسجد بوده است، با ۸۵۰۰ متر مربع مساحت در ضلع شرقی خیابان چهارباغ قرار دارد.

وجه تسمیه

وجه تسمیه این مدرسه چهار ایوانی به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته گشته است و مدرسه چهارباغ بدین جهت خوانده می شود که در خیابان چهارباغ واقع شده است. دلیل آنکه مدرسه مادر شاه نیز گفته می شود این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف آن کرده است.

معماری

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.

کاروانسرا و بازار

کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده موقوفه و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است. دیگر موقوفه متصل به این بنا بازار هنر می‌باشد.

کتیبه‌های خوشنویسی

اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

سنگاب‌ها

دو سنگاب در داخل مدرسه چهارباغ قرار دارند؛ یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن مدرسه.

۱- سنگاب سرسرای ورودی از جنس سنگ پارسی است و بر روی آن کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچکی کنده‌کاری شده‌است. همچنین بر طبق کتیبه، سنگاب در ماه شعبان سال ۱۱۱۰ (قمری) توسط سنگتراشی به نام «محمد طاهر» ساخته‌شده‌است. در وسط دو لوح آخر عبارات زیر به خط نستعلیق وجوددارد:

(کتیبه اقل الطلبه محمد مهدی الحسینی عفی عنه)
(در شهر شعبان‌المعظم سنه ۱۱۱۰ به اتمام رسید عمل کمترین محمد طاهر)

۲- سنگاب موجود در صحن مدرسه روبروی ایوان جنوبی قرارگرفته و آنهم از جنس سنگ پارسی است. کتیبه این سنگاب به شرح زیر است:

(وفق حضرت امام حسین صلوات الله و سلامه علیه نمود این سنگاب را
حاجی ابوالحسن اردکانی فی شوال المکرم سنه تسعین و الف)

بر طبق کتیبه، سنگاب را در سال ۱۰۹۰ (قمری) ساخته‌اند. از آنجایی که سال ساخت مدرسه چهارباغ بین سالهای ۱۱۱۶ (قمری) و ۱۱۲۶ (قمری) و در زمان حکومت سلطان حسین صفوی است، چنین استنباط میشود که سنگاب قبل از ساختمان مدرسه در جای دیگری قرارداشته و بعداً به صحن مدرسه انتقال داده‌شده‌است.

 

خرید کودکان، راحت‌ تر از پذیرش سرپرستی افراد برای گرفتن شناسنامه برای بچه‌هایی که نگهداری می‌کنند در هر سن‌وسالی که باشند باید به بهزیستی مراجعه کنند که متقاعد کردن بهزیستی هم در این موارد ...
بوی بد دهان نوزاد، راه حل بوی نامطبوع دهان که تا حدودی شایع است، در تمام سنین حتی کودکی نیز مشاهده می شود. ممکن است بوی بد دهان به علت بیماری یا عفونت نهفته در بدن باشد.ام...
عکس های زیبای طراحی تراس خانه عکس تراس خانه   طراحی تراس خانه بالکن و تراس خانه خود را دست کم نگیرید از همین فضای محدود و کوچک تراس خانه با کمی خوش سلیقگی می توانید ب...
اختلال در قاعدگی زنان، یعنی بارداری؟ سوال:سلام من یک ماه و پانزده روز هست ازدواج کردم که پریودم بعد از ازدواج سه روز جلوتر افتاد و این ماه پریودم که در اصل بیست و پنجم بود و ماه قبلی...
ورزش کششی در بارداری، آموزش قبل از انجام ورزش ها به نکات زیر در طی حاملگی دقت کنید : کمرتان را با پارچه پنبه ای و نرم بپوشانید. از کمپرس یخ یا و یا کمپرس گرم بطور متناوب در ...
وسایل کمک آموزشی کودکان نی نی بان، گروه ترجمه: شاید از اینکه فرزندتان تاکنون نتوانسته اعداد و حروف را یاد بگیرد، نگران شده اید اما اصلا میدانید چه سنی برای یادگیری چنین ...
نشانه های اختلال پرکاری تیروئید ابتلا به بیماری تیروئید با چه نشانه هایی در بدن پدید می آید با چه روش هایی می توانیم از این بیماری ها در امان بمانیم پرکاری تیرویید با ژنتیک ما ارتباط...
تغییر جنسیت قاتل بن لادن + تصاویر تغییر جنسیت دیدنی قاتل بن لادن   آقای کریس بک (Chris Beck)، از اعضای یگان ویژه نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا، دوران بازنشستگی خود را ب...
افسردگی پس از زایمان، غیر قابل پیشگیری؟  شهره جلالی، کارشناس مامایی در خصوص اختلال افسردگی پس از زایمان گفت: افسردگی نوعی اختلال روانی است که معمولا تعداد زیادی از مادران پس از زایمان ب...
فواید خوردن شلغم در بارداری، می دانید؟ شلغم نوعی محصول کشاورزی است که ریشه آن مورد استفاده قرار می گیرد. در واقع، شلغم بخشی از خانواده کلم ها محسوب می شود. این گیاه با نام "Neep" در بخ...
واکسن های قبل از بارداری، چی باید بزنم؟ سوالسلام سوالی داشتم در رابطه با واکسیناسیون 28سالمه قصد بارداری دارم از 15سالگی تا الان هیچ واکسنی نزدم و اصلا بخاطر ندارم چه واکسنهایی زده ام ه...
مصرف دارو در بارداری، سقط حتمی است؟ سوالبا سلام من حدود 13 سال هست که مبتلا به بیماری ام اس هستم و یک دختر 9 ساله دارم و تحت درمان با داروی بتافرون هستم اما امروز متوجه شدم که به صو...
علت بی نظمی قاعدگی چیست؟ سوالبا سلام وخسته نباشید.من بیست وپنج ساله ومجرد هستم.از زمانی که عادت ماهانه ام شروع شده تاحالا کاملا نامنظم هست.یعنی حدود دوازده ساله که ازاین ...
واریس بارداری، پیشگیری از چه راهی؟ علت واریس واژن و پاها در دوران بارداری چیست؟با دلگرم همراه باشید تا با راه های مناسب برای درمان واریس پا آشنا شوید.واریس، تورم رگ‌های سطح پوست اس...
سریال پایتخت ۳ پایتخت ۳ نام فصل سوم از مجموعهٔ تلویزیونی پایتخت به کارگردانی سیروس مقدم است که در نوروز ۱۳۹۳ از شبکه ۱ سیما پخش شد. فیلمنامه سریال پایتخت ۳ به سرپرست...