نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

«اگر در آبی خرد نهنگی پیدا شود، راه چاره اش گویا این است که آب را گل آلود کند تا نبینند که نهنگ است. من، البته اگر نهنگ این آب خرد داستان نویسی ایران باشم، این طورها زیسته ام: گاهی سر به دیواره ها کوبیده ام…»

هوشنگ گلشیری

هوشنگ گلشیری در سال ۱۳۱۶ در اصفهان به دنیا آمد و … قصدم این نیست که در این مرور کوتاه از زندگی و مرگ هوشنگ گلشیری بنویسم. هوشنگ گلشیری داستان نویس، منتقد، آموزگار داستان نویسی، سردبیر مجله کارنامه و…. در این مختصر نخست بخشی از «چرا داستان می نویسم» به قلم هوشنگ گلشیری را می خوانید. سپس توصیفی از منش گلشیری به روایت ضیا موحد شاعر معاصر و یکی از دوستان نزدیک او و در انتها فهرستی از آثار در دسترس هوشنگ گلشیری

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

برشی از «چرا داستان می نویسم» (هوشنگ گلشیری)

«با این همه داستان یکی از مهمترین  ابزار شناخت دیگران است. پس ما می نویسیم تا دیگران را بشناسیم. ما نویسندگان گاهی در شناخت خودمان از همین ابزار سود می جوییم. زمانی، درسال های دور، داستانی نوشتم و بعد به قصد کار بر موسیقی کلم آن را ضبط کردم. شبی که داشتم به صدای خودم گوش می دادم، از لحن صدا دریافتم که راوی داستن عاشق شده است. واقعه های داستان گاهی برگرفته از اتفاقاتی بود که در زندگی من اتفاق می افتاد، اما من خودآگاهانه می خواستم فقط راوی آنها باشم. پس از این داستان من شش داستان دیگر نوشتم. با مصالح زندگی روزمره ای که برای خودم یا در کنار من اتفاق می فتاد.

حاصل کار هفت داستان پیوسته بود، چیزی میان یک رمان وهفت داستان کوتاه پیوسته. بعضی از منتقدان گفته اند که این اثر ثبت وضعیت روشنفکران زمانه است در تقابل با فرهنگ غرب، چرا که زن در آن داستان غربی بود و راوی آدمی برآمده از سنت. سرانجام و با سفر زن راوی می نشیند تا وقایع رفته را بنویسد. پس ما می نویسیم تا ببینیم در عرصه دنیای خصوصی مان چه می گذرد و ابزار این شناخت داستان است…..»

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

برش هایی از «یادی از دوست» (ضیاء موحد)

«در زندگی گلشیری مثل این که هیچ چیز شخصی و خصوصی وجود نداشت. در خانه اش همیشه به روی ما باز بود و اگر کسی مدت کوتاهی با او رفت و آمد می کرد از همه چیز زندگی گذشته و حال او آگاهی می یافت. برای او آن چه مهم بود ادبیات بود. کسی که بیشترین آزار را به او رسانده بود همین که شعر، داستان یا مقاله ای خواندنی می نوشت زنگ کدورت را به آنی از قلب او پاک می کرد.

اصلاً دلخوری های اش از دیگران دوام نمی آورد و خیلی زود آن ها را فراموش می کرد. برای او اصل ادبیات بود. هر چیز دیگر از سیاست و مادیات تا اموری که بسیاری از افراد آن ها را تا حد راز و پنهان کاری بالا می برند در چشم او اموری گذرا و فراموش شدنی بود.اصل ادبیات بود. ادبیات را بهانه ی سیاست نمی کرد. این سیاست بود که بهانه ی ادبیات می شد. این ادامه ی همان گرایش مسلط بر جنگ اصفهان بود که اعتراض بسیاری از جمله آل احمد و ساعدی را برانگیخت….
گلشیری بر خلاف پرخاش جویی های اش آدم بسیار محجوبی بود. حجب و حیایی داشت ذاتی و این ویژگی همه ی آدم های هنری و فرهیخته است.

گاهی تشخیص صراحت از وقاحت و اطمینان به نفس از پررویی و بی شرمی آسان نیست. گلشیری در برابر افراد پررو ساکت می نشست، حتا گاهی به وضوح دست و پای اش را گم می کرد و تنها وقتی کار به استخوان اش می رسید منفجر می شد. این واکنش هم  درست واکنش آدم های محجوب و خجالتی است. دربرابر تحسین دیگران هم، برخلاف بعضی که آن را با پررویی حق خود می دانند، شرمنده سرش را زیر می انداخت.

فیلم شازده احتجاب را که نشان می دادند کارگردان، بهمن فرمان آرا، برابر پرده ی سینما آمد و گفت امشب هوشنگ گلشیری، نویسنده ی شازده احتجاب، هم در سینما حضور دارد. تماشاگران برخاستند، به جانب گلشیری برگشتند و فریاد تحسین و شادی شان فضا را به لرزه درآورد. درست در همین لحظه گلشیری به جانب من که پشت سر او ایستاده بودم و نگاهی کرد چنان شرم آگین و چنان درمانده که هیچ گاه آن را فراموش نمی کنم. گویی دنبال پناهگاهی می گشت…..

