بیوگرافی صمصام‌ الدوله دیلمی

صمصام‌ الدوله دیلمی آرامگاه صمصام‌ الدوله دیلمی کجاست؟ دلیل مرگ صمصام‌ الدوله دیلمی تحقیق در مورد صمصام‌ الدوله دیلمی دین و مذهب صمصام‌ الدوله دیلمی نام اصلی صمصام‌ الدوله دیلمی

 

صمصام‌الدوله دیلمی (درگذشتهٔ ذی‌الحجه ۳۸۸ در ایران) دومین پسر عضدالدوله دیلمی و از امیران آل بویه بود. نام اصلی او ابوکالیجار مرزبان می‌باشد و لقب صمصام‌الدوله توسط خلیفه، الطائع به او داده شد.

زندگی

آغاز حکومت

با مرگ عضدالدوله در شوال ۳۷۲ قمری (مارس ۹۸۳ میلادی)، از آنجایی که وی جانشینی برای خود تعیین نکرده بود بزرگان قوم اعلام وفاتش را برای سه ماه به تعویق انداختند تا فرزندش ابوکالیجار مرزبان حاضر گردید و از خلیفه الطائع خواستند برای او فرمان صادر و لوازم سلطنت از قبیل خلعت و لواء و القاب را به او عطا کند. خلیفه پذیرفت و در محرم ۳۷۳ ق (ژوئن ۹۸۳ م) او را «صمصام‌الدوله» لقب داد. سپس مرگ عضدالدوله را آشکار ساختند و طبق وصیت او جسدش را در نجف به خاک سپردند.

اختلاف با شرف‌الدوله

با امارت صمصام الدوله، چون برادر دیگرش شیردل (ملقب به شرف‌الدوله) که از جانب عضدالدوله والی کرمان بود از مرگ پدر مطلع شد رهسپار فارس گردید و آنجا را به تصرف درآورد. پس از آن سپاهی را که صمصام‌الدوله به جنگ او فرستاده بود شکست داد. در سال ۳۷۵ یکی از سرداران بزرگ دیلمی به نام اَسوار به مخالفت با صمصام‌الدوله برخاست و بسیاری از سپاهیان به او پیوستند. آنان تصمیم گرفتند که از شرف‌الدوله فرمانبرداری کنند و ابونصر (ملقب به بهاءالدوله پسر سوم عضدالدوله که پانزده سال داشت) را به نیابت از طرف شرف‌الدوله در بغداد به فرمانروایی برسانند. اما چنین نشد و صمصام‌الدوله یکی از سرداران خود به نام فولاد زماندار را به جنگ اسوار فرستاد و او را شکست داد و ابونصر برادر کوچکتر خود را اسیر کرد و به زندان انداخت.

در همین سال شرف‌الدوله از شیراز به قصد اهواز بیرون آمد و آنجا را تصرف کرد. سپس بصره را نیز به دست آورد. چون صمصام‌الدوله از این موضوع آگاه شد به او پیشنهاد آشتی داد و دو برادر در ماه صفر سال ۳۷۵ قمری (ژوئن ۹۸۶) با یکدیگر پیمان بستند و شرط کردند که در عراق به نام شرف‌الدوله خطبه خوانده شود و صمصام‌الدوله در آنجا باقی بماند (به نیابت از طرف شرف‌الدوله) و شرف‌الدوله بر فارس و خوزستان و بصره حکومت کند و ابونصر از زندان آزاد گردد.

چندی بعد شرف‌الدوله به قصد تصرف بغداد به راه افتاد. سپاه صمصام‌الدوله هم از فرمان او سرپیچی کردند. وی ناگزیر با خواص خود نزد شرف‌الدوله رفت؛ اما به محض اینکه از مجلس او بیرون آمد، دستگیر شد. شرف‌الدوله در رمضان سال ۳۷۶ (ژانویه ۹۸۷) در حالی که صمصام‌الدوله را به بند کشیده بود وارد بغداد شد.

اختلاف با بهاءالدوله

شرف‌الدوله در اول جمادی‌الثانی ۳۷۹ (۶ سپتامبر ۹۸۹) درگذشت. وی در اوج بیماری فرمان کور کردن صمصام‌الدوله را صادر کرد که دستور او پس از مرگش انجام شد. پس از شرف‌الدوله برادر نوزده ساله‌اش ابونصر ملقب به بهاءالدوله به جای او نشست. بهاءالدوله از همان اوان امارت مواجه با مخالفت برادر بزرگترش صمصام‌الدوله شد. که علی‌رغم نابینایی، در فارس به طلب قدرت برخاسته بود و طالب سهم خود از قلمرو پدر بود. در سال ۳۸۰ بهاءالدوله به قصد تصرف فارس به خوزستان رفت و از آنجا وارد ارجان شد. پس از آن با سپاه صمصام‌الدوله به جنگ پرداخت و شکست خورد. آن دو سرانجام پیمانی بستند و قرار شد که فارس و ارجان متعلق به صمصام‌الدوله باشد و خوزستان و عراق متعلق به بهاءالدوله.

