بیوگرافی طغرل افشار

 

زمینهٔ کاری نویسنده و منتقد سینما
زادروز ۱۵ فروردین ۱۳۱۲ تهران
پدر و مادر جلال افشار، بهجت اسفندیاری
مرگ ۲۸ مرداد ۱۳۳۵ بابلسر
ملیت ایرانی
بنیانگذار جشنواره فیلم در ایران
کتاب‌ها نامه‌های فراموش‌نشدنی
مدرک تحصیلی دانشجوی حقوق

 

طغرل افشار (۱۵ فروردین ۱۳۱۲ تهران – ۲۸ مرداد ۱۳۳۵ بابلسر) از نخستین پیشگامان نقد سینمایی در ایران و بانی برگزاری اولین جشنواره فیلم در ایران بوده است. او از معدود منتقدان آن دوره بود که درک و تصور درستی از مقوله سینما داشت. نقدهای او در آن زمان چیزی فراتر از نوشتن درباره داستان فیلم‌ها و دادن اطلاعات درباره هنرپیشه‌هاست.

زندگی‌نامه

طغرل افشار در ۱۵ فروردین ۱۳۱۲ در تهران به دنیا آمد. او فرزند دکتر جلال افشار گیاه‌پزشک و پژوهشگر و استاد دانشکده کشاورزی و بهجت‌الزمان (ثریا) اسفندیاری خواهر نیما یوشیج بود و پس از جدایی پدر و مادرش تا زمان مرگ با مادر زندگی می‌کرد.
افشار از ۱۳۲۷ به صورت جسته و گریخته به نوشتن درباره سینما و نقد فیلم پرداخت. در همان زمان به نوشتن گزارش و نوشته‌های ورزشی برای مطبوعات نیز می‌پرداخت. قلم صریح و نقدهای جانانه او علیه ابتذال در سینما او را به نخستین منتقد جدی سینما در ایران تبدیل کرد. وی کار نقد فیلم را به طور مستمر از شماره ششم مجله دوهفته‌نامه پیک سینما در ۱۸ آبان ۱۳۳۱ آغاز کرد و در فرودین ۱۳۳۳ نخستین جنگ سینمایی را با نام در کمان رنگین سینما منتشر نمود. افشار یکی از پایه‌گذاران جشنواره فیلم در ایران بود.
طغرل افشار در ۲۸ مرداد ۱۳۳۵ در سن بیست و سه سالگی حین شنا در دریای بابلسر غرق شد. او زمان مرگ به تحصیل در رشته حقوق در دانشگاه اشتغال داشت. روی سنگ قبرش نوشته شده‌است: “در اینجا طغرل افشار اولین منتقد سینما در ایران روان آرام و نجیبش را به خاک کشیده است.” افشار تا زمان مرگش مرتباً به نوشتن می‌پرداخت.

اولین جشنواره سینمایی

بنا بر روایت مستندات موجود، اولین بار این طغرل افشار بود که در سال ۱۳۲۹، زمانی که مدت کوتاهی از فعالیت مطبوعاتی‌اش می‌گذشت، جشنواره کوچکی در سینما کریستال خیابان لاله‌زار نو در تهران برپا کرد که طی سه سال بعد، دو دوره دیگر این جشنواره نیز برگزار شد. پیش از آن تاریخ تنها چند هفته فیلم از یک کشور خاص در ایران ترتیب یافته‌بود. در روزهای ۵ و ۶ تیر ۱۳۳۳ همزمان با انتشار مجله پیک سینما چهارمین جشنواره فیلم به تلاش او برگزار شد و در آن فیلم‌هایی از ۹ کشور به همراه سخنرانی هوشنگ کاووسی و خود افشار به نمایش درآمد.
این برای سینمای نوپای آن زمان که تولیداتش ابتدایی و اندک و آثاری تجربی با تکیه بر آزمون و خطا در عرصه فیلمسازی داشت حرکتی در خور توجه قلمداد می‌شد.

