آشنایی با مدرسه چهار باغ

آشنایی با مدرسه چهار باغ

 

نام مدرسه چهار باغ
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر مدرسه مادر شاه سلطان حسین
کاربری مدرسه، باغ
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۶
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی، از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری ساخته شده است. مدرسه چهار باغ که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه و هم مسجد بوده است، با ۸۵۰۰ متر مربع مساحت در ضلع شرقی خیابان چهارباغ قرار دارد.

وجه تسمیه

وجه تسمیه این مدرسه چهار ایوانی به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته گشته است و مدرسه چهارباغ بدین جهت خوانده می شود که در خیابان چهارباغ واقع شده است. دلیل آنکه مدرسه مادر شاه نیز گفته می شود این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف آن کرده است.

معماری

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.

کاروانسرا و بازار

کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده موقوفه و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است. دیگر موقوفه متصل به این بنا بازار هنر می‌باشد.

کتیبه‌های خوشنویسی

اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

سنگاب‌ها

دو سنگاب در داخل مدرسه چهارباغ قرار دارند؛ یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن مدرسه.

۱- سنگاب سرسرای ورودی از جنس سنگ پارسی است و بر روی آن کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچکی کنده‌کاری شده‌است. همچنین بر طبق کتیبه، سنگاب در ماه شعبان سال ۱۱۱۰ (قمری) توسط سنگتراشی به نام «محمد طاهر» ساخته‌شده‌است. در وسط دو لوح آخر عبارات زیر به خط نستعلیق وجوددارد:

(کتیبه اقل الطلبه محمد مهدی الحسینی عفی عنه)
(در شهر شعبان‌المعظم سنه ۱۱۱۰ به اتمام رسید عمل کمترین محمد طاهر)

۲- سنگاب موجود در صحن مدرسه روبروی ایوان جنوبی قرارگرفته و آنهم از جنس سنگ پارسی است. کتیبه این سنگاب به شرح زیر است:

(وفق حضرت امام حسین صلوات الله و سلامه علیه نمود این سنگاب را
حاجی ابوالحسن اردکانی فی شوال المکرم سنه تسعین و الف)

بر طبق کتیبه، سنگاب را در سال ۱۰۹۰ (قمری) ساخته‌اند. از آنجایی که سال ساخت مدرسه چهارباغ بین سالهای ۱۱۱۶ (قمری) و ۱۱۲۶ (قمری) و در زمان حکومت سلطان حسین صفوی است، چنین استنباط میشود که سنگاب قبل از ساختمان مدرسه در جای دیگری قرارداشته و بعداً به صحن مدرسه انتقال داده‌شده‌است.

 

ماهی با سس سه گیاه؛ آشپزی به روش فرانسوی ها وب سایت آشپزباشی: ماهی با سس سه گیاه از مجموعه دستورغذایی های نایجلا لاوسون است که ما طرز تهیه آن را برای شما آماده کرده ایم. این روش پخت ماهی از ن...
مرده زایی جنین، چرا دود ممنوع؟ دکتر رضاسعیدی افزود :دود سیگار از زمان بارداری یعنی زمانی که دستگاه تنفس به طور کامل شکل نگرفته آغاز و در طی آن با استعمال هر نخ سیگار توسط مادر ...
از سندرم گردن پیامکی چه می دانید؟ گردن درد گردن درد+درمان گردن درد و سردرد گردن درد عصبی گردن درد شدید گردن درد و سرگیجه گردن درد و درمان آن گردن درد مزمن گردن درد+ورزش گردن درد در کو...
دلیل بدرفتاری کودکان، راهنماییم کنید سوالبا سلام. بنده فرزند دو قلوی دختر و پسر 9 ساله دارم - متاسفانه دخترم بد حرف می زند با قلدری تمام ، - با برادرش یا با ما یا هم سن و سالهایش که ...
تناسب اندام پس از زایمان، راز آن چیست؟ محو کردن چربی هایی که ۹ ماه در دوران بارداری در بدن جا خوش کرده، برای خیلی از خانم ها بعد از زایمان کار سختی است. به طوری که خیلی از زنان بعد از ...
رژیم های مناسب بیماران HIV بیمارانی که به اچ آی وی مبتلا هستند بهتر است از چه رژیم غذایی پیروی کنند توصیه های تغذیه ای مناسب برای این افراد چگونه است چه موادغذایی به افزایش سل...
تعیین جنسیت جنین، فشارخون قبل از بارداری گروهی از محققان کانادایی و چینی دریافتند که فشار خون بالای قبل از بارداری ممکن است احتمال به دنیا آمدن پسر را بیشتر کند. در مقابل، کاهش فشار خون ...
عدم وزن گیری نوزادان، آسیب مغزی؟ سوال:سلام خسته نباشید.اگر نوزادی از سن 2 ماهگی تا 5 ماهگی مقدار شیر خوردنش بسیار کم باشه. طوریکه وزن گیری خوبی هم نداشته باشه آیا از لحاظ مغزی دچ...
مهراوه شریفی نیا و حمید گودرزی در سریال پیکسل + عکس مهراوه شریفی نیا و حمید گودرزی در سریال پیکسل + عکس مهراوه شریفی نیا یا یه اشتراگ گذاشتن عکسی از خود به همراه حمید گودرزى در سریال پیکسل صف...
درمان یبوست در بارداری چیست؟ سوالتغذیه دوران بارداری باید چجوری باشه؟برای کسی که 3یا 4 روز دفع نداشته باید چکار کرد؟ جوابسلاممادر در سه ماهه اول بارداری، نیازی به انرژی اضافه...
تاریخ انقضای دارو چه زمانی است؟ اگر می خواهید دارو را در منزل نگه دارید باید اطلاعاتی راجع به تاریخ انقضای دارو و نگهداری آن داشته باشید. دارو را در منزل نگه داریم یا نه؟ ...
یائسگی زودرس و حاملگی، چگونه امکان دارد؟ سوالکیست تخمدان داشتم و جراحی شدم وبعدازآن پریودی نداشتم . دچار یائسگی زودرس شدم و fsh و lh بالا و ذخیره تخمدانی صفر و tpo نیز 750 است چکار کنم ب...
من باردارم، چرا افسرده شدم؟ سوالباسلام من 6ماه باردار هستم اوایل بارداری TSH=3.3بود با نظر پزشک آزمایش دوباره تکرار کردم TSH=2.3بود هیچ دارویی برام تجویز نشد گفتن خوبه الان ...
دستشویی نرفتن بچه ها، حسودی می کنه؟ سوالپسرم 27 ماهشه از 21 ماهگی دستشویی رفتن و یاد گرفت با تولد برادرش در 24 ماهگی دیگه دستشویی نمیگه ما همه راههای تشویق جایزه تنبیه رو امتحان کرد...
شرط عضویت در مجلس نمایندگان آمریکا حداقل ۲۵ سال سن دارا بودن حداقل ۷ سال تابعیت ایالات متحده آمریکا سکونت در ایالت مورد نظر در زمان برپایی انتخابات (بر اساس عرف و نه اصول قانو...