لباس و پوشش ماد ها چگونه بود؟

اطلاعات مربوط به پوشش مردم در دورهٔ مادها، عمدتاً منحصر به لباس‌های مردان است که این اطلاعات شامل دو دسته از منابع‌اند: گزارش‌هایی که از نویسندگان کلاسیک ثبت شده است و آثار باستانی. این دسته که شامل آثار با ارزش باستانی‌اند را می‌توان به پنج دسته تقسیم کرد:

سنگ‌نگاره‌های داریوش یکم (۵۲۱-۴۸۶ پ. م) در بیستون.
پیکره‌های نمایندگان ۳۰ ملتی که تحت امپراطوری هخامنشیان بودند و بر آرامگاه داریوش یکم در نقش رستم در نزدیکی تخت جمشید کنده شده‌اند و همین نقوش توسط جانشینان وی نیز تکرار شده است. هویت پیکره‌های نقش رستم با سنگ‌نوشتهٔ برجای‌مانده از آرامگاه داریوش یکم شناسایی شدند.
معماری منحصر به فرد تخت جمشید (به‌ویژه پلکان شرقی آپادانا) که جنگجویان، بزرگان و نمایندگان ملل مختلف امپراطوری هخامنشیان را نشان می‌دهد؛ آثار خشتی-لعابی شوش و تخت جمشید که سربازها را در لباس‌های نظامی متفاوت نشان می‌دهد و پیکره‌های کنده‌شده بر تندیس مصری داریوش در شوش، که هم‌اینک در موزهٔ ایران باستان در تهران نگهداری می‌شود.
نقوش متنوع، به‌ویژه هنرهای دستی: گلدان‌های یونانی، مسکوکات مصری معاصر، مهرهای «یونانی-ایرانی» ، نقاشی‌ها، به‌ویژه آن‌دسته که در آرامگاه کارابورون یکم در نزدیکی المالی، استان پیشین لیسیه در جنوب غربی ترکیه کشف شده است. مجسمه‌ها، به‌ویژه آن دسته که از صیدا و لیسیه به دست آمده‌است، «گنجینهٔ جیحون» و مهم‌تر از همه، صحنه‌های نبرد و شکار که بر روی تابوت سنگی منسوب به اسکندر واقع در صیدا (کمی پس از ۳۲۰ پ. م) کنده شده است و موزاییک اسکندر واقع در کف معبد فون در پُمپئی (سدهٔ اول پ. م تقریباً هم‌دوره با تابوت سنگی اسکندر، برگرفته از یک نقاشی هلندی.)
تاریخ فرهنگ ماد را می‌توان به دو دوره تقسیم کرد؛ یکی مربوط به دوران متقدم ماد و قبل از استقرار سلطهٔ کیش مُغان و دورهٔ دوم مربوط به زمان مُغان. مرز میان این دوره پایان قرن هفتم قبل از میلاد است. زندگی مردم نقاط دوردست غربی ظاهرأ تحت تأثیر رسوم بابلیان قرار گرفته بود. مثلأ در مورد لباس چنین بوده است. در سمت شرقی جبال زاگرس لباسی که لولوبیان در هزارهٔ سوم قبل از میلاد می‌پوشیدند معمول بوده است: روی نیم تنه (پیراهنی آستین کوتاه-زانو) پوستی افکنده، بر شانهٔ چپ استوار می‌ساختند و گاهی پوست را از زیر کمربند رد می‌کردند. مردم ثروتمند پوست یوزپلنگ و مستمندان پوست گوسفند به کار می‌بردند. لباس مانائیان و دیگر قبایل اتحادیهٔ ماد و خود مادیها همین گونه بوده است. این رسم- یعنی افکندن پوست گوسفند بر شانه تا به امروز نیز در میان شبانان کوهستانی آذربایجان و کردستان محفوظ مانده است. موها را با نواری سرخ می‌بستند و ریش را می‌زدند. در تصاویر آشوری کلاه بلند نمدی یا تاج- که به زبان یونانی تیار نامیده می‌شود و مخصوص ساکنان ماد بوده- دیده نمی‌شود ولی چون کلاه مزبور هم در هزارهٔ سوم قبل از میلاد و هم در عصر هخامنشیان (قرن‌های ۴ و ۶ قبل از میلاد) متداول بوده بی شک در دوران مورد نظر نیز مرسوم بوده است. پاپوش مردم ماد موزه‌های نرم و نوک برگشته بود.

لباس ساکنان ماد شرقی؛ پیراهنی گشاد (ساراپیس) با آستین‌های بلند و شلواری گشاد و چین دار، که در واقع دامن درازی بود که میان دو پا جمع کرده بودند، بالاپوشی کوتاه از پارچهٔ رنگارنگ و یا کارزده از پشم بود. این نوع لباس را باشلقی که بر سر می‌کشیدند تکمیل می‌کرد.

