بیوگرافی خلیل سلطان

بیوگرافی خلیل سلطان

 

بیوگرافی و زندگینامه میرزا خلیل یا خلیل سلطان تیموری پادشاه خوشگذران  و فرزند امیر تیمور گورکانی معروف به تیمور لنگ

 

میرزا خلیل یا خلیل سلطان تیموری (۸۱۴-۸۰۷ ق / ۱۴۱۱-۱۴۰۵ م) فرزند امیر تیمور گورکانی معروف به تیمور لنگ، از سلاطین و امرای سلسله تیموریان بود. او پادشاهی کامران و خوشگذران بود که علی‌رغم نزاع بین پسران و نوه‌های تیمور بر سر تصاحب حکومت، از ۸۰۷ تا ۸۱۲ ق بر جای وی بر بخشی از قلمروش حکمراند.

 

روی کار آمدن

هرچند تیمور گورکان در وصیتی پیر محمد پسر میرزا جهانگیر را ولیعهد خویش کرد، در هنگام مرگ تیمور، او دور از پایتخت ـ یعنی سمرقند ـ و در حدود غزنین بود، از این رو به‌رغم علاقه‌ای که سرداران تیمور نسبت به اجرای واپسین خواست او نشان می‌دادند، مجالی برای اجرای این وصیت پیدا نشد. پیرمحمد، در قندهار بود و نتوانست به‌موقع به سمرقند برسد. برخی از امیران تیمور، به بهانهٔ عملی کردن نقشهٔ لشکرکشی تیمور به چین، خلیل سلطان را که در تاشکند بود، بر تخت نشاندند . به‌این ترتیب خلیل سلطان که برجای تیمور موقتاً حکومت می‌کرد حاضر به رها کردن حکومت نشد و دولت موقت را به یک دولت دائم مبدل کرد.

این امر نارضایتی را در بین سرداران و امیران تیموری پدید آورد به طوری که بنا به دعوت آنها، شاهرخ پسر تیمور به سمرقند لشکر کشید. در همین زمان، درگیری و کشمکش میان مدعیان حکومت، یعنی پسران عمرشیخ (رستم، اسکندر، پیرمحمد و بایقَرا) و پسران میرانشاه (عمر و ابابکر ) آغاز شد . شاهرخ با اینکه بسیاری از امیران، همچون امیرشاه ملک و حاکمان محلی، از او حمایت می‌کردند، از درگیری مستقیم با افراد خاندانش اجتناب کرد و به سروسامان دادن هرات مشغول شد. به این ترتیب مصالحه‌ای در این بین انجام گرفت که کار به جنگ و نزاع نکشید. هرچند ناخرسندی امیران از سلطنت خلیل سلطان موقتاً خاتمه پیدا کرد. زیرا سلطنت او در واقع یک فرمانروایی نبود، بلکه یک عیاشی و خوش گذرانی پیوسته بود. طبیعی بود دوام این شیوه فرمانروایی که عاری از هر گونه مسئولیت است، غیر ممکن خواهد بود. خصوصاً که محیط آن دوره، آشفته، ناآرام و پر از مدعیان سلطنت بود.

عزل و حبس

میرزا خلیل، جوانی عاشق پیشه، شاعر، و لاابالی بود. او در سمرقند به عشق نوازنده‌ای به نام «شاد ملک» گرفتار شد که این عشق به حد جنون رسید. به طوری که با زنان تیمور که به عنوان حرم صاحبقران در دربار مورد احترام بودند، بد رفتاری پیشه کرد و امرای تیمور را هم که طرز زندگی او را نمی‌پسندیدند، از خود مأیوس و ناخشنود ساخت.

به زودی خلیل سلطان با مخالفت سایر امیرانِ قدرتمند تیمور، از جمله امیرشاه ملک و امیرشیخ نورالدین، و دیگر مدعیان حکومت روبرو شد. نخستین فرد از خاندان تیمور که مخالفت جدّی خود را با او آشکار کرد، سلطان حسین، نبیرهٔ دختری تیمور، والی ماورای سیحون بود اما نتوانست حمایت لشکریان را جلب کند و ناگزیر به شاهرخ پیوست و سپس در هرات به دستور او به قتل رسید . شاهرخ در هرات خود را وارث تخت پدر نامید و به سبب اقتدار و کفایتش توانست تا اندازه‌ای بر دیگر مدعیان چیره شود. پیرمحمد در شیراز، بر خلاف برادرانش، حمایتش را از شاهرخ که ناپدری اش نیز بود، اعلام کرد .

از طرفی در تبریز و اصفهان و شیراز و کرمان و سبزوار، به سبب بی کفایتی خلیل سلطان و درگیری مدعیان جانشینی، آشوب شده بود . خلیل سلطان پس از چهار سال حکومت در سمرقند و از بین بردن خزاین تیمور، گرفتار خدایداد حسینی، والی ماورای سیحون، شد . بالاخره خلیل سلطان به دست یکی از امیران خویش معزول و محبوس شد و خان کاشغر بر آن سرزمین حاکم شد.«۸۱۲ ق / ۱۴۰۹ م» شاهرخ در ۸۱۱ به ماوراءالنهر لشکر کشید، خدایداد را کشت و خلیل سلطان را پس از رهایی به ری فرستاد و سمرقند را به اُلُغ‌بیگ داد .

