بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی بابک جهانبخش + عکس     بابک جهانبخش نام اصلی علی جهانبخش تولد ۱ فروردین ۱۳۶۲ ۲۱ مارس ۱۹۸۳ ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ سا...
بیوگرافی شمسی عصار ( شوشا )     نام اصلی شمسی عصار نام مستعار شوشا تولد ۲ دی ۱۳۱۴ تهران ملیت ایرانی مرگ ۲ فروردین ۱۳۸۷ (۷۲ سال) ل...
بیوگرافی و عکس های امراه خواننده ترکیه ای   بیوگرافی امراه خواننده ترکیه ای + تصاویر نام اصلی: امراه اردوغان ایپک زادهٔ: ۱ ژانویهٔ ۱۹۷۱ ملّیت : ترکیه حوزه فعالیت: بازیگری، خوانن...
بیوگرافی چنگیز حبیبیان + عکس   چنگیز حبیبیان (زاده بهمن ۱۳۴۷) خوانندهٔ پاپ ایرانی است. متولد روستای هوجقان در ۵ کیلومتری شهرستان مرند می باشد. چنگیز حبیبیان موسیقی ...
بیوگرافی جلال همتی   جلال همتی ملیت  ایران مرگ مهر ۱۳۸۵ خورشیدی لوس آنجلس سال‌های فعالیت از دهه ۱۳۴۰ تا ۱۳۸۵   جلال همتی...
بیوگرافی شهرام شکوهی + عکس   شهرام شکوهی نام اصلی شهرام شکوهی ملیت ایرانی اصالت طرقرود نطنز سبک‌ها سنتی تلفیقی، پاپ، فلامینکو سازها گیتار...
بیوگرافی پروین نمازی   پروین نمازی خواننده کُرد زبان اهل ایران است. زندگی‌نامه و فعالیت‌هنری پروین نمازی خواننده کرد با هنرمندان مطرحی از جمله علی‌اکبر مرادی آ...
بیوگرافی صادق + عکس     صادق نام اصلی صادق واحدی نام مستعار صادق تولد ۷ اردیبهشت ۱۳۶۹ ملیت ایرانی سبک‌ها رپ فارسی، ه...
بیوگرافی “حمید عسکری” نام: حمید نام خانوادگی: عسکری تاریخ تولد: 1357/7/20 محل تولد: کازرون تحصیلات: کارشناسی مدیریت صنعتی تاهل: متاهل **************************...
بیوگرافی ابرو گوندش     اِبرو گوندش (به ترکی: Ebru Gündeş) یکی از خوانندگان مشهور ترکیه است. وی در ۱۲ اکتبر ۱۹۷۴ در استانبول به دنیا آمد. ا...
بیوگرافی کامیار احمد زاده + عکس   کامیار نام اصلی کامیار احمد زاده نام مستعار کامیار (KamyR) تولد تهران، ایران ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، آ...
بیوگرافی عایشه آژدا پکان   عایشه آژدا پکان (به ترکی: Ayşe Ajda Pekkan) (زادهٔ ۱۲ فوریهٔ ۱۹۴۶ در استانبول) یکی از خوانندگان زن موسیقی پاپ ترکیه است. حرفه او در ...
بیوگرافی مهدی جاور + عکس   مهدی جاور نام اصلی مهدی جاور تولد ۱۵ فروردین ۱۳۶۰ ۴ آوریل ۱۹۸۱ ملیت  ایرانی سبک‌ها باریتون در سبک کلاسیک و ...
بیوگرافی امید جامع + عکس   امید جامع تولد ۴ آذر ۱۳۶۹ ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، راک سازها گیتار، پیانو سال‌های فعالیت ۱۳۸۶-تاکنون ...
بیوگرافی جهان + عکس     جهان قشقایی ارژنگی نام اصلی غلام‌عباس قشقایی نام مستعار جهان تولد 1 مرداد ۱۳۳۳ جهرم ملیت  ایران ...