بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی شکیلا   شکیلا تولد ۱۳ اردیبهشت ۱۳۴۱ ۳ مهٔ ۱۹۶۲  تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی کلاسیک ایرانی سال‌های فعالیت ۱۳۶۸ ت...
بیوگرافی سیروان خسروی + عکس   سیروان خسروی نام اصلی سیروان خسروی تولد ۴ مرداد ۱۳۶۱ ۲۶ ژوئیهٔ ۱۹۸۲ ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، راک، الکترونیک ...
بیوگرافی فتانه ولیدی ( فتانه )   نام اصلی فتانه ولیدی نام مستعار فتانه تولد ۱۳۳۲ ملیت ایرانی سبک‌ها سنتی   فتانه ولیدی متولد ...
بیوگرافی اولین باغچه‌ بان   اِولین باغچه بان Evlin Baghtcheban تولد ۱۳۰۷ مرسین، ترکیه ملیت ترک/فرانسوی مرگ ۹ آبان ۱۳۸۹ ترکیه سال‌های فعا...
بیوگرافی فاخره صبا   فاخره صبا تولد ۱۲۹۹آبادان ایران ملیت ایرانی مرگ ۲۲ تیر ۱۳۸۶ سبک‌ها کلاسیک   فاخره صبا (زاده ...
بیوگرافی مسعود فردمنش + عکس   مسعود فردمنش نام اصلی مسعود فردمنش تولد ۱ اسفند ۱۳۲۸ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ ایرانی   م...
بیوگرافی معزز ارسوی   مُعزِز اَرسوی (به ترکی استانبولی: Muazzez Ersoy) از خوانندگان ترکیه است. «ارسوی» در زبان ترکی ترکیه یعنی از «تبار جوانمرد». معزز ارسو...
بیوگرافی آیلار لی     شراره (آیلار) دیانتی لی زادروز: ۱۲ فوریهٔ ۱۹۸۴ زادگاه: تهران، ایران قد: ۱/57 م وزن: ۵۲ ک‌گ رن...
بیوگرافی قشنگ کامکار   نام اصلی قشنگ کامکار تولد ۱۳۳۲ سنندج، کردستان ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سازها سه تار &nb...
بیوگرافی مرضیه فریقی مرضیه فریقی و همسرش ناصر رزازی     نام اصلی مرضیه فریقی تولد ۱۹۵۸ مریوان از توابع کردستان ایران ملیت کرد ایرانی ...
بیوگرافی فریدون آسرایی + عکس   فریدون آسرایی نام مستعار فریدون تولد ۱۳۳۵ منطقه آسارا ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، کانتری سال‌های فعالیت ا...
بیوگرافی یعقوب ظروفچی + عکس   یعقوب ظروفچی تولد ۱۳۳۳ خورشیدی تبریز، ایران ملیت ایران سبک‌ها آذری - سنتی   یعقوب ظروفچی متولد ۱۳۳۳...
بیوگرافی افسانه رثایی   افسانه رثایی، خوانندهٔ موسیقی ایرانی است. پدر وی، از خوانندگان زمان خود بود و علاقهٔ او به خوانندگی از آنجا آغاز شد. وی از سال ۱۳۵۳ به مدت ۹...
بیوگرافی گیتا   گیتا از خوانندگان ایرانی بود. همسر وی جمشید نجفی می‌باشد. او با آهنگ «الو خواهش می‌کنم» معروف شد و آهنگهای «اگه عشق همینه» و « داش آ...
بیوگرافی محسن یگانه و عکسهای همسر و دخترش در ادامه بیوگرافی محسن یگانه خواننده ، ترانه سرا ، نوازنده ، تنظیم کننده و آهنگساز را ملاحظه میکنید. نام : محسن نام خانوادگی : یگانه تاریخ تولد...