بیوگرافی کامل منوچهری دامغانی

 

اَبوالنَّجم احمَدبن قوص‌بن احمد منوچهری دامغانی (در گذشته به‌سال ۴۳۲ هجری) معروف به منوچهری شاعر ایرانی اهل دامغان بود.

 

زندگی

کودکی و جوانی منوچهری در دامغان به تحصیل عربی گذشت، تا این که به خدمت منوچهر قابوس زیاری در طبرستان رسید. پس از مرگ منوچهر قابوس، منوچهری به ری رفت و به خدمت طاهر دبیر رسید که از طرف سلطان مسعود غزنوی در آن‌جا فرمانروایی داشت. وی از آنجا به دربار غزنه راه یافته، و به ستایشگری سلطان مسعود غزنوی مشغول شد. منوچهری برای جلب حمایت عنصری قصیده‌ای به نام «لغز شمع» سرود و در آن عنصری را ستایش کرد. در سال ۴۳۲ هجری قمری، منوچهری در حالی که سی و چهار سال داشت درگذشت.

موضوع و قالب شعری

بیشتر شعرهای او دربارهٔ طبیعت است. منوچهری علاوه بر آشنایی به زبان عربی، از دانش‌هایی چون نحو، پزشکی، ستاره‌شناسی، و موسیقی آگاهی داشت، و در شعر خود از واژه‌های خاص این دانش‌ها بهره می‌برد. دیوان منوچهری مشتمل بر اشعاری است که در قالب غزل، قصیده، مسمط، قطعه، و ترکیب‌بند سروده شده و موضوعاتی چون ستایش، وصف، و خمریه را در بر می‌گیرد. منوچهری قالب مسمط را برای نخستین بار در شعر پارسی پدید آورده است. اشعار او معمولاً در دو سبک می‌باشد. یا تغزل و اشعاری که به جوانی او هنگام شاعری باز می‌گردد و دیگری مدح و ستایش سلاطین و بزرگان زمانه که از رسوم معمول شاعری آن زمان بوده است. در اشعار او مفردات و اصطلاحات عربی بسیار دیده می‌شود که توانایی او در ادبیات عرب را منعکس می‌سازد.

دیوان اشعار او شامل ۲۸۱۷ بیت با تصحیح عزیزالله علیزاده در قالب‌های قصیده، قطعه، مسمط، رباعی، دوبیتی و ابیات دیگر در انتشارات فردوس در تهران در سال۱۳۹۰ در ۳۳۶ صفحه منتشر شده است.

نمونهٔ اشعار

خیزید و خز آرید که هنگام خزان‌ست باد خنک از جانب خوارزم وزان‌ست
آن برگ رزان بین که برآن شاخ رزان‌ست گویی به مثل پیرهن رنگرزان‌ست

 
دهقان به تعجّب سر انگشت گزان‌ست
کاندر چمن و باغ نه گل ماند و نه گلنار

 

بیوگرافی کامل میر احمد ثاراللهی   میر احمد ثاراللهی زادروز ۲٩ فروردین ۱۲۸۴ رشت محل زندگی مقیم شهر رشت از سال ۱۲۸۴ ملیت  ایران لقب ثاری ...
بیوگرافی کامل کلیم کاشانی   ابوطالب کلیم همدانی یا ابوطالب کلیم کاشانی از شاعران قرن یازدهم هجری و یکی از بزرگترین شعرای مشهور زمان خود بود. در حدود سال ۹۹۰ هجری در همد...
بیوگرافی کامل فخرالدین عراقی   شیخ فخرالّدین ابراهیم بن بزرگمهر بن عبدالغفار همدانی یا فخرالّدین عراقیکه به او لقب کمیجانی و همدانی نیز داده اند از شاعران و عارفان ادب فار...
بیوگرافی کامل رودکی   ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم رودکی زمینهٔ کاری شاعر، موسیقی‌دان زادروز ۲۴۴ هجری قمری ۲۳۷ ...
بیوگرافی کامل فرخی یزدی   میرزا محمد فرخی یزدی زمینهٔ کاری شاعر، روزنامه‌نگار، نماینده مجلس زادروز ۱۲۶۸ ایران، یزد پدر و مادر محمدابرا...
بیوگرافی کامل شهید بلخی   ابوالحسن شهید بن حسین جهودانکی بلخی، معروف به شهید بلخی (درگذشت ۳۲۵ هجری قمری) شاعر و متکلم و حکیم پایان سده سوم و چهارم هجری است. او بنا به...
بیوگرافی کامل کسایی مروزی   مجدالدین ابوالحسن کسایی مروزی (زادهٔ ۳۴۱ ه‍.ق در مرو)، شاعر ایرانی در نیمهٔ دوم سده چهارم هجری و (شاید) آغاز سده پنجم هجری است. چنان که از ن...
بیوگرافی کامل ابوالفتح سگزی ابوالفتح سگزی یا ابوالفتح سیستانی، از شاعران و ملوک برجسته سیستان در سده یازدهم هجری قمری است. علاوه بر حکومت داری، در سرودن شعر تبحر داشت. گرچه در سی...
بیوگرافی کامل محمدرضا شفیعی کدکنی   محمدرضا شفیعی کدکنی زادروز ۱۹ مهر ۱۳۱۸ ۱۲ اکتبر ۱۹۳۹  کدکن، تربت حیدریه ملیت ایرانی تحصیلات دکتری زبان و اد...
بیوگرافی کامل رجب ابراهیمی   رجب ابراهیمی زادروز آبان ۱۳۱۴ روستای کورعباسلو اردبیل محل زندگی اردبیل.تهران ملیت ایرانی لقب فرهاد ...
بیوگرافی کامل حکیم ابوالقاسم فردوسی   فردوسی نام اصلی حکیم ابوالقاسم فردوسی زمینهٔ کاری ادبیات فارسی، شعر زادروز ۳۱۹ خورشیدی ۳۲۹ دهکده توس، خراسا...
بیوگرافی کامل عبدالحسین آیتی     عبدالحسین آیتی نام اصلی عبدالحسین بافقی یزدی زمینهٔ کاری شاعر، محقق٬ نویسنده زادروز ۱۲۵۰ خورشیدی ...
بیوگرافی کامل ابوطاهر خاتونی   ابوطاهر خاتونی حسین بن حیدر بن حسین ابوطاهر خاتونی زادروز نیمه قرن پنجم هجری قمری درگذشت بعد از ۵۳۲ هجری قمری ملیت ای...
بیوگرافی کامل آهی ترشیزی   آهی ترشیزی با تخلص آهی جغتایی یکی از شاعران سده ۱۰ شمسی ایران بود. نام اصلی ولی سلطان قلی بیگ بود و وی از اهالی ترشیز در کاشمر در ناحیه خراس...
بیوگرافی کامل خواجوی کرمانی   خواجوی کرمانی نام اصلی کمال‌الدین ابوالعطاء محمودبن علی‌بن محمود زمینهٔ کاری شعر، عرفان، ریاضیات و طب زادروز ...