بیوگرافی کامل یغمای جندقی

بیوگرافی کامل یغمای جندقی

 

یغمای جَندَقی
نام اصلی میرزا رحیم
زادروز ۱۱۹۶ (قمری) دهکده خور و بیابانک، جندق
مرگ ۱۶ ربیع‌الثانی ۱۲۷۶ (قمری) خور و بیابانک
جایگاه خاکسپاری بقعهٔ امامزاده داود
در زمان حکومت محمد شاه قاجار
لقب متخلص به یغما
پیشه شاعر
سبک نوشتاری غزلسرا

 

یغمای جَندَقی (زاده ۱۱۹۶ در دهکده خور و بیابانک، جندق ـ درگذشته سه‌شنبه ۱۶ ربیع‌الثانی سال ۱۲۷۶ در خور و بیابانک) میرزا رحیم متخلص به یغما از شعرای غزلسرای سده سیزدهم ایران در عهد محمد شاه قاجار است.

زندگی

ابوالحسن یغما زاده در ۱۱۹۶ در دهکده خور و بیابانک، جندق به دنیا آمد. در هفت سالگی در بیرون ده شتر می‌چراند و معاش خانواده خود را تأمین می کرد. یغما در نوجوانی به سمت منشی حاکم جندق برگزیده شد و در این زمان اولین اشعار خود را با تخلص مجنون آغاز کرد. در سال ۱۲۱۶ ه.ق حاکم مزبور سر به طغیان برداشت و در جنگ با سردار اعزامی از مرکز شکست خورد و فراری شد. با این حال یغما به سبب ادب و لیاقت خود به منشیگری سردار ذوالفقار خان حاکم سمنان و دامغان برگزیده شد و مدت شش سال در نزد وی بود. وی در سال ۱۲۲۲ ه.ق مورد خشم سردار ذوالفقار خان قرار گرفت و پس از فلک چند ماه به سیاهچال افتاد و کلیه اموالش نیز ضبط و توقیف شد.

یغمای جندقی پس از آزادی نام و تخلص خود را به ابوالحسن یغما تغییر داد و جامه درویشی پوشید و پس از چند ماه سیر و سیاحت از راه یزد به تهران رفت. وی در تهران مورد توجه حاجی میرزا آقاسی صدراعظم محمد شاه قاجار که فردی صوفی مسلک بود قرار گرفت و موقعیت بالایی در دربار یافت. یغما پس از چندی به حکومت کاشان منصوب شد و سپس به هرات نقل مکان کرد. او در سن هشتاد سالگی به زادگاهش بازگشت و در سال ۱۲۷۶ قمری در آن جا درگذشت.

یغمای جندقی شاعری وارسته بود که هیچگاه به مدح شاه و درباریان نپرداخت. از وی غزل‌های زیبایی به یادگار مانده که در زمره بهترین غزل‌های عهد قاجاریه به شمار می‌رود. یغما از جمله شعرای این دوره بود که در صدد پالایش زبان فارسی از لغات بیگانه برآمد و لذا در اکثر اشعار خود از لغات اصیل پارسی استفاده می کرد. از این شاعر اشعاری در قالب‌های مختلف شعری اعم از غزل، قصیده، رباعی و ترجیع بند و همچنین هجویاتی به یادگار مانده است که بخصوص هجویات او انعکاسی از خشم شاعر نسبت به وضعیت نابسامان اجتماعی جامعه خود است. یغما همچنین اشعار مذهبی از جمله مرثیه‌هایی در وصف واقعه کربلا سروده که در مراسم نوحه‌خوانی و سینه‌زنی دهه عاشورا قرائت می‌شود.

ابوالحسن یغما در سال ۱۲۷۶ قمری در محلهٔ گودال دهکدهٔ خور در خانهٔ خودش درگذشت و در بقعهٔ امامزاده داود در خور به خاک سپرده شد. سپهبد فرج‌الله آق‌اولی رئیس انجمن آثار ملّی دستور داد تا سنگی مرمرین نوشتند و از تهران به خور فرستادند و در محرم ۱۳۹۴ بعد از ۱۱۸ سال از درگذشت این شاعر آن را بر گور یغما نهادند. اگر از قبرش نشانی نمی‌ماند نسل بعد مدفنش را نمی‌شناخت.

آثار

از وی اشعاری انتقادی باقی‌مانده که عمدتاً هجو ظالمان زمانه و برخی روحانیون فاسد عصر ست. آثار وی ظلم و ستم زورمندان عصر را در ضمن هجو و هزل‌های تند و بی‌پروای خود برملا می‌کند. وی فساد آن روزگار را در کلمات رکیک و ناسزاهای خود به خوبی نشان می‌دهد.

او علاوه بر هجویات، که جالب‌ترین بخش اشعار اوست، غزلیاتی به شیوهٔ معمول زمانه نیز دارد.

