بیوگرافی مورگان شوستر

بیوگرافی مورگان شوستر

 

ویلیام مورگان شوستر (به انگلیسی: William Morgan Shuster) ‏ (۱۸۷۷ – ۱۹۶۰) حقوقدان، ناشر و کارشناس مالی اهل ایالات متحده آمریکا که در سال ۱۹۱۱ (زمان قاجاریان) برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد.

او اهل واشینگتن دی.سی بود و در سال ۱۸۹۹ مسئول گمرک کوبا شد. در ۱۹۰۱ به فیلیپین رفت و در خدمت دولت آمریکا مسئول گمرک آن کشور و عضو هیئت عالی حاکم (آمریکائی) فیلیپین گردید.

در سال ۱۹۱۰ وزیرمختار ایران در آمریکا از دولت آمریکا خواست که کارشناسی برای استخدام در دولت ایران به منظور اصلاح امور مالی دولت نوپای مشروطه معرفی کند. شوستر با پیشنهاد دولت آمریکا در ۱۹۱۱ به ایران رفت و به کار پرداخت.

شوستر در ایران

شوستر در بهمن ۱۲۸۹ برابر با ۱۹۱۱ میلادی همراه با چهار معاون وارد ایران شد. وی آغاز به اصلاح امور مالی دولت ایران کرد (و خزانه دار کل گردید) ولی سرانجام نتوانست کار زیادی از پیش برد. دولتهای روسیه و بریتانیا که ایران را به دو منطقهٔ نفوذ برای خود تقسیم کرده بودند از آمدن شوستر خشنود نبودند و از همان آغاز به مخالفت پرداختند. در تیر ۱۲۹۰ محمدعلی شاه با کمک روسیه برای پس‌گرفتن تاج تخت شاهی به ایران آمد ولی در آخر نتوانست به هدف خود برسد. شوستر با اصلاحاتی که تا آن زمان کرده بود و ترتیباتی که در امور مالی ارتش داده بود توانست مواجب ارتشیان را پرداخت کند و ارتش ایران توانست پس از چندین زد و خورد با سربازان قوای محمدعلی شاه و برادرش شعاع‌السلطنه که از میانرودان با سپاهی به کمک او آمده بود آنها را سرانجام در شهریور ۱۲۹۰ شکست دهد. محمدعلی شاه و شعاع‌السلطنه پس از این شکست به روسیه فرار کردند.

شوستر در صدد بود که اموال شعاع‌السلطنه در ایران را توقیف کند (دستور داده بود تا تسویه بدهی مالیاتی توقیف شود) ولی روسیه که پشتیبان شعاع‌السلطنه بود با این کار مخالفت کرد (طبق قرارداد آگوست ۱۹۰۷ سن پترزبورگ که در ایران قزاق مستقر ساخته بود برای جلوگیری از اجرای تصمیم شوستر، به بهانه متوسل شد و در اطراف املاک شعاع السلطنه نیروی نظامی مستقر ساخت). دولت روسیه که از آغاز با آمدن شوستر مخالف بود در این مورد به دولت ایران اولتیماتوم (اولتیماتوم روسیه) داد و از دولت ایران خواست تا تعهد دهد که از این پس بدون توافق با سفارت‌های روس و انگلیس دست به چنین اقداماتی نزند. مجلس شورای ملی ایران زیر بار این اولتیماتوم نرفت. نیروهای روس در جواب تبریز و زنجان و رشت را اشغال کردند. مجلس شورای ملی همچنان به مخالفت ادامه داد و مردم نیز مخالف تسلیم شدن بودند.[نیازمند منبع] آنها همجنین در شهرهای اشغال شده فجایعی مرتکب شدند و عده‌ای از اهالی را کشتند. در ۸ آذر ۱۲۹۰ دولت روس اتمام حجت کتبی از دولت ایران خواست که اولاً شوستر خزانه دار ایران را بیرون کند ثانیاً تعهد کند که بدون موافقت قبلی دولت‌های روسیه و بریتانیا از خارج مستشاری استخدام نکند سوماً مخارج چهار هزار قزاقی که به ایران وارد کرده بود بپردازد و چنانچه ظرف ۴۸ ساعت جواب رضایت‌بخش به این اتمام حجت ندهد قشون روس از رشت بطرف مرکز حرکت خواهد کرد.