درگذشت

شاهرخ به همین خاطر خلیل سلطان را به حکومت جبال (یا ری) فرستاد. به علاوه شاد ملک، معشوقه میرزا خلیل هم تنبیه و تبعید شد، که ظاهراً چندی بعد به خلیل سلطان پیوست. تا این که خلیل سلطان در حالی که در ری همچنان به خوشباشی و عیاشی سر می‌کرد در آن جا بیمار شد و عاقبت در سال ۸۱۴ ق / ۱۴۱۱ میلادی درگذشت. محبوبه وفادارش، شاد ملک، که در همان دقایق بر بالین او حاضر شده بود، در کنار پیکر بی جان خلیل، خود را با دشنه‌ای که در دست داشت هلاک کرد. سرانجام آن دو، به امر شاهرخ در همان شهر و در یک مقبره به خاک سپرده شدند.

 

بیوگرافی رستم فرخزاد مقاله درباره رستم فرخزاد مرگ رستم فرخزاد دلیل مرگ رستم فرخزاد رستم فرخزاد در چه قرنی می زیست؟ همسر و فرزندان رستم فرخزاد مجسمه رستم فرخزاد آرامگ...
بیوگرافی ایشتوویگو آخرین شاه ماد   ایشتوویگو / ایختووویگو دوران احتمالاً در بین سال‌های ۵۸۵ تا ۵۵۰ (پیش از میلاد) تاجگذاری ۵۸۵ پ.م. نام کامل ایختووویگو ...
بیوگرافی باو پسر شاپور   باو فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۶۶۵-۶۸۰ (میلادی) مرگ ۶۰ (قمری) ۶۸۰ (میلادی) پیش از سهراب یکم باوندی پس ا...
بیوگرافی ابراهیم شاه افشار ابراهیم‌شاه سومین پادشاه دودمان افشاریان ایران بود. ابراهیم شاه افشار سومین پادشاه سلسله ی افشاریان بود.او برادر عادل شاه افشار و برادر زاده نادر شاه ...
بیوگرافی هلاکو خان مغول   هولاکوخان نخستین ایلخان مغول دوران ۶۵۱ - ۶۶۳ ه. ق. ۱۲۵۶ - ۱۲۶۵ م. زادروز ۶۱۵ ه. ق. ۱۲۱۷/۱۲۱۸ م. مرگ شب یکشن...
بیوگرافی شهریار یکم باوندی     شهریار یکم فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۷۹۷-۸۲۵ (میلادی) مرگ ۲۱۰ (قمری) ۸۲۵ (میلادی) پس از شروین یکم...
بیوگرافی آریو برزن مجسمه آریو برزن مرگ آریو برزن زندگی نامه آریو برزن آرامگاه آریو برزن کجاست؟ همسر و فرزندان آریو برزن مقاله در مورد آریو برزن دلیل مرگ آریو بر...
بیوگرافی اردوان سوم اشکانی   اَردَوان سوم (اشک هجدهم) هجدهمین شاه ایران از خاندان اشکانی است (۱۲م - ۳۹یا۴۰م). او پیش از رسیدن به شاهی، فرمانروای آذربایجان و دست نشاندهٔ دو...
بیوگرافی شمس‌ الدوله دیلمی سکه متعلق به شمس‌الدوله دیلمی   شمس‌ الدوله دیلمی دلیل مرگ شمس‌ الدوله دیلمی عکس شمس‌ الدوله دیلمی شمس‌ الدوله دیلمی در چه قرنی می زیس...
بیوگرافی داریوش کبیر داریوش کبیر نام اصلی داریوش کبیر مقاله در مورد داریوش کبیر آرامگاه داریوش کبیر مرگ داریوش کبیر بیوگرافی داریوش کبیر دلیل مرگ داریوش کبیر داریو...
بیوگرافی سلوکوس چهارم   سلوکوس چهارم فیلوپاتر (به یونانی: Σέλευκος Δ' Φιλοπάτωρ) پادشاه سلوکی میان سال‌های ۱۸۷-۱۷۵ (پیش از میلاد) بود. سرزمین پادشاهی او سوریه، میان...
بیوگرافی دارا باوندی   دارا یکی از شاهان سلسلهٔ باوندیان طبرستان بوده‌است. اقوام دارا پس از مرگ شهریار، چون پسرش قبل از وی درگذشته بود، برادر زاده‌اش دارا به حکو...
بیوگرافی پیروز دوم ساسانی   پیروز دوم شاهنشاه ساسانی دوران (حدوداً در سال ۶۳۰ میلادی) نام کامل گشتاسب لقب(ها) پیروز دوم زادگاه میشان ...
بیوگرافی طاهر بن عبدالله   طاهر بن عبدالله امیر طاهری دوران ۲۳۰-۲۴۸ (قمری) ۸۴۵-۸۶۲ (میلادی) پیش از محمد بن طاهر پس از عبدالله بن طاهر ...
بیوگرافی کوتیک اینشوشیناک   کوتیک اینشوشیناک شاهان عیلام دوران ۲۲۴۰-۲۲۲۰ (پیش از میلاد) نام کامل کوتیک اینشوشیناک پازور اینشوشیناک لقب(ها) آ...