بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی ژاکلین ویگن   ژاکلین نام اصلی ژاکلین دردریان نام مستعار ژاکلین تولد ۱۳۳۱ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ، راک و بلوز ...
بیوگرافی هانا کامکار     نام اصلی هانا کامکار تولد ۱۳۵۹ تهران، ایران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سازها دف س...
بیوگرافی امید جامع + عکس   امید جامع تولد ۴ آذر ۱۳۶۹ ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، راک سازها گیتار، پیانو سال‌های فعالیت ۱۳۸۶-تاکنون ...
بیوگرافی حسن شجاعی + عکس   حسن شجاعی نام اصلی سید حسن شجاعی تولد دوم فروردین ۱۳۲۰ ملیت ایران مرگ دهم خرداد ۱۳۸۸ سبک‌ها موسیقی مرد...
بیوگرافی پروین کاکس     پروین کاکس (عالی‌پور) خواننده و وکالیست ایرانی است. فعالیت حرفه‌ای پروین عالی‌ پور سابقاً در رادیو اهواز به اجرای برنامه خصوصا...
بیوگرافی نعمت‌ الله آغاسی + عکس   نعمت‌ الله آغاسی نام اصلی نعمت‌ الله آزموده نام مستعار نعمت نفتی تولد ۲۹ تیر ۱۳۱۸ دزفول ملیت ایرانی مر...
بیوگرافی شهرزاد سپانلو   شهرزاد سپانلو نام اصلی شهرزاد سپانلو تولد ۱۵ آبان ۱۳۵۱ پدر: محمد علی سپانلو مادر: پرتو نوری علا ملیت ایرانی ...
بیوگرافی مجید اخشابی + عکس   مجید اخشابی نام اصلی مجید اخشابی تولد ۲۷ دی ۱۳۵۱ ۱۷ ژانویهٔ ۱۹۷۳  تهران ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، سنتی س...
بیوگرافی هنگامه اخوان   هنگامه اخوان تولد ۱۳۳۴ فومن ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی سال‌های فعالیت ۱۳۴۴ تا کنون   ...
بیوگرافی ایمان سیاهپوشان + عکس   ایمان سیاهپوشان نام اصلی ایمان سیاهپوشان تولد ۱۱ خرداد ۱۳۵۶ آبادان ملیت  ایران سبک‌ها بندری سازها نی‌ا...
بیوگرافی سیمین غانم   سیمین غانم زادروز ۱۳۲۳ تنکابن، مازندران محل زندگی تهران ملیت ایرانی پیشه خواننده سبک پاپ ایرانی، سنتی ...
بیوگرافی شهرام شب‌ پره + عکس   شهرام شب‌ پره نام اصلی شهرام شب‌ پره تولد ۱۶ اسفند ۱۳۲۶ ۶ مارس ۱۹۴۸ ‏ تهران ملیت  ایران سبک‌ها پاپ ریتم ...
بیوگرافی جنیفر لوپز   جنیفر لوپز Jennifer Lopez نام اصلی جنیفر لین لوپز نام مستعار جی لو تولد ۲۴ ژوئیهٔ ۱۹۶۹  لس آنجلس، کالیفرنیا ...
بیوگرافی ریتا جهان‌ فروز   ریتا نام اصلی ریتا جهان‌ فروز تولد ۲۴ مارس ۱۹۶۲  تهران، ایران ملیت ایرانی-اسرائیلی سبک‌ها پاپ، فولک ساز...
بیوگرافی استاد پژمان مصلح   استاد پژمان مصلح آهنگساز، مدرس و شاعری هستند که در خانواده ای هنرمند در تهران متولد شدند. از کودکی موسیقی را نزد مادرشان که مدرس آواز رد...