ناصرالملک که نایب‌السلطنه بود با استفاده از حق پادشاه، مجلس را واداشت تا در این مورد اختیارات خود را به کمیسیونی که برای این کار ترتیب داده شده بود واگذارد. این کمیسیون شرایطی را که روسیه طلب کرده بود پذیرفت و شوستر را اخراج کرد.

عارف قزوینی، شاعر ملی گرا و مشروطه خواه قطعه ای در این باره سرود:

ننگ آن خانه که مهمان ز سر خوان برود جان نثارش کن و مگذار که مهمان برود
گر رود شوستر از ایران، رود ایران بر بــاد ای جــوانـان مگذاریــد که ایــــران بــرود

شوستر پس از اینکه در بهمن ۱۲۹۰ ایران را ترک کرد به آمریکا بازگشت و در کتابی بنام اختناق ایران شرح مفصل این ماجرا و تجربه خود در ایران را نوشت.

او نوشت:

فرار ایرانیان از پرداخت مالیات، برای آنان بصورت یک عادت درآمده است و مجبور ساختنشان به ترک این عادت آسان نخواهد بود و تا مسئله مالیات‌گیری دقیق در ایران حل نشود و در این مورد دقت لازم به عمل نیاید هیچ یک از مشکلات این کشور برطرف نخواهد شد. قدرت دولت‌ها از مالیات رونق می‌گیرد همانطور که در بررسی تاریخ ملل، اضمحلال زمامداری‌ها نیز با مالیات مرتبط بوده.

سه دهه بعد آرتور میلسپو (مستشار و مشاور مالیاتی) نیز همین مطالب را عنوان کرد.

واکنش کمیته مجازات به اخراج شوستر

کمیته مجازات که متشکل از عده ای وطن پرست افراطی بود در یکی از بیانیه‌ها با اشاره به اخراج مورگان شوستر، این کار را محکوم و آن را دسیسه وطن فروشان دانست.

در این بیانیه آمده است:

… چه کنیم که دست خارجی و طمع مال، یک عده مردمی را که خواهی نخواهی هم وطن ما هستند بدبخت و ننگین نمود و بدبختانه اصرار می کنند که بدبخت‌تر بشوند. بالجمله (شوستر) رفت، یک مستشار وظیفه شناسی را که با یک روح پاک و نیت مقدس در صدد ایفای مأموریت بود از ایران بیرون کردند، هنوز از خاطره‌ها فراموش نشده که بیرون کنندگان شوستر با چه قدرت غیرمحدودی یک نفر دیگر را به نام (مرنار) در مسند خزانه‌داری برقرار و با اختیارات مطلقه مقدرات ایران را به عهده او محول داشتند. مرنار که بود(؟) متعاقب او چه کردند(؟) از موضوع خارج و مقصود ما منتخب الدوله است که صرف نظر از تاریخ گذشته او می خواهیم بگوییم این آدم چه کرد و این حوادث در وجود او چه اثری تولید کرد! …

 