ادیث پرادا تأکید می‌کند که «در کُل، در هنر خاور نزدیک، تفاوت میان مردم غالباً بر اساس پوشاک آن‌ها مشخص می‌شد». مردان باستانی خاور نزدیک به پوشیدن لباس‌های گُشاد و آزاد، متشکل از دامن‌های چین‌دار، تن‌پوش‌های رویی پیچیده‌شده به دور بدن و تُنیک علاقه داشتند. احتمالاً در انتهای هزارهٔ دوم پیش از میلاد، ایرانیان مهاجر که در اوراسیا، جایی که آب و هوای متغیری زیادی داشته و زندگی به گله‌داری و استفاده از از اسب، به‌ویژه برای جنگ‌ها وابسته بود، لباسی با خود به درون ایران آورده باشند که در مسکن اولیه‌شان شکل گرفته بود. این لباس شامل کلاهی بلند، نیم‌تنه و شلوار چرمی تنگ و چسبان، بالاپوشی آستین‌بلند و چکمه می‌گردید.

ایرانی‌ها پیراهن چین‌دار خاور نزدیک را پذیرفته و آن را اصلاح کردند و به آن سربند و کلاه شیاردار بلندی که احتمالاً از سربند پَردار آشوری اقتباس شده بود، افزودند. از این رو گاهی اوقات پژوهشگران این سبک را «جامهٔ پارسی» و لباس برگرفته از آسیای میانه را «جامهٔ مادی» می‌نامند. این نام‌ها همیشه دقیق نیستند، با این حال هرودوت گواهی می‌دهد که «پارسیان» برحسب عادت، لباس «مادها» را می‌پوشیدند.

بزرگتر بودن زن از مرد، بچه دار میشیم؟ سوالباسلام ازاین که برای ماوقت میزاریدواقعاممنونم.من یه جوان22ساله ام که عاشق یه دخترشدم که توی یه شهردیگه است.من خودم اهل لرستان وشهرخرم آبادم.و...
تغییرات بدن در بارداری چندقلویی بارداری باعث تغییراتی در بدن شما می شود، که شدت این تغییرات در بارداری چند قلویی بیشتر نیز می گردد. در ادامه به توضیح این تغییرات می پردازیم. حال...
سریال پیک سحر پیک سحر یک مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی به کارگردانی «خسرو ملکان» است که در سال ۱۳۶۹ تهیه و از شبکه ۱ سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش گردید. پیک سح...
برگشت ادرار، چرا بچم این طوری شده؟ سوالبا سلام یک کودک 11/5 ماهه دارم که برگشت ادرار داره، در شش ماهگی قادر به نشستن بود ،الان که تقریبا یک ساله است هنوز علایم راه رفتن رو نشون نمی...
ترسو بدون بچه، علت چیست؟ سوالسلام.خسته نباشید.من یک پسر دارم که 2 سال و3ماهشه.خودم شاغل هستم و بخاطر شرایطی که دارم پسرم رو باخودم به محل کارم میبرم.بخاطر مشغله کاری و صب...
ریواس در بارداری، بخوریم یا نخوریم؟ برخی منابع ریواس را جز سبزیجات با طعم ترش و برخی در گروه میوه‌ها دسته بندی کرده‌اند و به علت داشتن طعم ترش غالبا به صورت پخته و شیرین شده با شکر ...
درمان کیست آندومتریوما، قرص ضدبارداری؟ سوال:آیا ممکن کیست آندومتریوما با قرص جلوگیری از بین بره و اینکه آیا داروی گیاهی موثری میشه معرفی کنید.جواب:خیر درمانش با جراحی (لاپاروسکوپی) است...
تهیه کلم پلو آسیایی با برنج قهوه ای همشهری آنلاین: روش پخت کلم پلو با گل کلم بسیار متفاوت از کلم پلو ایرانی است و با برنج قهوه‌ای پخت می‌شود. پیشنهاد می کنیم این غذای جدید را امتحان کن...
کودک آزاری، چطور پیشگیری کنیم؟ اخبار آزار جنسی کودکان اگرچه که بسیار دردناک و غیر قابل تحمل است اما خوشبختانه چند سالی است که تابوی رسانه ای شدن آن شکسته شده است . چرا که اعلام...
تخمدان پلی کیستیک موجب نازایی میشود؟ سوالبا سلام خدمت پزشک محترم. من حدود 3 سال است که مبتلا به تخمدان پلی کیستیک هستم و زیر نظر پزشک قرص سیپروترون کامپاند مصرف میکنم، با توجه به این...
سرویس وان نوزاد اگر می‌خواهید ساعات حمام رفتن کودک را برایشان تبدیل به اوقاتی خوش و لذتبخش کنید،‌ لازم است به جز لیف و شامپوی کودک، اسباب و لوازمی را همراه داشته...
چرا سیدحسن خمینی در مراسم اقامه نماز بر پیکر آیت‌الله هاشمی حضور نداشت؟ ازدحام جمعیت در اطراف دانشگاه تهران به حدی بود که سیدحسن خمینی نتوانست خود را به مراسم اقامه نماز برساند جماران نوشت: سیدحسن خمینی به دلیل ازدحام ج...
علت چندقلوزایی، استرس یا دارو؟ مدیر گروه زنان و مامایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: درصد بالایی از چندقلوزایی ها با استفاده از روش های درمانی و تشخیصی قابل پیشگیری است.دکتر مح...
دوست خیالی کودکان، طبیعی است؟ اکثر کودکان در مقطعی از زمان به‌خصوص در سنین پیش از دبستان دوست خیالی دارند که فقط تحت کنترل کودک است و این دوستان خیالی می‌توانند نقش مهمی در زن...