آشنایی با مدرسه چهار باغ

آشنایی با مدرسه چهار باغ

 

نام مدرسه چهار باغ
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر مدرسه مادر شاه سلطان حسین
کاربری مدرسه، باغ
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۶
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی، از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری ساخته شده است. مدرسه چهار باغ که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه و هم مسجد بوده است، با ۸۵۰۰ متر مربع مساحت در ضلع شرقی خیابان چهارباغ قرار دارد.

وجه تسمیه

وجه تسمیه این مدرسه چهار ایوانی به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته گشته است و مدرسه چهارباغ بدین جهت خوانده می شود که در خیابان چهارباغ واقع شده است. دلیل آنکه مدرسه مادر شاه نیز گفته می شود این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف آن کرده است.

معماری

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.

کاروانسرا و بازار

کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده موقوفه و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است. دیگر موقوفه متصل به این بنا بازار هنر می‌باشد.

کتیبه‌های خوشنویسی

اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

سنگاب‌ها

دو سنگاب در داخل مدرسه چهارباغ قرار دارند؛ یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن مدرسه.

۱- سنگاب سرسرای ورودی از جنس سنگ پارسی است و بر روی آن کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچکی کنده‌کاری شده‌است. همچنین بر طبق کتیبه، سنگاب در ماه شعبان سال ۱۱۱۰ (قمری) توسط سنگتراشی به نام «محمد طاهر» ساخته‌شده‌است. در وسط دو لوح آخر عبارات زیر به خط نستعلیق وجوددارد:

(کتیبه اقل الطلبه محمد مهدی الحسینی عفی عنه)
(در شهر شعبان‌المعظم سنه ۱۱۱۰ به اتمام رسید عمل کمترین محمد طاهر)

۲- سنگاب موجود در صحن مدرسه روبروی ایوان جنوبی قرارگرفته و آنهم از جنس سنگ پارسی است. کتیبه این سنگاب به شرح زیر است:

(وفق حضرت امام حسین صلوات الله و سلامه علیه نمود این سنگاب را
حاجی ابوالحسن اردکانی فی شوال المکرم سنه تسعین و الف)

بر طبق کتیبه، سنگاب را در سال ۱۰۹۰ (قمری) ساخته‌اند. از آنجایی که سال ساخت مدرسه چهارباغ بین سالهای ۱۱۱۶ (قمری) و ۱۱۲۶ (قمری) و در زمان حکومت سلطان حسین صفوی است، چنین استنباط میشود که سنگاب قبل از ساختمان مدرسه در جای دیگری قرارداشته و بعداً به صحن مدرسه انتقال داده‌شده‌است.

 

چه کسانی نباید پرواز کنند؟ ترس از پرواز ترس از پرواز با هواپیما انیمیشن ترس از پرواز درمان ترس از پرواز قرص ترس از پرواز علت ترس از پرواز کاهش ترس از پرواز ترس پرواز غلبه بر تر...
مدفوع چرب در کودکان، علتش چیه؟ سوال:سلام ببخشید. مدفوع بچه ما خیلی چربه علت و راهکارش چیه دل دردهای شدیدی داره ممنون میشم از راهنمایتون.جواب:اشاره ای به سن کودک و اینکه رژیم غذ...
با پس ماندهای منزل تان کود غیر شیمیایی برای گلدان های تان درست کنید  کود یکی از لازم ترین موارد برای گلدان های خانگی است. اگر شما هم گلدان خانگی دارید پیشنهاد می کنیم به جای استفاده از کودهای شیمیایی با لوازمی که در ...
روانشناسی رابطه، علت اهمیت ندادن شوهر چیست؟ سوالسلام من حدود یک سال است ازدواج کرده ام همسرم به خواسته های من اهمیت نمی دهد و کارهایی که میداند من را ناراحت می کند انجام میدهد واین باعث نار...
درمان قاعدگی دردناک، چگونه امکان دارد؟ سوال21 سالمه و در دوران قاعدگی درد بسیار شدیدی دارم، درد شدید زیر شکم همراه با تهوع و استفراغ و ضعف شدید بدنی همراهه به طوری که حتی قادر به راه ر...
بازیگران ایرانی که هنوز ازدواج نکرده اند قصد داریم به معرفی 5 هنرمند و بازیگر ایرانی بپردازیم که با اینکه حدود 40 سال سن دارند اما ازدواج نکرده اند. ازدواج هنرمندان ایرانی ازدواج شا...
گرفتگی بینی کودکان، دلیلش چیه؟ سوال:سلام. خسته نباشید. پسر چهار ساله دارم که الان مدت یک ماه است بینیش گرفته و سختی میخوابه بدکتر مراجعه کردم با خوردن آنتی بیوتیک و شربت سرما خ...
بندناف جنین، علت گره خوردگی بند ناف یک مسیر ارتباطی حیات بخش برای نوزاد است که مثل یک سیم تلفن سفید و پیچ خورده به نظر می‌رسد. رگ‌های موجود در آن مواد غذایی و اکسیژن را از ب...
شغل دوم نویسنده های مشهور چه بود؟ شغل دوم شغل دوم در خانه شغل دوم بازیگران شغل دوم ستاره اسکندری شغل دوم برای کارمندان شغل دوم بازیگران ایرانی شغل دوم با سرمایه کم شغل دوم فوتبالیست ه...
درمان عفونت ادراری، غذا چی بخوریم؟ سواللطفا تغذیه مناسب برای افراد دارای عفونت ادراری را بیان کنید . جوابمهم ترین توصیه های تغذیه ای که در این رابطه می توان به آن ها اشاره نمود، عب...
سونوگرافی در بارداری، نکات جالب علم پزشکی در دهه‌های اخیر برای مادران و جنین‌های پرخطر از فناوری عمل جراحی کمک گرفته است. در این شرایط نوزاد با ایجاد برش در دیواره شکم و رحم ماد...
امیر غفور راهی بیمارستان شد ملی‌پوش والیبال ایران در هفته هفدهم لیگ برتر والیبال در جریان برخورد با هم‌تیمی خود دچار مصدومیت شد و توسط تیم پزشکی راهی بیمارستان شد.    تیم‌های ...
لوازم موردنیاز بعد از زایمان، چی لازمه؟ شما به چند قلم جنس نیازدارید.سینه بند مخصوص شیردهی (2 عدد): از آنجایی که بارداری موجب تغییر اندازه و شکل سینه می شود هنگام خرید از فروشنده در مور...
تغذیه دوران بارداری، چی و چقدر بخوریم؟ گروه ترجمه نی نی بان: شما همانی هستید که می‌خورید. خوب، این ادعا دیگر برای‌تان در دوره بارداری صدق نمی‌کند. از حالا به بعد باید این نکته مهم را مد نظر...
صندلی غذای کودک، انتخاب درست! زمانی که کودک می‌تواند بنشیند و غذای کمکی بخورد، وقت آن است که صندلی غذای مخصوص برایش تهیه کنید. اولین نگرانی اغلب والدین برای تهیه یک صندلی غذای...