بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی رضا پیشرو + عکس   رضا پیشرو نام اصلی محمدرضا ناصری آزاد نام مستعار پیشرو تولد بهمن ۱۳۶۴ تهران، ایران ملیت  ایران سبک‌ها ...
بیوگرافی سیما مافیها   سیما مافیها(۱۳۲۸ تهران) خواننده موسیقی سنتی ایرانی است. وی یکی از نخستین خوانندگان ترانه معروف امشب شب مهتابه اثر علی‌اکبر شیدا بود. از او ت...
بیوگرافی منصوره قصری   منصوره قصری درگذشت ۱۶ شهریور ۱۳۸۴ وین محل زندگی اتریش و ایران ملیت ایرانی نام‌های دیگر بهجت قصری همسر توما...
بیوگرافی یعقوب ظروفچی + عکس   یعقوب ظروفچی تولد ۱۳۳۳ خورشیدی تبریز، ایران ملیت ایران سبک‌ها آذری - سنتی   یعقوب ظروفچی متولد ۱۳۳۳...
بیوگرافی روژان   روژان تولد سنندج ملیت ایرانی کرد تبار سبک‌ها کردی کلاسیک سال‌های فعالیت از سال ۲۰۰۱   روژان نام ...
بیوگرافی جواد بدیع زاده + عکس     جواد بدیع زاده نام اصلی سید جواد بدیع زاده تولد ۱۲۸۱ تهران ملیت ایرانی مرگ ۱۰ دی ۱۳۵۸ تهران س...
بیوگرافی فرهاد مهراد + عکس   فرهاد نام اصلی فرهاد مهراد تولد ۲۹ دی ۱۳۲۲ تهران، ایران ملیت ایران مرگ ۹ شهریور ۱۳۸۱ پاریس، فرانسه سبک...
بیوگرافی سعید شهروز + عکس   سعید شهروز نام اصلی سعید شهروز تولد ۱۶ اردیبهشت ۱۳۵۰ خیابان دامپزشکی، تهران، اصالت:نهاوند ملیت ایرانی سبک‌ها ...
بیوگرافی اردلان افشار + عکس   اردلان افشار با نام هنری «نظر» خواننده ی رپ ایرانی است. وی در کشور اتریش ساکن است.از آلبوم های این خواننده می توان به «کامفلاژ» اشاره نم...
بیوگرافی ری چارلز ؛ نابغه نابینا ری چارلز را می‌توان از بزرگ‌ترین موسیقی‌دانان قرن بیستم آمریکا دانست. این نابغه نابینا، در بسیاری از زمینه‌های موسیقی اولین و برترین محسوب می‌شد. ...
بیوگرافی حبیب محبیان + عکس   حبیب نام اصلی حبیب محبّیان نام مستعار حبیب تولد ۴ مهر ۱۳۳۱ ملیت ایران سبک‌ها پاپ، راک،کانتری سازه...
بیوگرافی افشین + عکس   افشین نام اصلی افشین جعفری نام مستعار افشین تولد ۱۶ اردیبهشت ۱۳۵۷ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی ...
بیوگرافی مهدی مقدم + عکس   مهدی مقدم نام اصلی مهدی مقدم تولد ۳ آبان ۱۳۶۰ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی   مهدی مقدم...
بیوگرافی بیژن کامکار + عکس   بیژن کامکار تولد ۲۸ آذر ۱۳۲۸ سنندج، کردستان ملیت  ایران سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی موسیقی کردی سازها دف رباب...
بیوگرافی سعید محمدی + عکس   سعید محمدی ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ / راک سازها گیتار سال‌های فعالیت خواننده ، آهنگساز ، ترانه سرا و نو...