بیوگرافی سلطان محمود غزنوی

بیوگرافی سلطان محمود غزنوی

 

ابوالقاسم محمود بن سبکتکین (۳۶۰ ه‍.ق.-۴۲۱ ه‍.ق.)، ملقب به سیف‌الدوله، یمین‌الدوله، امین‌المله، غازی و مشهور به سلطان محمود غزنوی پادشاه سلسله غزنویان بود. سلطان محمود که اولین پادشاه مستقل و بزرگ‌ترین فرد خاندان غزنوی است. به دلیری و بی‌باکی و کثرت فتوحات و شکوه دربار در تاریخ اسلام، مخصوصاً غزوات او در هند و غنایمی که از آنجا آورده مشهوراست. وی اولین فرمانروا در قلمرو خلافت اسلامی است که به خود عنوان «سلطان» داد تا استقلال خود را از دستگاه خلافت نشان دهد. وی شهر غزنه را به مرکز امپراتوری خود که شامل افغانستان امروزی، شمال غرب هند، قسمتی از پاکستان امروزی می‌شد تبدیل نمود.

زندگینامه

او در سال ۳۶۰ ه‍. ق. در روز چهارشنبه سوّم ذیحجه متوّلد شد و در روز جمعه ۱۷ربیع‌الثانی سال ۴۲۱ ه‍. ق. در شهر غزنین به مرض سل (دق) درگذشت. پس از مرگ او را امیر ماضی خواندند. محمود بعد از مرگ ابومنصور ناصرالدوله سبکتکین به سال ۳۸۷ ه‍. ق. پس از غلبه بر برادرش اسماعیل به امارت رسید.

جنگ‌ها

سلطان محمود بر ابوابراهیم اسماعیل بن نوح ملقب به منتصر سامانی چیره گشت. بعد از آن خلف بن احمد باقی‌ماندهٔ صفاریان را از میان برداشت. سپس با خانیان ترکستان به جنگ پرداخت و بعد از آرام کردن آن نواحی عزم فتح خوارزم و گرگانج را نمود و در سال ۳۹۲ ه‍. ق. به‌عنوان جهاد به هندوستان حمله برد و تا سال ۴۱۶ ه‍. ق. در ظرف ۲۴ سال چندین جنگ کرد که ۱۲ غزوهٔ او مهم‌تر است. از فتوحات دیگر محمود می‌توان فتح ری و اصفهان و غلبه بر مجدالدولهٔ دیلمی اشاره کرد که به سال ۴۲۰ ه‍. ق. اتفاق افتاد.

بزرگترین جنگ سلطان محمود جنگ سومنات است که در (۴۱۶هجری) این جنگ بوقوع پیوست، زیرا سلطان محمود شنیده بود که کلان‌ترین بت‌خانه‌ها در شهر سومنات است لذا سلطان محمود و ۳۰۰۰۰۰ مرد جنگی از راه مولتان و اجمیر بعد از طی ریگستان‌های بی‌آب رجپوتانه بر سومنات حمله نمودند. با این که راجه‌های هند جهت حفاظت این معبد جمع شده بودند ولی در نتیجه جنگ خونین تعداد زیادی از ایشان مقتول شدند و بدون تسلیم چاره ندیدند. سلطان محمود بتخانه را ویران کرد. در این بتخانه جواهر گرانبها وجود داشت سلطان محمود همه را به غنیمت گرفته به غزنی آورد.

وضعیت علم و ادب در دوران سلطنت محمود

اجتماع علما و شعرا در دستگاه محمود غزنوی و اشعار و کتبی که به نام او ترتیب یافته نام او را در اطراف عالم معروف کرده‌است. معروفترین شاعران دربار او عبارت بودند از: عنصری بلخی، فرخی سیستانی، عسجدی مروزی، زینتی، منشوری سمرقندی، کسائی مروزی و غضائری رازی. اگر چه فردوسی توسی در زمان او می‌زیست و شاهنامه را به او تقدیم کرد ولی وابستگی به دربار محمود نداشت. از میان دانشمندان دستگاه محمودی نام‌آورتر از ابوریحان بیرونی نیست. از وزیران نامی دستگاه سلطان محمود این اشخاص بوده‌اند: فضل بن احمد اسفراینی، ابوالقاسم احمد بن حسن میمندی و ابوعلی حسن بن محمد بن میکال معروف به حسنک وزیر. دبیر مخصوص دربار سلطان‌محمود ابونصر مشکان بوده‌است.

