آشنایی با پل خواجو اصفهان

آشنایی با پل خواجو اصفهان

 

نام پل خواجو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر پل شاه ، پل بابارکن‌الدین
نام‌های قدیمی پل حسن‌بیگ
کاربری پل
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۱
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

پل خواجو، در شهر اصفهان و بر روی رودخانه زاینده‌رود در شرق سی وسه پل قرار دارد.

نام

این پل را همچنین پل شاه، پل بابا رکن‌الدین (مسیر رفتن به خانقاه و آرامگاه بابا رکن‌الدین و تخت فولاد) و پل حسن‌بیگ (نام پل قبلی که در زمان شاه‌عباس تخریب شد و این پل به جای آن ساخته شد.) هم نامیده‌اند و از بناهای شاه عباس دوم صفوی است که در سال ۱۰۶۰ هجری قمری بنا شده‌است. در میانه پل خواجو، ساختمانی مخصوصی که به بیگربیکی شهرت دارد بنا شده است که برای اقامت موقتی شاه صفوی و خانواده او ایجاد شده بود و هم اکنون نیز وجود دارد و طاق‌های آن دارای تزئینات نقاشی بسیار زیبایی است و در واقع پل خواجو به خاطر معماری و تزئینات کاشیکاری آن از دیگر پلهای زاینده رود مشهورتر است. درازای پل ۱۳۳ متر و پهنای آن ۱۲ متر است. این پل را به نامهای دیگری نیز خوانده‌اند ولی به سبب قرار گرفتن در محله خواجو به پل خواجو بنام است.

ویژگی‌ها

پل خواجو به خاطر معماری و تزئینات کاشی‌کاری آن از دیگر پلهای زاینده رود مشهورتر است. این پل که در دوران صفوی یکی از زیباترین پلهای جهان به شمار می‌رفت، بیشتر به منزله سد و بند بوده‌است. در میان هریک از دو ضلع شرقی و غربی پل ساختمانی بنا شده که شامل چند اتاق مزین به نقاشی است. این ساختمان که (شاه نشین) نامیده می‌شود در آن دوره جایگاه بزرگان و امیرانی بوده که برای تماشای مسابقات شنا و قایقرانی بر روی دریاچه مصنوعی به این مکان فراخوانده می‌شدند. باقی‌مانده یک نیمکت سنگی تمام چیزی است که از صندلی پادشاه باقی‌مانده است. به سخن پروفسور اپهام پوپ و ژان شاردن، پل خواجو ” یک اثر تاریخی اوج معماری پل فارسی و یکی از جالب ترین پل‌هایی است که وجود دارند … که در کل آن ضرباهنگ و شرافت و عزت و ترکیب شاد ترین قوام، ابزار، زیبایی، و تفریح و سرگرمی وجود دارد”.

در گوشه‌های ضلع شرقی پل خواجو دو شیرسنگی وجود داردکه ظاهراً” نماد سپاهیان بختیاری محافظ اصفهان و زاینده رود هستند. این پل دارای ۲۴ دهانه‌است که از مکعب‌های به دقت تراش‌خورده ساخته شده و در بخش میانی، با سدهای چوبی برای گرفتن جلو رودخانه مسدود گردیده‌است. خواجو یکی از پل‌هایی است که در تنظیم جریان آب در رودخانه به دلیل وجود دروازه بند یا دریچه در زیر قوس‌هایش نقش داشته است. هنگامی که دریچه‌های سد بسته می شده است، سطح آب در پشت پل بالا امده سبب تسهیل آبیاری باغ‌های بسیاری در طول بالادست این پل می شده است.

نحوه مرمت این پل مورد انتقاد قرار گرفته است چون دست‌اندرکاران جمهوری اسلامی در سال ۱۳۸۸ با زیرپا گذاشتن اصل حفظ اصالت و سندیت طرح و ماده تشکیل‌دهنده اثر و تعویض سنگ‌های قدیمی پله‌ها با سنگ‌های جدید به اصلیت این بنای اصیل ایرانی آسیب زدند.

در اشعار و نوشته‌ها

شعرای اصفهان درباره پل خواجو اشعار زیبایی سروده و در این سروده‌ها زیبایی‌های آن را ستوده‌اند. از جمله این سروده‌ها قصیده بلند صائب تبریزی در وصف یکی از روزهای جشن و چراغانی در کنار این پل است. به نوشته تاریخ نگاران و پژوهشگرانی که درباره سلسله صفوی بررسی کرده‌اند، هدف شاه عباس دوم از ساختن پل خواجو پیوند دادن دو محله خواجو و دروازه حسن‌آباد با تخت فولاد و راه شیراز بوده‌است. گردشگران و جهانگردانی که در دوره‌های گوناگون به اصفهان آمده‌اند، زیبایی‌های پل خواجو را ستوده، آن را در زمره شاهکارهای جاودانه معماری ایرانی و اسلامی به شمار آورده‌اند.