در سال ۳۸۲ چون صمصام‌الدوله اطلاع یافت که بهاءالئوله در نهان برای تصرف فارس آماده می‌شود، بر او پیشدستی کرد و خوزستان را به تصرف درآورد. این مناقشات تا سال ۳۸۶ ادامه یافت. در آن زمان فخرالدوله دیلمی نیز در ری فرمانروایی می‌کرد. بنابراین قلمرو آل بویه عملاً به سه سرزمین مستقل با سه امیر تقسیم شده بود.

سرانجام

در پایان قرن چهارم قمری (ده میلادی) ناآرامی و آشوب عراق و فارس را در بر گرفته بود. در سال ۳۸۸ (۹۹۸) صمصام‌الدوله به خوزستان حمله و بصره را اشغال کرد. بهاءالدوله و متحدانش بصره را پس گرفتند اما نتوانستند به پیروزی قطعی در مقابل صمصام‌الدوله دست یابند.

صمصام‌الدوله سرانجام در ذی‌الحجه ۳۸۸ (نوامبر ۹۹۸) در نزدیکی شیراز و توسط پسران عزالدوله بختیار کشته شد.

 

بیوگرافی هرمز ششم ساسانی   هرمز ششم شاهنشاه ساسانی دوران (۶۳۰ تا ۶۳۲ میلادی) پیش از خسرو چهارم پس از آزرمیدخت دین زرتشتی  ...
بیوگرافی آذرنرسه شاه ایرانی   آذرنرسه شاهنشاه ساسانی دوران ۳۰۹ میلادی - ۳۰۹ میلادی مرگ ۳۰۹ میلادی پیش از شاپور دوم پس از هرمز دوم پد...
بیوگرافی نوح یکم سامانی |  تحقیق در مورد نوح یکم سامانی |  نوح یکم سامانی در چه قرنی می زیست؟ |  نوح یکم سامانی اهل کجا بود؟ |  بیوگرافی کامل نوح یکم سامانی |  تحقیق درباره نوح یکم سا...
بیوگرافی غازان خان   غازان محمود هفتمین ایلخان مغول دوران ایلخانان تاجگذاری ۶۹۴ ه.ق.، تبریز - شنب غازان نام کامل سلطان محمود غازان...
بیوگرافی پیروز دوم ساسانی   پیروز دوم شاهنشاه ساسانی دوران (حدوداً در سال ۶۳۰ میلادی) نام کامل گشتاسب لقب(ها) پیروز دوم زادگاه میشان ...
بیوگرافی اوزون حسن   بیوگرافی و زندگینامه اوزون حسن آق‌قویونلو  یکی از مقتدرترین سلاطین سلسله آق قویونلو  وی پدر بزرگ شاه اسماعیل بود.   اوزون حسن آ...
بیوگرافی چارلز لیندبرگ ، هوانورد آمریکایی   چارلز اگوستوس لیندبرگ (به انگلیسی: Charles Augustus Lindbergh)، (۴ فوریه ۱۹۰۲ - ۲۶ اوت ۱۹۷۴) هوانورد آمریکایی بود. او به تاریخ ۲۰ و ۲۱ م...
بیوگرافی بهرام دوم ساسانی نقشی از بهرام دوم و همسرش در سنگ‌برجستهٔ سراب قندیل   بهرام دوم شاهنشاه ساسانی دوران ۲۷۶ میلادی - ۲۹۳ میلادی مرگ ۲۹۳ ...
بیوگرافی هرمز چهارم ساسانی   هرمز چهارم شاهنشاه ساسانی دوران ۵۷۹ میلادی - ۵۹۰ میلادی مرگ ۵۹۰ میلادی پیش از خسرو پرویز پس از خسرو انوشیرو...
بیوگرافی بابک خرمدین بابک خرمدین زندگی نامه بابک خرمدین آرامگاه بابک خرمدین زندگی نامه کامل بابک خرمدین نام اصلی بابک خرمدین مقاله درباره بابک خرمدین مرگ بابک خر...
بیوگرافی طاهر بن عبدالله   طاهر بن عبدالله امیر طاهری دوران ۲۳۰-۲۴۸ (قمری) ۸۴۵-۸۶۲ (میلادی) پیش از محمد بن طاهر پس از عبدالله بن طاهر ...
بیوگرافی علیمراد خان زند علیمرادخان زند چهارمین و هفتمین پادشاه دودمان زند ایران بود. وی در سال ۱۱۵۸ خورشیدی یک بار قدرت را برای مدت کوتاهی در دست گرفت اما از صادق خان زند شکس...
بیوگرافی گودرز دوم اشکانی   گودرز دوم (اشک بیستم) بیستمین شاه ایران از سلسلهٔ اشکانی است. این شاه از خاندان اصلی اشکانی نبود، بلکه پسر گیو پادشاه گرگان بود که خویشاوند ...
بیوگرافی فرخان دوم   فرخان کوچک اسپهبدِ اسپهبدان دوران ۷۴۰ میلادی تا ۷۴۸ (۱۳ سال) لقب(ها) کربالی پیش از خورشید پس از دادمهر ...
بیوگرافی خشایارشای دوم هخامنشی   خَشایارشا ی دوم ششمین پادشاه هخامنشی بود. به گفته تاریخ نویسان وی تنها پسر اردشیر یکم از ملکه داماسپیا بوده که پس از مرگ پدر به پادشاهی م...