بیوگرافی سلطان محمود غزنوی
سکه محمود غزنوی

عقاید مذهبی سلطان محمود

سلطان محمود در مذهب حنفی تعصب داشت. محمد بن عبدالکریم شهرستانی در ملل و نحل می‌نویسد گویا کرّامی بوده‌است و یکی از مردم خراسان موسوم به عبدالله بن کرام به زهد ریائی و حیله و تزویر جمعی کثیر را تابع مذهب خود گردانید و از جملهٔ اتباع او یکی سلطان محمود بود که برای شیعیان سخت می‌گرفت. به علت تعصب شدید محمود، گروه کثیری از اسماعیلیه در ماوراءالنهر و خراسان و ری کشته شدند و یاران مجدالدوله به جرم معتزلی بودن از دم شمشیر گذشتند و قسمت اعظم کتابخانهٔ نفیس مجدوالدوله طعمهٔ آتش سلطان محمود شد.

 

بیوگرافی خسرو اشکانی   خسرو یا اشک بیست و چهارم یکی از شاهان ایران از خاندان اشکانی بود. وی بیست‌ و چهارمین شاه اشکانی بود و از حدود سال ۱۱۰ تا ۱۲۹ میلادی پادشاهی ...
بیوگرافی طاهر بن عبدالله   طاهر بن عبدالله امیر طاهری دوران ۲۳۰-۲۴۸ (قمری) ۸۴۵-۸۶۲ (میلادی) پیش از محمد بن طاهر پس از عبدالله بن طاهر ...
بیوگرافی طاهر بن محمد صفاری   طاهر بن محمد بن عمرو بن لیث (۲۸۷ تا ۲۹۶ هجری/۹۰۰ تا ۹۰۸ میلادی) امیر صفاری بود. طاهر نوهٔ عمرو لیث بود. پس از به بند افتادن عمرو طاهر در ...
بیوگرافی ایل ارسلان   دوران ۱۱۵۶ – ۱۱۷۲ میلادی نام کامل تاج الدین ابوالفتح ایل ارسلان بن اتسز پیش از علاءالدین تکش پس از علاءالدین اتسز ...
بیوگرافی اردشیر سوم هخامنشی آرامگاه اردشیر سوم در تخت جمشید   لقب و القاب اردشیر سوم دین و مذهب اردشیر سوم تحقیق درباره اردشیر سوم زندگی نامه کامل اردشیر سوم ارد...
بیوگرافی علاءالدین اتسز   علاءالدین اتسز پس از مرگ پدرش حاکم خوارزم شد. او نخستین شخص از این دودمان بود که ادعای شاهی کرد و خود را از حکومت مرکزی (سلجوقیان) مستقل ساخ...
بیوگرافی خسرو سوم   خسرو سوم شاهنشاه ساسانی پیش از جوانشیر پس از شهربراز پدر کواد   خسرو سوم که پس از شهربراز به حکومت...
بیوگرافی چارلز لیندبرگ ، هوانورد آمریکایی   چارلز اگوستوس لیندبرگ (به انگلیسی: Charles Augustus Lindbergh)، (۴ فوریه ۱۹۰۲ - ۲۶ اوت ۱۹۷۴) هوانورد آمریکایی بود. او به تاریخ ۲۰ و ۲۱ م...
بیوگرافی اردوان سوم اشکانی   اَردَوان سوم (اشک هجدهم) هجدهمین شاه ایران از خاندان اشکانی است (۱۲م - ۳۹یا۴۰م). او پیش از رسیدن به شاهی، فرمانروای آذربایجان و دست نشاندهٔ دو...
بیوگرافی بلاش چهارم اشکانی   بَلاش چهارم یا وَلَگش چهارم (اشک بیست و هفتم) بیست و هفتمین شاه ایران از خاندان اشکانی است که از سال ۱۴۷ تا ۱۹۱ میلادی سلطنت کرد. بلاش چهارم...
بیوگرافی بلاش دوم اشکانی   بلاش دوم یا وَلَگش دوم یکی از مدعیان سلطنت شاهنشاهی اشکانی است که از سال ۷۷ تا ۸۰ میلادی حکومت کرده است. زمان حکومت او مقارن با پاکور دوم بو...
بیوگرافی خلیل سلطان   بیوگرافی و زندگینامه میرزا خلیل یا خلیل سلطان تیموری پادشاه خوشگذران  و فرزند امیر تیمور گورکانی معروف به تیمور لنگ   میرزا خلیل ...
بیوگرافی عبدالله بن طاهر مرگ عبدالله بن طاهر |  مقاله در مورد عبدالله بن طاهر |  عبدالله بن طاهر در چه قرنی می زیست؟ |   عبدالله بن طاهر کیست؟ |  زندگی نامه کامل عبدالله بن طاهر |  تحقی...
بیوگرافی بهرام سوم ساسانی   بهرام سوم شاهنشاه ساسانی دوران ۲۹۳ میلادی - ۲۹۳ میلادی مرگ ۲۹۳ میلادی پیش از نرسه پس از بهرام دوم پدر ...
بیوگرافی بلاش ششم اشکانی   بلاش ششم یا وَلَگش ششم (اشک بیست و هشتم) بیست و هشتمین شاه ایران از خاندان اشکانی است. در منابع تاریخی قدیم او را با نام بلاش پنجم می‌شناسند...