بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی مایکل جکسون   مایکل جکسون MICHAEL JACKSON زادروز ۲۹ اوت ۱۹۵۸ ۷ شهریور ۱۳۳۷ گری، ایندیانا، آمریکا درگذشت ۲۵ ژوئن ۲۰۰۹ ۴ تیر ۱۳۸۸ (۵...
بیوگرافی علیرضا قمیشی + عکس   علیرضا قمیشی نام اصلی علیرضا قمیشی تولد ۱۳۴۹، دزفول ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ ترنس راک بلوز سازها درامز ...
بیوگرافی سارا نایینی   سارا نایینی (متولد دوم تیرماه ۱۳۶۰ در شیراز) خواننده ایرانی است. او درکنسرت‌های خصوصی بسیاری به عنوان خواننده تک خوان و در کنسرتهای عمومی بس...
بیوگرافی قاسم رفعتی + عکس   قاسم رفعتی نام اصلی قاسم رفعتی تولد ۱۳۲۴، تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی اصیل ایرانی   قاسم ...
بیوگرافی رضا پیشرو + عکس   رضا پیشرو نام اصلی محمدرضا ناصری آزاد نام مستعار پیشرو تولد بهمن ۱۳۶۴ تهران، ایران ملیت  ایران سبک‌ها ...
بیوگرافی قشنگ کامکار   نام اصلی قشنگ کامکار تولد ۱۳۳۲ سنندج، کردستان ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سازها سه تار &nb...
بیوگرافی ولی حجازی   ولی نام اصلی ولی حجازی تولد ۸ خرداد ۱۳۵۷ ۲۹ مهٔ ۱۹۷۸ ‏کابل،  افغانستان ملیت افغان سبک‌ها پاپ   ...
بیوگرافی فریدون فرهی + عکس   فریدون فرهی (زاده ۱۳۱۴ در سبزوار) خواننده ایرانی است. پدر و مادرش از تبار آذری‌ها بودند به این شهر کوچ کردند. برادرش نزد استادی نواخت...
بیوگرافی حسن گل‌ نراقی + عکس   حسن گل‌ نراقی (۱۳۰۰ - ۱۳۷۲) خوانندهٔ ایرانی است. که بیشتر به‌خاطر ترانه «مرا ببوس» معروف است. او در کوچه آبشار خیابان ری در تهران به‌...
بیوگرافی شهرام کاشانی + عکس   شهرام کاشانی نام اصلی شهرام کاشانی نام مستعار شهرام کی تولد ۱۶ تیر ۱۳۵۳ ۷ ژوئیهٔ ۱۹۷۴  رم ایتالیا سبک‌ها م...
بیوگرافی جوجو خواننده   نام اصلی جوانا نوئل بلاگدِن لِوِسکه نام مستعار جوجو تولد ۲۰ دسامبر ۱۹۹۰ ‏ ورمانت ملیت  آمریکایی سبک‌(ها) پا...
بیوگرافی آریا آرام نژاد + عکس   آریا آرام نژاد تولد ۱۳۶۲ بابل ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ ترنس   آریا آرام نژاد (زاده ۱۳۶۲ در بابل) خوان...
بیوگرافی امید حاجیلی + عکس   امید حاجیلی تولد ۲ مهر ۱۳۶۲ ملیت ایرانی سبک‌ها لاتین، پاپ، الکترونیک سازها ترومپت سال‌های فعالیت ۱۳۷۹-...
بیوگرافی تارا تیبا + عکس   تارا تیبا تولد ۱۳۶۳ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سازها پیانو، ویلون   تارا تیبا، خوا...
بیوگرافی محمد اصفهانی + عکس     محمد اصفهانی محمدمهدی واعظی‌اصفهانی زادروز ۱۴ تیر ۱۳۴۵ ۵ ژوئیه ۱۹۶۶ تهران، ایران محل زندگی تهران ...