 

شهر شیراز به شهر شعر در ایران معروف است شهر شیراز به شهر شعر در ایران معروف است. از میان شاعرهای بانویِ معروف ایران می‌توان از جهان‌ملک خاتون که در شیراز می‌زیسته نام برد. شیراز به شهر شعر، ...
مراقبت از نوزادان دوقلو، همزمان شیر بدم؟ شاید بارها این حرف را شنیده باشید: دوقلوها، هم دردسرشان دو برابر است و هم بامزگی‌شان. اما وقتی مجبور می‌شوید نوزادهای در حال گریه را وادار به خوا...
آشنایی با سگ نژاد سرابی     نام‌های دیگر Persian shepherd - Persian mastiff کشور خاستگاه ایران خصوصیات وزن نر ۶۰ تا ۹۰ کیلو...
عامل بیماری قلبی در زنان، چیست؟  واژه بیماری قلبی معمولاً برای اشاره به حمله قلبی اشاره می‌شود، با این حال بیماری قلبی شامل سایر بیماری‌های قلب از جمله بیماری عروق کرونر، نارسای...
بی بی‌ چک، تا چه حد قابل اعتماد است؟ اگر روش‌های خانگی عجیب و غریب قدیمی را که برای تشخیص بارداری زنان به کار می‌رفت فراموش کنیم، تنها یک جایگزین باقی می‌ماند که امروز بسیار از آن اس...
درد پستانها در شیردهی، بخاطر چیه؟ سوال:باسلام خدمت شما مشاوره گرامی من دختری 19ماهه دارم که حدود1هفته از پریودیم تاخیر داشتم البته درطول مدت شیردهی چنددفعه این اتفاق برای من افتاد...
عفونت قارچی واژن، دستورات لازم سوال:سلام دختری هستم که دچار عفونت قارچی واژن شدم باید چند روز و چه تعداد از قرص فلوکونازول استفاده کنم؟ جواب:قرص فلوکونازول 150 میلی گرمی هر 72 ...
بارداری با تالاسمی مینور، خطر نداره؟ مجید آراسته رئیس انجمن تالاسمی ایران در خصوص افراد مبتلا به تالاسمی شدید، گفت: بیماران ماژور به دلایل مختلف همچون خون‌گیری‌های متعدد، آهن گوارشی ...
علت بواسیر در زنان، درمان خانگی بواسیر مشکلی آزاردهنده و دردناک است که به راحتی درمان می شود و قابل پیشگیری است.با بدتر شدن بواسیر در طول مدت، پزشک توصیه می کند به سرعت درمان شو...
هیستروسالپنگوگرافی یا عکس رنگی از رحم چیست؟   آیا در مورد تست هیستروسالپنگوگرافی یا عکس رنگی از رحم چیزی شنیده اید.در این مطلب قصد داریم به بررسی کامل این تست و دلایل تجویز آن توسط پزشک بپردازی...
نظام و حکومت هخامنشیان چگونه بود؟ تورج دریایی مورخ و ایرانشناس در دانشگاه کالیفرنیا، علی موسوی مدرس تاریخ در دانشگاه کالیفرنیا و خداداد رضاخانی محقق تاریخ از دانشگاه برلین در کتاب «واک...
روش هایی برای بیان عشق به طرف مقابل   با استفاده از برخی الفاظ و برخی رفتارها می توانید محبت و عشق شما را به همسرتان نشان دهید و وی را شیفته خود کنید.  آدمی با احساس خود زنده ...
جیغ جیغ کردن دختر، تربیت نادرست سوال مخاطب نی‌نی‌بان:دخترم ۲۴ ماه و یک هفتشه خیلی جیغ جیغ میکنه خودش و گاهی میزنه.بالگدم بادستم اطرافیان و باباشو میزنه. دلیلش چیه؟ پاسخ دک...
شکستگی استخوان لگن زنان، تغذیه مناسب مطالعه جدیدی بیان می‌کند که پیگیری یک رژیم مدیترانه‌ای ممکن است حداقل به میزان کمی ‏ریسک شکستن استخوان لگن زنان را پایین بیاورد.‏به گزارش شفا آنل...
درمان سرطان پستان، آرامش خاطر با ورزش نتایج یک مطالعه جدید نشان می دهد که ورزش موثرترین ابزار مقابله با عوارض جانبی داروهای سرطان سینه است.این مطالعه نشان می دهد که ترکیبی از انجام حر...