بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی غلامحسین بنان + عکس   غلامحسین بنان نام اصلی غلامحسین بنان تولد اردیبهشت ۱۲۹۰، تهران ملیت  ایران مرگ ۸ اسفند ۱۳۶۴ (۷۴ سال) بیمارست...
بیوگرافی بهار غلامحسینی   الـهه بهار غلامحسینی زادروز ۱۳۱۳ یزد، ایران درگذشت ۲۴ مرداد ۱۳۸۶ (۷۳ سال) بیمارستان پارسیان ،تهران علت مرگ سرطان ...
بیوگرافی حسین رضا اسدی + عکس   حسین رضا اسدی تولد ۱ اردیبهشت ۱۳۶۰ دلفان، استان لرستان ملیت ایران سبک‌ها موسیقی اصیل ایرانی   حسین ...
بیوگرافی مریم روح‌ پرور   روح‌ پرور نام اصلی مریم روح‌ پرور نام مستعار روحپرور نیروی هوایی ام کلثوم ایران ملیت ایرانی مرگ ۱۳۷۰ ترکیه ...
بیوگرافی رضایا + عکس   امیررضا طاری معروف به رضایا (متولد ۱۶ تیر ۱۳۶۶ در فیروزکوه) خواننده ایرانی ست. او در زمینه موسیقی تحصیل کرده است. او پس از تولد به سا...
بیوگرافی کورس سرهنگ‌ زاده + عکس   کورس سرهنگ‌ زاده نام اصلی کوروس سرهنگ‌ زاده تولد ۱۳۱۶ پاریز ملیت ایرانی   کوروس سرهنگ‌ زاده در سال ...
بیوگرافی کامیار احمد زاده + عکس   کامیار نام اصلی کامیار احمد زاده نام مستعار کامیار (KamyR) تولد تهران، ایران ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، آ...
بیوگرافی سامی بیگی + عکس   سامی بیگی نام اصلی سامان اسحاق بیگی نام مستعار سامی بیگی تولد ۱۳۶۱ آذر ۳ (31 سال) ملیت  ایران سبک‌ها پ...
بیوگرافی سوسن دیهیم   سوسن دیهیم تولد تهران ملیت ایران سبک‌ها موسیقی تجربی سال‌های فعالیت از ۱۳۶۵   سوسن دیهی...
بیوگرافی زحل اولجای   زحل اولجای (به ترکی: Zuhal Olcay) (۱۰ اوت ۱۹۵۷، اسکدار، استانبول - ) بازیگر و خوانندهٔ ترک است. او از سال ۱۹۸۳در فیلم‌های مختلفی بازی‌کر...
بیوگرافی جنیفر لوپز   جنیفر لوپز Jennifer Lopez نام اصلی جنیفر لین لوپز نام مستعار جی لو تولد ۲۴ ژوئیهٔ ۱۹۶۹  لس آنجلس، کالیفرنیا ...
بیوگرافی کاوه یغمایی   کاوه یغمایی تولد ۱۳۴۷، ۱۹۶۸ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی راک، پاپ   کاوه یغمایی (زادهٔ ۱۹۶۸ میلادی، ته...
بیوگرافی شهره حقیری شهره حقیری خواننده موسیقی سنتی ایرانی است. آلبوم گنج که آهنگسازی آن توسط حسن یوسف‌زمانی انجام گرفته از کارهای اوست....
بیوگرافی حسن شجاعی + عکس   حسن شجاعی نام اصلی سید حسن شجاعی تولد دوم فروردین ۱۳۲۰ ملیت ایران مرگ دهم خرداد ۱۳۸۸ سبک‌ها موسیقی مرد...
بیوگرافی آزاد آزاد پور + عکس   آزاد نام اصلی آزاد آزاد پور نام مستعار آزاد تولد ۱ ژانویهٔ ۱۹۷۴  سنندج ملیت ایرانی، آلمانی سبک‌ها رپ، ...