نقد گلشیری از داستان، بسیار حرفه ای و از سر آگاهی عمیق از داستان نویسی جهان بود. به داستان نگاه ساختارشناسانه و ارزیابانه داشت. تازه را از کهنه، تقلید را از خلق و عادت را از خرق عادت خوب تشخیص می داد. نویسنده ای که بیش از سی سال پیش در سنی کم تر از سی سال شازده احتجاب را با شگرد پیشرفته ی داستان نویسی جهان و تسلط بی همتا در بازی با زبان و زمان و با نثری شیوا و استوار نوشته بود و توانسته بود با این شگردها بخشی از تاریخ ایران را چنان گزارش کند که خواننده تا کتاب را تمام نکند زمین نگذارد چگونه می توانست، برای مثال، بامداد خمار را به عنوان گامی تازه در داستان نویسی ایران بپذیرد؟…»

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

گزیده آثار هوشنگ گلشیری

نیمه تاریک ماه (مجموعه داستان کوتاه) انتشارات نیلوفر ، چاپ دوم: ۸۲

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

 


شازده احتجاب، انتشارات نیلوفر، چاپ چهاردهم: ۸۴

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

 


آینه های دردار، انتشارات نیلوفر، چاپ ششم: ۹۳

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

 


باغ در باغ، انتشارات نیلوفر، چاپ سوم: ۸۸

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری
بیوگرافی جان سیمپسون   جان سیمپسون (به انگلیسی: John Simpson) (۹ اوت ۱۹۴۴) خبرنگار مشهور انگلیسی و سردبیر بخش جهانی بی‌بی‌سی است. وی در طول دوران خبرنگاری خود،...
بیوگرافی طه حسین   طه حسین زاده ۱۴ نوامبر ۱۸۸۹ استان منیا، خدیونشین مصر درگذشته ۲۸ اکتبر ۱۹۷۳ میلادی (۸۳ سال) قاهره، مصر ملیت مصری دور...
بیوگرافی تنسی ویلیامز   تنسی ویلیامز نام اصلی تامس لانیر ویلیامز زادروز ۲۶ مارس ۱۹۱۱ کلمبوس، می‌سی‌سی‌پی مرگ ۲۵ فوریه ۱۹۸۳ میلادی (۷۱ سال)...
بیوگرافی شارلوت برونته   شارلوت برونته زادروز ۲۱ آوریل ۱۸۱۶ تورنتون، یورکشر پدر و مادر پاتریک برونته مرگ ۳۱ مارس ۱۸۵۵ میلادی (۳۸ سال) ...
بیوگرافی برایان تریسی   برایان تریسی زادروز ۵ ژانویهٔ ۱۹۴۴ ‏(۷۱ سال) شارلوت‌تاون، جزیره پرنس ادوارد ملیت کانادا آثار کمک به خویشتن"قدرت جذ...
بیوگرافی مجید ادیب زاده   مجید ادیب‌زاده زادروز ۱۳۵۹ ملیت ایرانی پیشه نویسنده   مجید ادیب زاده (زادهٔ ۱۳۵۹) نویسنده و محقق سیاست ...
بیوگرافی دکتر صادق زیبا کلام   نام کامل صادق زیباکلام مفرد معروف به صادق زیبا کلام زادروز ۱۳۲۷ زادگاه تهران، ایران خویشاوندان سرشناس سعید ...
بیوگرافی گابریل گارسیا مارکز   گابریل گارسیا مارکز زمینهٔ کاری ادبیات زادروز ۶ مارس ۱۹۲۷ آراکاتاکا، ماگدالنا، کلمبیا مرگ ۱۷ آوریل ۲۰۱۴ میلادی (۸۷...
بیوگرافی انوره دو بالزاک   اُنوره دو بالزاک زادروز ۲۰ مهٔ ۱۷۹۹ تور، فرانسه درگذشت ۱۸ اوت ۱۸۵۰ میلادی (۵۱ سال) پاریس آرامگاه قبرستان پرلاشز ...
بیوگرافی سید امیر محمود انوار   سید امیر محمود انوار زادروز ۱۳۲۴ تهران درگذشت ۱۳ آذر ۱۳۹۱ (۶۷ سال) آرامگاه قطعه هنرمندان بهشت زهرا محل زندگی تهر...
بیوگرافی جرج الیوت   جرج الیوت نام اصلی ماری آن زمینهٔ کاری رمان‌نویسی زادروز ۲۲ نوامبر ۱۸۱۹ چیلور کتون، وارویکشایر، انگلستان مرگ...
بیوگرافی هوشنگ گلشیری   هوشنگ گلشیری زادروز ۱۳۱۶ اصفهان، ایران درگذشت ۱۶ خرداد ۱۳۷۹ تهران، ایران ملیت ایرانی پیشه نویسنده، روزنامه‌نگا...
همه چیز درباره آرتور میلر "آرتور میلر" نمایشنامه نویسی از نسل غول های بزرگ تئاتر معاصر جهان و در ردیف کسانی چون تنسی ویلیامز، برشت، بکت، یونسکو، آرابال و چخوف در تحول تئاتر مدر...
بیوگرافی فریدریش شیلر   فریدریش شیلر نام اصلی یوهان کریستوف فریدریش فون شیلر زادروز ۱۰ نوامبر ۱۷۵۹ مارباخ آم نکا، آلمان مرگ ۹ مه ۱۸۰۵ میلا...