بیوگرافی کامل یغمای جندقی

بیوگرافی کامل یغمای جندقی

 

یغمای جَندَقی
نام اصلی میرزا رحیم
زادروز ۱۱۹۶ (قمری) دهکده خور و بیابانک، جندق
مرگ ۱۶ ربیع‌الثانی ۱۲۷۶ (قمری) خور و بیابانک
جایگاه خاکسپاری بقعهٔ امامزاده داود
در زمان حکومت محمد شاه قاجار
لقب متخلص به یغما
پیشه شاعر
سبک نوشتاری غزلسرا

 

یغمای جَندَقی (زاده ۱۱۹۶ در دهکده خور و بیابانک، جندق ـ درگذشته سه‌شنبه ۱۶ ربیع‌الثانی سال ۱۲۷۶ در خور و بیابانک) میرزا رحیم متخلص به یغما از شعرای غزلسرای سده سیزدهم ایران در عهد محمد شاه قاجار است.

زندگی

ابوالحسن یغما زاده در ۱۱۹۶ در دهکده خور و بیابانک، جندق به دنیا آمد. در هفت سالگی در بیرون ده شتر می‌چراند و معاش خانواده خود را تأمین می کرد. یغما در نوجوانی به سمت منشی حاکم جندق برگزیده شد و در این زمان اولین اشعار خود را با تخلص مجنون آغاز کرد. در سال ۱۲۱۶ ه.ق حاکم مزبور سر به طغیان برداشت و در جنگ با سردار اعزامی از مرکز شکست خورد و فراری شد. با این حال یغما به سبب ادب و لیاقت خود به منشیگری سردار ذوالفقار خان حاکم سمنان و دامغان برگزیده شد و مدت شش سال در نزد وی بود. وی در سال ۱۲۲۲ ه.ق مورد خشم سردار ذوالفقار خان قرار گرفت و پس از فلک چند ماه به سیاهچال افتاد و کلیه اموالش نیز ضبط و توقیف شد.

یغمای جندقی پس از آزادی نام و تخلص خود را به ابوالحسن یغما تغییر داد و جامه درویشی پوشید و پس از چند ماه سیر و سیاحت از راه یزد به تهران رفت. وی در تهران مورد توجه حاجی میرزا آقاسی صدراعظم محمد شاه قاجار که فردی صوفی مسلک بود قرار گرفت و موقعیت بالایی در دربار یافت. یغما پس از چندی به حکومت کاشان منصوب شد و سپس به هرات نقل مکان کرد. او در سن هشتاد سالگی به زادگاهش بازگشت و در سال ۱۲۷۶ قمری در آن جا درگذشت.

یغمای جندقی شاعری وارسته بود که هیچگاه به مدح شاه و درباریان نپرداخت. از وی غزل‌های زیبایی به یادگار مانده که در زمره بهترین غزل‌های عهد قاجاریه به شمار می‌رود. یغما از جمله شعرای این دوره بود که در صدد پالایش زبان فارسی از لغات بیگانه برآمد و لذا در اکثر اشعار خود از لغات اصیل پارسی استفاده می کرد. از این شاعر اشعاری در قالب‌های مختلف شعری اعم از غزل، قصیده، رباعی و ترجیع بند و همچنین هجویاتی به یادگار مانده است که بخصوص هجویات او انعکاسی از خشم شاعر نسبت به وضعیت نابسامان اجتماعی جامعه خود است. یغما همچنین اشعار مذهبی از جمله مرثیه‌هایی در وصف واقعه کربلا سروده که در مراسم نوحه‌خوانی و سینه‌زنی دهه عاشورا قرائت می‌شود.

ابوالحسن یغما در سال ۱۲۷۶ قمری در محلهٔ گودال دهکدهٔ خور در خانهٔ خودش درگذشت و در بقعهٔ امامزاده داود در خور به خاک سپرده شد. سپهبد فرج‌الله آق‌اولی رئیس انجمن آثار ملّی دستور داد تا سنگی مرمرین نوشتند و از تهران به خور فرستادند و در محرم ۱۳۹۴ بعد از ۱۱۸ سال از درگذشت این شاعر آن را بر گور یغما نهادند. اگر از قبرش نشانی نمی‌ماند نسل بعد مدفنش را نمی‌شناخت.

آثار

از وی اشعاری انتقادی باقی‌مانده که عمدتاً هجو ظالمان زمانه و برخی روحانیون فاسد عصر ست. آثار وی ظلم و ستم زورمندان عصر را در ضمن هجو و هزل‌های تند و بی‌پروای خود برملا می‌کند. وی فساد آن روزگار را در کلمات رکیک و ناسزاهای خود به خوبی نشان می‌دهد.

او علاوه بر هجویات، که جالب‌ترین بخش اشعار اوست، غزلیاتی به شیوهٔ معمول زمانه نیز دارد.