بازیگری در سینما

افشار در سال ۱۳۳۲ در فیلم بی‌پناه به کارگردانی گرجی عبادیا (احمد فهمی) بازی کرد. فیلم به زندگی جوانی می‌پردازد که در کودکی پدرش را گم کرده‌است. جوان دختری را در روستا فریب می‌دهد و به شهر فرار می‌کند. دختر فریب‌خورده به زنان بدکاره شهر می‌پیوندد. پسر درگیر ماجرایی تبهکارانه می‌شود و کارش به دادگاه می‌کشد. دادستان او را محکوم می‌کند و در نهایت درمی‌یابد که جوان مجرم کسی نیست جز فرزندش.
به نظر می‌رسد افشار برای گرفتن حس یک فیلم در آن دهه و فهم بهتر پروسه فیلم‌سازی برای بازی در این فیلم پیشقدم شد. آنچنان که بعدها از بازی در فیلم پشیمان شد و سرخورده از کار خود نوشت: “خواستم فساد و ابتذال پست پرده فیلم‌فارسی را از نزدیک ببینم و بشناسم.”

مجموعه نقدهای سینمایی

او در نقد فیلم تحت تاثیر نگرش بلینسکی منتقد انقلابی روسیه بود و مانند او معتقد بود ادبیات وسیله‌ای‌ست برای پر کردن شکاف موجود بین اندیشمندان و توده مردم و بر نکات اخلاقی و اجتماعی تاکید داشت. طغرل افشار در ۷ آبان ۱۳۳۲ همراه منتقدان دیگری همچون فرهاد فروهی، دکتر هوشنگ کاووسی و محسن موحد (نویسنده اطلاعات) بیانیه‌ای را علیه برخی تماشاچیان امضا کردند. این بیانیه در محکومیت رفتار تماشاگران خشمگینی منتشر شده بود که هنگام نمایش فیلم رودخانه اثر ژان رنوار در تهران دست به واکنش‌های تند و عصبی زده بودند. واکنش تماشاگران به قدری شدید بود که منجر به توقیف فیلم شد و به همین دلیل منتقدان و نویسندگان سینمایی را واداشت در اعتراض به این حرکت بیانیه‌ای منتشر کنند.
از دیگر فعالیتهای افشار در زمینه نقد فیلم می‌توان به انتشار مجله دوهفته‌نامه پیک سینما اشاره کرد. دوره یازده شماره‌ای پیک سینما در سال ۱۳۳۳ به صاحب امتیازی حمید رهنما و مسئولیت طغرل افشار نگاهی انتقادی به سینما، به‌خصوص سینمای فیلم‌فارسی داشت که در آن زمان در حال شکل‌گیری بود. او همچنین کتابی با عنوان در کمان رنگین سینما در فروردین ۱۳۳۳ منتشر کرد که مجموعه‌ای‌ست از نقدهای سینمایی او.
افشار در نقدی در مجله در کمان رنگین سینما تحت عنوان سینما در ایران نوشت: “تا کنون که بیش از سی فیلم فارسی بر روی پرده آمده‌است، ما بجز موضوعات یکنواخت و بدون هدف، صحنه‌های مکرر و خسته‌کننده، بازی بی‌حالت هنرپیشگان و حرکات تئاترال آکتورهای تئاتر، صحنه‌های متشابه کاباره و زندان و سرانجام رقص و آواز ایرانی که حتی در فیلم‌های دراماتیک نیز وجود پیدا کرده‌اند چیز دیگری ندیده‌ایم.”

نامه‌های فراموش‌نشدنی

نامه‌های فراموش‌نشدنی نام کتابی است که طغرل افشار در اردیبهشت ۱۳۳۵ تنها سه ماه قبل از مرگش منتشر کرد. این کتاب در پنجاه صفحه، مجموعه دو داستان بود که به شیوه نامه نگاری نوشته شده بود. او در مقدمه این کتاب می‌نویسد: “شاید تعجب کنید که چگونه یک نویسنده و منتقد سینمایی چنین کتابی انتشار داده‌است، شاید تعجب کنید که چگونه یک منتقد از احساسات شاعرانه و عاشقانه صحبت کرده‌است. شاید هم پیش خود بگوئید که یک قدم به قهقرا رفته‌است… ولی می‌خواهم بدانم آیا با زبان عشق و احساس بهتر نمی‌توان از زندگی و مبارزات اجتماعی گفتگو کرد؟”