بیوگرافی ساسان قهرمان بیوگرافی ساسان قهرمان  بازیگر ساسان قهرمان   اهل کجاست؟ همه چی درباره   ساسان قهرمان عکس همسر ساسان قهرمان   ساسان قهرمان  کیست؟    ساسان قهرمان  ب...
بیوگرافی اف. اسکات فیتزجرالد   اف. اسکات فیتزجرالد نام اصلی فرانسیس اسکات کی فیتزجرالد زمینهٔ کاری رمان و داستان‌های کوتاه زادروز ۲۴ سپتامبر ۱۸۹۶...
بیوگرافی آلبر کامو   آلبر کامو زادروز ۷ نوامبر ۱۹۱۳ موندوی، الجزایر مرگ ۴ ژانویه ۱۹۶۰ میلادی (۴۶ سال) ویلبلویل، فرانسه سانحهٔ تصادف ملی...
بیوگرافی محمد تقی ایمان‌ پور   محمدتقی ایمان‌پور زمینهٔ کاری نویسنده و استاد دانشگاه ملیت ایرانی دانشگاه دانشگاه فردوسی مشهد   محمد تق...
بیوگرافی ارنست همینگوی   ارنست همینگوی نام اصلی ارنِست میلر هِمینگوی زادروز ۲۱ ژوئیهٔ ۱۸۹۹ اوک پارک، ایلینوی مرگ ۲ ژوئیه ۱۹۶۱ میلادی (۶۱ س...
بیوگرافی چارلز دیکنز   چارلز دیکنز زادروز ۷ فوریه، ۱۸۱۲ پورتسموت، انگلستان درگذشت ۹ ژوئن، ۱۸۷۰ (در سن ۵۸ سالگی) پیشه نویسنده و روزنامه‌ن...
بیوگرافی دکتر صادق زیبا کلام   نام کامل صادق زیباکلام مفرد معروف به صادق زیبا کلام زادروز ۱۳۲۷ زادگاه تهران، ایران خویشاوندان سرشناس سعید ...
بیوگرافی ویلیام سامرست موآم   ویلیام سامرست موآم زادروز ۲۵ ژانویهٔ ۱۸۷۴ پاریس، فرانسه درگذشت ۱۶ دسامبر ۱۹۶۵ میلادی (۹۱ سال) نیس، فرانسه ملیت  ان...
بیوگرافی ژان پل سارتر   ژان-پل سارْتْرْ زادروز ۲۱ ژوئن ۱۹۰۵ پاریس، فرانسه مرگ ۱۵ آوریل ۱۹۸۰ پاریس، فرانسه ملیت  فرانسوی جایگاه خاکسپا...
بیوگرافی ویلیام فاکنر   ویلیام فاکنر نام اصلی ویلیام کاتبرت فاکنر زادروز ۲۵ سپتامبر ۱۸۹۷ نیو آلبانی، میسیسیپی مرگ ۶ ژوئیه ۱۹۶۲ میلادی (۶۴ ...
بیوگرافی دافنه دوموریه   دافنه براونینگ زادروز ۱۳ مه ۱۹۰۷ لندن درگذشت ۱۹ مه ۱۹۸۹ میلادی (۸۲ سال) کورن‌وال ملیت بریتانیا نام‌های دیگر ...
بیوگرافی مارگارت میچل   مارگارت میچل نام اصلی مارگارت مانرلین میچل مارش زادروز ۸ نوامبر ۱۹۰۰ آتلانتا، جورجیا مرگ ۱۶ اوت ۱۹۴۹ میلادی (۴۸ سا...
بیوگرافی بی‌بی‌ خانم استرآبادی   بی‌بی‌خانم استرآبادی زادروز ۱۲۷۴ (قمری) نوکنده از روستاهای بندرگز از توابع استرآباد درگذشت ۱۳۰۰ تهران ملیت ایرانی ...
بیوگرافی پیمان اسماعیلی   پیمان اسماعیلی زادروز ۱۳۵۶ خورشیدی تهران محل زندگی تهران ملیت ایرانی پیشه نویسندگی آثار نگهبان، برف و سمفو...
بیوگرافی امیرحسین آریان‌ پور     امیرحسین آریان‌ پور زادروز ۸ ابان ۱۳۰۳ تهران مرگ ۸ مرداد ۱۳۸۰ (۷۶ سال) تهران ملیت ایرانی جایگاه خ...