از وی نامه‌هایی نیز به دوستان، بستگان و دانشمندان عصر باقی‌مانده است.

وی به زبان عربی آشنایی و علاقه نداشت. از تازی نویسی بیزار بود و به سره‌نویسی دلبستگی داشت.

مجموعه آثار وی به تصحیح سید علی آل داود در تهران به چاپ رسیده است.

آثار

  • قاضی‌نامه
  • کوزنامه
  • سرداریه
  • خلاصه الافتضاح (منظومه)

 

درباره ازدواج پروین اعتصامی پروین در نوزده تیرماه ۱۳۱۳ با پسر عموی پدرش «فضل‌الله اعتصامی» ازدواج کرد و چهار ماه پس از عقد و ازدواج به همراه همسرش برای زندگی به کرمانشاه رفت....
بیوگرافی کامل ایرج میرزا   ایرج میرزا زادروز ۱۲۹۱ (قمری) ۱۸۷۴ (میلادی) تبریز پدر و مادر غلامحسین‌میرزا پدر مرگ ۲۷ شعبان ۱۳۴۳ (قمری) ۳...
بیوگرافی کامل میرزاده عشقی   میرزاده عشقی نام اصلی سید محمدرضا کردستانی زادروز ۲۰ آذر ۱۲۷۳ ۱۲ جمادی‌الثانی ۱۳۱۲ ۱۸۹۴ (میلادی) همدان پدر ...
بیوگرافی کامل قیصر امین‌ پور   قیصر امین‌ پور (زادهٔ ۲ اردیبهشت ۱۳۳۸ - درگذشته ۸ آبان ۱۳۸۶) نویسنده، مدرس دانشگاه و شاعر معاصر ایرانی بود. زندگی‌نامه قیصر ...
بیوگرافی کامل لیلا صادقی   لیلا صادقی زمینهٔ کاری شعر فارسی، داستان‌نویسی، ترجمه و تحقیق زادروز ۲۸ فروردین ۱۳۵۶ ۱۹۷۷ (میلادی) تهران ملی...
بیوگرافی کامل عبدالجبار کاکایی   عبدالجبار کاکایی زمینهٔ کاری شاعر ، نویسنده ، زبان شناس و منتقد ادبی زادروز 15 شهریور 1342 ایلام، ایران. ملیت ایرا...
بیوگرافی سیامک اشعریون + عکس   سیامک اشعریون زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۱۳۲۵ تهران ملیت ایرانی پیشه بازیگر سال‌های فعالیت ۱۳۴...
بیوگرافی سیروس شاندرمنی   سیروس خشایار با هنری سیروس شاندرمنی (زاده ۱۳۱۰ خورشیدی در بندر انزلی) بازیگر سینما اهل ایران بود فیلمشناخت غیرت (۱۳۵۵) هدف (۱۳۵۴) ق...
بیوگرافی کامل احمد آخوندوف   احمد آخوندوف نام اصلی احمد آخوندوف گرگانلی زادروز ۲۳ مارس ۱۹۰۹ گمیشان، ایران پدر و مادر رجب آخوند مرگ ۱۹۴۳ (...
بیوگرافی حسن رضیانی + عکس   حسن رضیانی نام اصلی سید حسن رضیانی زمینه فعالیت سینما و تئاتر تولد ۱۳۱۰  مشهد مرگ ۶ شهريور ۱۳۹۳ تهران م...
بیوگرافی سید محمد رضا عالی‌ پیام همسر و فرزندان محمد رضا عالی‌ پیام    محمد رضا عالی‌ پیام  بازیگر سریال های محمد رضا عالی‌ پیام محمد رضا عالی‌ پیام  و همسرش زندگینامه  محمد رضا عا...
بیوگرافی کامل سلمان ساوجی   سلمان ساوجی نام اصلی خواجه جمال‌الدین سلمان بن خواجه علاءالدین‌محمد زمینهٔ کاری شعر زادروز ۷۰۹ (قمری) ساوه پد...
بیوگرافی عطاءالله زاهد عطاءالله زاهد زمینه فعالیت سینما، تلویزیون و تئاتر تولد ۱۲۹۴ شیراز مرگ ۱۵ آبان ۱۳۷۰ تهران ملیت  ایران پیشه بازیگر،...
عکس ها و بیوگرافی کامل پابلو نرودا نام: پابلو نرودا تولد: نفتالی ریکاردو ریه‌س باسوآلتو ، ۱۲ ژوئیهٔ ۱۹۰۴ - پارال، جنوب سانتیاگو، شیلی مرگ:  ۲۳ سپتامبر ۱۹۷۳ میلادی (۶۹ سال) سانتیاگ...
بیوگرافی محمدرضا زندی   محمدرضا زندی زمینه فعالیت تئاتر و سینما تولد ۱۲۹۸ محله حسن‌آباد تهران والدین محمدحسن مرگ ۱۴ آبان ۱۳۸۰ مدفن ...