بیوگرافی حبش حاسب

 

حبش حاسب زادهٔ مرو (اکنون ماری، جمهوری ترکمنستان) در بغداد برآمد، و در اثنای ۸۶۴ تا ۸۷۴ میلادی [ ۲۵۰ – ۲۶۰ ه. ق ] در حدود صد سالگی درگذشت. منجم ایرانی زمان مأمون و معتصم بود.(۱) ریاضی‌دان و اخترشناس.

نام کامل او احمدبن عبدالله مروزی حبش حاسب و در بعضی از منابع حبش‌بن حاسب نوشته شده‌است.

زندگی

از زندگی حاسب، حتا از سال تولد یا تاریخ دقیق درگذشت او اطلاعی در دست نیست. فقط می‌دانیم او در اوایل قرن سوم هجری خورشیدی در بغداد به عنوان ستاره‌شناس فعالیت می‌کرده‌است. و البته زیج‌های فراوانی از او به دست آمده‌است. و در اواخر قرن نهم میلادی درگذشت است

ستاره‌شناسی

  1. کار مجدد در مورد سند هند
  2. زیج ممتحن، این اثر شناخته شده‌ترین کار او است، که بر پایهٔ کار بطلمیوس قرار دارد و مبتنی بر رصدهای خود حبش است.
  3. شاه زیج، کوتاه‌ترین او
  4. زیج دمشق
  5. زیج مامونی یا زیج عربی-زیج اخیر و زیج دمشق، به جای آن که بر مبنای گاه‌شماری یزدگردی یا سلوکی باشند، مبتنی بر تقویم هجری هستند
  6. دربارهٔ رخامات و اندازه‌گیری‌ها
  7. دربارهٔ کرات آسمانی
  8. دربارهٔ اسطرلاب
  9. دربارهٔ سطوح مورب و عمودی
  10. دربارهٔ فواصل اختران.

کارهای دیگر حبش در زمینهٔ اخترشناسی مشتمل بودند بر نظریه‌های مربوط به خورشید، ماه، و سیاره‌ها، عرض جغرافیایی ماه و سیاره‌ها؛ نظریهٔ اختلاف منظر، و نظریهٔ قابلیت رویت.

مثلثات

حبش برای حل مسائل اخترشناسی کروی، تبدیل مختصات، اندازه‌گیری‌های زمان، و بسیاری مسایل دیگر به مثلثات روی آورد و با تعریف جیب (سینوس) و تنظیم جدول مماس و ابداع نسبتی به نام ظلٌ که امروزه تانژانت گفته می‌شود و سرانجام تهیه جداول معادلات اخترشناسی معیار به دست می‌دهد. حاسب اولین کسی است که جدوالی برای تابع‌های سینوس و تانژانت تهیه کرد او در حدود سال ۸۵۰ میلادی در زیج خود جدولی برای تابع‌های سینوس و تانژانت تهیه کرد. اختلاف بین دو درجه متوالی برای سینوس‌ها و تانژانت‌ها یک درجه بود و در هر دو مورد نتایج تا سه رقم شصت‌گانی درست بود.

 

بیوگرافی پروفسور مجید سمیعی   آثار مجید سمیعی کتاب های مجید سمیعی تحقیق در مورد مجید سمیعی عکس همسر و فرزندان مجید سمیعی مجید سمیعی چند سالشه؟ مجید سمیعی آشنایی ...
بیوگرافی آرسن میناسیان   آرسن میناسیان زادروز ۱۲۹۵ رشت درگذشت ۱۴ فروردین ۱۳۵۶ (۶۱ سالگی) آرامگاه مدرسه ارامنه رشت (مدرسه انوشیروان) محل ز...
بیوگرافی احمد بن عماد الدین احمد بن عماد الدین پزشک ، نویسنده و شیمیدان مسلمان ایرانی بود. او احتمالاً از اهالی نیشابور بوده است. از زندگی وی اطلاعات زیادی یافت نشده و شهرت او به...
بیوگرافی ادموند هالی   موند هالی (به انگلیسی: Edmond Halley) (زاده ۸ نوامبر ۱۶۵۶ - درگذشته ۱۴ ژانویه ۱۷۴۲) منجّم، ژئوفیزیک دان، ریاضی‌دان، هواشناس، و فیزیک‌دان...
بیوگرافی دکتر رضا ملک‌ زاده     رضا ملک‌زاده وزیر بهداشت ایران مشغول به کار : ۱۳۶۹ – ۱۳۷۲ رئیس‌جمهور اکبر هاشمی رفسنجانی پس از ایرج ...
بیوگرافی ابوالفضل احمد میدانی   دانشمند مسلمان سده پنجم و ششم هجری نام: ابوالفضل احمد بن محمد میدانی نیشابوری عنوان: ابوالفضل میدانی مرگ: ۵۱۸قمری/۱۱۲...
بیوگرافی یوهانس گوتنبرگ   یوهانس گوتنبرگ، (متولد حدود ۱۳۹۸ ماینتز، درگذشت ۳ فوریه ۱۴۶۸ ماینتز)، زرگر آلمانی و اولین مخترع ماشین چاپ و کلاً صنعت چاپ در اروپا بود. ...
بیوگرافی لویی پاستور     لویی پاستور (به فرانسوی: Louis Pasteur) (زاده ۱۸۲۲ - درگذشته ۱۸۹۵)، از شیمی‌دانان و زیست‌شناسان مشهور فرانسوی است. شهرت وی ...
پرویز جبل عاملی کیست؟ زندگی نامه کامل پرویز جبل عاملی پرویز جبل عاملی اهل کجاست؟ پرویز جبل عاملی عکس همسر و فرزندان پرویز جبل عاملی دانشگاه پرو...
بیوگرافی امام‌ الحرمین جوینی   دانشمند مسلمان سده چهارم هجری نام: عبدالملک بن عبدالله جوینی زادروز: ۱۸ محرم ۴۱۹ (قمری) ۱۰۲۸ (میلادی) جوین، ربع نیشابور ...
بیوگرافی دکتر غلامحسین مصاحب  آثار دکتر غلامحسین مصاحب |  بیوگرافی کامل دکتر غلامحسین مصاحب |  تحقیق درباره دکتر غلامحسین مصاحب |  دکتر غلامحسین مصاحب |  دکتر غلامحسین مصاحب ویکی پدیا |  دک...
بیوگرافی والتر کرایسلر ، موسس کرایسلر والتر کرایسلر، (به انگلیسی: Walter Chrysler) (زاده ۲ آوریل ۱۸۷۵ - درگذشت ۱۸ اوت ۱۹۴۰) صنعتگر، کارآفرین و مکانیک آمریکایی فعال در صنعت خودروسازی بود....
بیوگرافی دکتر حمید رضا خزاعی   دکتر حمید رضا خزاعی زادروز شهریور ماه ۱۳۴۵  بیرجند محل زندگی بیرجند وتهران و فرانسه- کانادا -آمریکا ملیت ایرانی پ...
بیوگرافی مظفر پرتوماه   کتاب های مظفر پرتوماه مظفر پرتوماه چند سالشه؟ عکس مظفر پرتوماه مظفر پرتوماه کیست؟ عکس همسر و فرزندان مظفر پرتوماه بیوگرافی کامل مظفر ...
بیوگرافی الغ‌ بیگ تمبر یادبود الغ‌ بیگ - انتشار در سال ۱۹۹۴ - ازبکستان   بیوگرافی و زندگی نامه اُلُغ‌بیگ فرزند شاهرخ و نوه تیمور لنگ پادشاه ستاره‌شناس ر...