 

بیوگرافی استیو مارتین   استیو مارتین نام اصلی استیون گلن مارتین تولد ۱۴ اوت ۱۹۴۵  ویکو، تگزاس، آمریکا ملیت  آمریکایی سال‌های فعالیت ...
بیوگرافی وحید رزاقی   وحید رزاقی زمینه فعالیت تئاتر، سینما و تلویزیون تولد ۲۴ شهریور ۱۳۴۹ تهران ملیت ایرانی پیشه بازیگر &nb...
بیوگرافی توران قادری   توران قادری زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۱۱ خرداد ۱۳۲۳ زنجان ملیت  ایران پیشه بازیگر سال‌های فعال...
بیوگرافی پرویز شفیع‌ زاده   پرویز شفیع‌ زاده زمینه فعالیت بازیگر تولد ۳۰ تیر ۱۳۱۷ تهران ملیت  ایران سال‌های فعالیت ۱۳۶۸ - تاکنون &nbs...
زندگی نامه و عکس های شیلا خداداد   شیلا خداداد (زاده ۱۴ آبان ۱۳۵۹ در تهران) بازیگر سینما و تلویزیون ایران است شیلا خداداد به طور کاملاً اتفاقی توسط مسعود کیمیایی وارد عرص...
بیوگرافی علی‌رضا خمسه + عکس علی‌رضا خمسه زمینه فعالیت بازیگر تولد ۹ بهمن ۱۳۳۱ تهران ملیت ایرانی سال‌های فعالیت از ۱۳۵۴ تاکنون مدرک تحصیلی دیپلم دبیرستان امیرکبیر تهران (...
بیوگرافی شبنم طلوعی + عکس   شبنم طلوعی زمینه فعالیت بازیگر، کارگردان و نویسنده تئاتر تولد ۱۳۵۰ تهران محل زندگی اقامت در پاریس از دسامبر ۲۰۰۴ ملیت ایرانی سال‌ها...
بیوگرافی خسرو امیر صادقی   خسرو امیر صادقی نام اصلی امیرخسرو امیرصادقی زمینه فعالیت بازیگر تهیه‌کننده ملیت  ایران سال‌های فعالیت ۱۳۵۷...
بیوگرافی شاهرخ خان   شاهرخ خان (هندی:शाहरुख़ ख़ान، انگلیسی:Shahrukh Khan) متولد ۲ نوامبر ۱۹۶۵، هنرپیشه هندی در بالیوود است. او در دهلی‌نو پایتخت هندوستان ...
بیوگرافی منوچهر آذر + عکس   منوچهر آذر زمینه فعالیت تلویزیون و سینما تولد ۱۳۱۶ نمین، اردبیل ملیت  ایران پیشه بازیگر   ...
بیوگرافی مهدی میامی + عکس   مهدی میامی زمینه فعالیت بازیگر تولد ۱۳۳۲ تهران محل زندگی تهران ملیت ایران سال‌های فعالیت فعالیت در زمینه تئاتر از سال ۱۳۵۰ و در زمی...
بیوگرافی احمد پور مخبر   احمد پور مخبر زادروز 1319 ملیت ایران تابعیت جمهوری اسلامی ایران پیشه بازیگر سبک طنز دین اسلام ...
بیوگرافی سانی دیول سانی دیول (به انگلیسی: Sunny Deol) (با نام اصلی: آجی سنگ دئول) متولد ۱۹ اکتبر ۱۹۵۶ در دهلی نو) بازیگر، کارگردان و تهیه کننده سینمای هند است. پدرش...
بیوگرافی لوریک میناسیان + عکس   لوریک میناسیان نام اصلی لوریک میناسیانی هوسپیان زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۱۳۲۲ تبریز والدین آرمان مرگ ۲۱ خرداد ۱۳۸۳ تهران ...
بیوگرافی امیر حسین شریفی   امیرحسین شریفی زمینه فعالیت بازیگر تهیه‌کننده تولد ۵ اردیبهشت ۱۳۳۶ خاتون‌آباد، اصفهان ملیت  ایران سال‌های ف...