از وی نامه‌هایی نیز به دوستان، بستگان و دانشمندان عصر باقی‌مانده است.

وی به زبان عربی آشنایی و علاقه نداشت. از تازی نویسی بیزار بود و به سره‌نویسی دلبستگی داشت.

مجموعه آثار وی به تصحیح سید علی آل داود در تهران به چاپ رسیده است.

آثار

  • قاضی‌نامه
  • کوزنامه
  • سرداریه
  • خلاصه الافتضاح (منظومه)

 

بیوگرافی رضا ذوالفقاری رضا ذوالفقاری زمینه فعالیت سینما ملیت  ایرانی پیشه بازیگر و عکاس   محمدرضا ذوالفقاری بازیگر و عکاس فیلم اهل ایر...
بیوگرافی کامل کلیم کاشانی   ابوطالب کلیم همدانی یا ابوطالب کلیم کاشانی از شاعران قرن یازدهم هجری و یکی از بزرگترین شعرای مشهور زمان خود بود. در حدود سال ۹۹۰ هجری در همد...
بیوگرافی علی سرتیپی + عکس   علی سرتیپی زادروز ۱۳۴۰ خورشیدی تهران ملیت  ایرانی نام‌های دیگر علیرضا سرتیپی اصفهانی تحصیلات لیسانس مدیریت ...
بیوگرافی کامل ابن یمین امیر فخرالدین محمود بن امیر یمین‌الدین طغرایی زادروز ۶۶۴ خورشیدی ۶۸۵ هجری قمری فریومد، جوین، خراسان درگذشت پیش از ۷۴۶ خورشیدی ۷۶...
بیوگرافی کامل سهراب سپهری   سهراب سپهری زمینهٔ کاری شعر نو زادروز ۱۵ مهر ۱۳۰۷ ۷ اکتبر ۱۹۲۸ کاشان، ایران مرگ ۱ اردیبهشت ۱۳۵۹ (۵۱ سال) ...
بیوگرافی کامل حکیم ابوالقاسم فردوسی   فردوسی نام اصلی حکیم ابوالقاسم فردوسی زمینهٔ کاری ادبیات فارسی، شعر زادروز ۳۱۹ خورشیدی ۳۲۹ دهکده توس، خراسا...
بیوگرافی عطاءالله زاهد عطاءالله زاهد زمینه فعالیت سینما، تلویزیون و تئاتر تولد ۱۲۹۴ شیراز مرگ ۱۵ آبان ۱۳۷۰ تهران ملیت  ایران پیشه بازیگر،...
بیوگرافی کامل تارا آغداشلو   تارا آغداشلو زادروز ۱۵ دی ۱۳۶۶ ۵ ژانویهٔ ۱۹۸۸ ‏ تهران، ایران ملیت ایرانی-کانادایی از دانشگاه لندن فرزندان آ...
بیوگرافی کامل میرزاده عشقی   میرزاده عشقی نام اصلی سید محمدرضا کردستانی زادروز ۲۰ آذر ۱۲۷۳ ۱۲ جمادی‌الثانی ۱۳۱۲ ۱۸۹۴ (میلادی) همدان پدر ...
بیوگرافی کامل سید محمد حسین شهریار   سید محمد حسین شهریار نام اصلی محمدحسین بهجت تبریزی زادروز ۱۲۸۵ خورشیدی تبریز پدر و مادر حاج میرآقا خشگنابی ...
بیوگرافی کامل مهدی اخوان ثالث   مهدی اخوان ثالث زمینهٔ کاری ادبیات ،موسیقی زادروز اسفند ۱۳۰۷ مشهد پدر و مادر علی و مریم مرگ ۴ شهریور ۱۳۶۹ ته...
بیوگرافی کامل نصرت رحمانی   نصرت رحمانی زادروز اسفند ۱۳۰۶ محله پامنار تهران مرگ ۲۷ خرداد ۱۳۷۹ رشت ملیت  ایران جایگاه خاکسپاری سلیمان دار...
بیوگرافی کامل ابن نصوح شیرازی   ابن نَصوح شیرازی (درگذشته به سال ۷۹۳ق- تبریز) از شاعران و ادیبان پارسی گوی ایرانی در قرن هشتم و معاصر حافظ شیرازی بوده است..   زندگ...
بیوگرافی سیروس شاندرمنی   سیروس خشایار با هنری سیروس شاندرمنی (زاده ۱۳۱۰ خورشیدی در بندر انزلی) بازیگر سینما اهل ایران بود فیلمشناخت غیرت (۱۳۵۵) هدف (۱۳۵۴) ق...
بیوگرافی کامل عنصری بلخی ابوالقاسم حسن بن احمد عنصری بلخی شاعر پارسی‌گوی، نام‌آور به عنصری بلخی در سال ۳۵۰ هجری قمری در بلخ زاده شد. امیر نصر برادر سلطان محمود غزنوی، وی را به...