آشنایی با مدرسه چهار باغ

آشنایی با مدرسه چهار باغ

 

نام مدرسه چهار باغ
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر مدرسه مادر شاه سلطان حسین
کاربری مدرسه، باغ
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۶
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی، از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری ساخته شده است. مدرسه چهار باغ که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه و هم مسجد بوده است، با ۸۵۰۰ متر مربع مساحت در ضلع شرقی خیابان چهارباغ قرار دارد.

وجه تسمیه

وجه تسمیه این مدرسه چهار ایوانی به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته گشته است و مدرسه چهارباغ بدین جهت خوانده می شود که در خیابان چهارباغ واقع شده است. دلیل آنکه مدرسه مادر شاه نیز گفته می شود این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف آن کرده است.

معماری

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.

کاروانسرا و بازار

کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده موقوفه و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است. دیگر موقوفه متصل به این بنا بازار هنر می‌باشد.

کتیبه‌های خوشنویسی

اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

سنگاب‌ها

دو سنگاب در داخل مدرسه چهارباغ قرار دارند؛ یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن مدرسه.

۱- سنگاب سرسرای ورودی از جنس سنگ پارسی است و بر روی آن کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچکی کنده‌کاری شده‌است. همچنین بر طبق کتیبه، سنگاب در ماه شعبان سال ۱۱۱۰ (قمری) توسط سنگتراشی به نام «محمد طاهر» ساخته‌شده‌است. در وسط دو لوح آخر عبارات زیر به خط نستعلیق وجوددارد:

(کتیبه اقل الطلبه محمد مهدی الحسینی عفی عنه)
(در شهر شعبان‌المعظم سنه ۱۱۱۰ به اتمام رسید عمل کمترین محمد طاهر)

۲- سنگاب موجود در صحن مدرسه روبروی ایوان جنوبی قرارگرفته و آنهم از جنس سنگ پارسی است. کتیبه این سنگاب به شرح زیر است:

(وفق حضرت امام حسین صلوات الله و سلامه علیه نمود این سنگاب را
حاجی ابوالحسن اردکانی فی شوال المکرم سنه تسعین و الف)

بر طبق کتیبه، سنگاب را در سال ۱۰۹۰ (قمری) ساخته‌اند. از آنجایی که سال ساخت مدرسه چهارباغ بین سالهای ۱۱۱۶ (قمری) و ۱۱۲۶ (قمری) و در زمان حکومت سلطان حسین صفوی است، چنین استنباط میشود که سنگاب قبل از ساختمان مدرسه در جای دیگری قرارداشته و بعداً به صحن مدرسه انتقال داده‌شده‌است.

 

حرف افتادن بچه، چرا حرف نمیزنه؟ سوالسلام.فرزند 18 ماهه ای دارم که کلماتی که بیان میکنه بی معنیه مدتی هم مامان میگفت اما الان رها کرده و نمیگه. باهاش کار کنی کلمات رو میگه اما بش...
دلایل نقص جنین، نقش زیکا چیست؟ مطالعه جدید بیان می‌کند که حتی اگر مادر درست قبل از تولد به این ویروس آلوده شود، زیکا می‌تواند به مغز نوزاد آسیب بزند. قبل از این باور بر آن بود ...
عکسی از آرمیتا مرادی بازیگر نوجوان سینما و تلویزیون عکسی از آرمیتا مرادی بازیگر نوجوان سینما و تلویزیون که در دوران کودکی در فیلم ها و سریال های زیادی بازی کرده است و چهره اش برای اکثر عزیزان آشناست. در...
ازدواج با مرد ثروتمند آرامش‌ شما را بیمه نمی‌کند   ازدواج با مرد ثروتمند نه تنها آرامش‌ شمارا بیمه نمی‌کند، بلکه به چالش‌های تازه‌ای هم وارد می‌کند‎   چند اسکناس تا خرید شادی فاص...
خوردن کرفس در بارداری، مجاز است؟ کرفس یکی از سبزیجات محبوبی است که در سوپ و سالاد استفاده می شود. آیا خوردن کرفس در طول بارداری مشکل ایجاد نمی کند؟  کرفس کرفس گیاهی است که متعلق ...
تفاوت رابطه زناشویی مردان و زنان، آنچه می خواهند فرق میان PMTو BSEچیست؟بین 21 تا 28 روز پس از عادت ماهانه هورمون های زنانه به طور قابل توجهی پایین می آید و به عوارضی منجر می شود که آن را PMTمی گ...
با خوردن شکلات سرفه های خود را درمان کنید شکلات یکی از خوراکی های دوست داشتنی برای تمام افراد است.جالب است بدانید خوردن شکلات یکی از موثرترین درمان ها برای سرفه است.در واقع شکلات با توجه به خو...
گرفتگی بینی کودکان، دلیلش چیه؟ سوال:سلام. خسته نباشید. پسر چهار ساله دارم که الان مدت یک ماه است بینیش گرفته و سختی میخوابه بدکتر مراجعه کردم با خوردن آنتی بیوتیک و شربت سرما خ...
سندروم پیش از پریود، علاجی دارد؟ عادت ماهیانه؛ زمانی که زندگی برای اغلب زنان شکل دیگری می شود. آنها عصبانی می شوند، دردهای جسمانی را تجربه می کنند و حتی ممکن است به راحتی گریه کن...
سندرم آسپیریشن در نوزادان، چیزی می دانید؟ زمانی که نوزاد مکونیوم (مدفوع اول) را در مجرای تنفسی تحتانی استنشاق می کند این عارضه رخ می دهد که می تواند بسیار هم خطرناک باشد.چه چیزی آسپیریشن مکونی...
شیردادن به نوزاد، نکاتی برای روزهای اول فرزند دلبند خود را در همان ساعت اول عمر با شیر مادر تغذیه کنید. تماس پوست با پوست مادر و نوزاد از لحظه تولد و شروع تغذیه در طی ساعت اول زندگی ، س...
علائم سرطان پستان پیشرفته/ کلیپ سرطان پیشرفته پستان به این گونه بوده که کل پستان را آلوده و درگیر کرده است. و یا غده زیر بغلی ها بسیار پیشرفت کرده و کل پستان را درگیر می کند و ح...
کولیک در نوزادان، درمان دارد؟ کولیک اصطلاحی است که برای توصیف گریه ی غیرقابل کنترل در یک کودک سالم استفاده می‌شود. اگر کودک شما کوچک‌تر از ۵ ماه است و برای حداقل ۳ هفته و بیش از ۳ ...
چگونه طبیعی آرایش کنیم؟ بین لوازم آرایشی سایه‌های چشم بیش از همه تنوع رنگ دارند؛ رنگ‌هایی فریبنده و زیبا كه هركسی را به خرید ترغیب می‌كند حتی اگر نداند این رنگ با پوست او هما...
آب و هوای شهر شیراز میانگین دما در تیرماه (گرم‌ترین ماه سال) ۳۰ درجهٔ سانتی‌گراد، در دی‌ماه (سردترین ماه سال)، ۵ درجهٔ سانتی‌گراد، در فروردین‌ماه ۱۷ درجهٔ سانتی‌گراد و در...