لباس و پوشش ماد ها چگونه بود؟

اطلاعات مربوط به پوشش مردم در دورهٔ مادها، عمدتاً منحصر به لباس‌های مردان است که این اطلاعات شامل دو دسته از منابع‌اند: گزارش‌هایی که از نویسندگان کلاسیک ثبت شده است و آثار باستانی. این دسته که شامل آثار با ارزش باستانی‌اند را می‌توان به پنج دسته تقسیم کرد:

سنگ‌نگاره‌های داریوش یکم (۵۲۱-۴۸۶ پ. م) در بیستون.
پیکره‌های نمایندگان ۳۰ ملتی که تحت امپراطوری هخامنشیان بودند و بر آرامگاه داریوش یکم در نقش رستم در نزدیکی تخت جمشید کنده شده‌اند و همین نقوش توسط جانشینان وی نیز تکرار شده است. هویت پیکره‌های نقش رستم با سنگ‌نوشتهٔ برجای‌مانده از آرامگاه داریوش یکم شناسایی شدند.
معماری منحصر به فرد تخت جمشید (به‌ویژه پلکان شرقی آپادانا) که جنگجویان، بزرگان و نمایندگان ملل مختلف امپراطوری هخامنشیان را نشان می‌دهد؛ آثار خشتی-لعابی شوش و تخت جمشید که سربازها را در لباس‌های نظامی متفاوت نشان می‌دهد و پیکره‌های کنده‌شده بر تندیس مصری داریوش در شوش، که هم‌اینک در موزهٔ ایران باستان در تهران نگهداری می‌شود.
نقوش متنوع، به‌ویژه هنرهای دستی: گلدان‌های یونانی، مسکوکات مصری معاصر، مهرهای «یونانی-ایرانی» ، نقاشی‌ها، به‌ویژه آن‌دسته که در آرامگاه کارابورون یکم در نزدیکی المالی، استان پیشین لیسیه در جنوب غربی ترکیه کشف شده است. مجسمه‌ها، به‌ویژه آن دسته که از صیدا و لیسیه به دست آمده‌است، «گنجینهٔ جیحون» و مهم‌تر از همه، صحنه‌های نبرد و شکار که بر روی تابوت سنگی منسوب به اسکندر واقع در صیدا (کمی پس از ۳۲۰ پ. م) کنده شده است و موزاییک اسکندر واقع در کف معبد فون در پُمپئی (سدهٔ اول پ. م تقریباً هم‌دوره با تابوت سنگی اسکندر، برگرفته از یک نقاشی هلندی.)
تاریخ فرهنگ ماد را می‌توان به دو دوره تقسیم کرد؛ یکی مربوط به دوران متقدم ماد و قبل از استقرار سلطهٔ کیش مُغان و دورهٔ دوم مربوط به زمان مُغان. مرز میان این دوره پایان قرن هفتم قبل از میلاد است. زندگی مردم نقاط دوردست غربی ظاهرأ تحت تأثیر رسوم بابلیان قرار گرفته بود. مثلأ در مورد لباس چنین بوده است. در سمت شرقی جبال زاگرس لباسی که لولوبیان در هزارهٔ سوم قبل از میلاد می‌پوشیدند معمول بوده است: روی نیم تنه (پیراهنی آستین کوتاه-زانو) پوستی افکنده، بر شانهٔ چپ استوار می‌ساختند و گاهی پوست را از زیر کمربند رد می‌کردند. مردم ثروتمند پوست یوزپلنگ و مستمندان پوست گوسفند به کار می‌بردند. لباس مانائیان و دیگر قبایل اتحادیهٔ ماد و خود مادیها همین گونه بوده است. این رسم- یعنی افکندن پوست گوسفند بر شانه تا به امروز نیز در میان شبانان کوهستانی آذربایجان و کردستان محفوظ مانده است. موها را با نواری سرخ می‌بستند و ریش را می‌زدند. در تصاویر آشوری کلاه بلند نمدی یا تاج- که به زبان یونانی تیار نامیده می‌شود و مخصوص ساکنان ماد بوده- دیده نمی‌شود ولی چون کلاه مزبور هم در هزارهٔ سوم قبل از میلاد و هم در عصر هخامنشیان (قرن‌های ۴ و ۶ قبل از میلاد) متداول بوده بی شک در دوران مورد نظر نیز مرسوم بوده است. پاپوش مردم ماد موزه‌های نرم و نوک برگشته بود.

لباس ساکنان ماد شرقی؛ پیراهنی گشاد (ساراپیس) با آستین‌های بلند و شلواری گشاد و چین دار، که در واقع دامن درازی بود که میان دو پا جمع کرده بودند، بالاپوشی کوتاه از پارچهٔ رنگارنگ و یا کارزده از پشم بود. این نوع لباس را باشلقی که بر سر می‌کشیدند تکمیل می‌کرد.

ادیث پرادا تأکید می‌کند که «در کُل، در هنر خاور نزدیک، تفاوت میان مردم غالباً بر اساس پوشاک آن‌ها مشخص می‌شد». مردان باستانی خاور نزدیک به پوشیدن لباس‌های گُشاد و آزاد، متشکل از دامن‌های چین‌دار، تن‌پوش‌های رویی پیچیده‌شده به دور بدن و تُنیک علاقه داشتند. احتمالاً در انتهای هزارهٔ دوم پیش از میلاد، ایرانیان مهاجر که در اوراسیا، جایی که آب و هوای متغیری زیادی داشته و زندگی به گله‌داری و استفاده از از اسب، به‌ویژه برای جنگ‌ها وابسته بود، لباسی با خود به درون ایران آورده باشند که در مسکن اولیه‌شان شکل گرفته بود. این لباس شامل کلاهی بلند، نیم‌تنه و شلوار چرمی تنگ و چسبان، بالاپوشی آستین‌بلند و چکمه می‌گردید.

ایرانی‌ها پیراهن چین‌دار خاور نزدیک را پذیرفته و آن را اصلاح کردند و به آن سربند و کلاه شیاردار بلندی که احتمالاً از سربند پَردار آشوری اقتباس شده بود، افزودند. از این رو گاهی اوقات پژوهشگران این سبک را «جامهٔ پارسی» و لباس برگرفته از آسیای میانه را «جامهٔ مادی» می‌نامند. این نام‌ها همیشه دقیق نیستند، با این حال هرودوت گواهی می‌دهد که «پارسیان» برحسب عادت، لباس «مادها» را می‌پوشیدند.

عفونت مثانه در کودکان، علاجش چیست؟ عفونت های مثانه در اثر باکتری ها ایجاد می شود که در مثانه رشد می کند. تقریبا تمام عفونت های مثانه ناشی از باکتری است که از طریق مجرای پیشاب وارد مثانه...
علت تب در کودکان، مشکل چیه؟ سوال:سلام خسته نباشید پسرم 5ساله است 4ساعت تب داره به اصطلاح پاشویش کردم استامینوفن هم بهش دادم الان خوابیده ولی از صبح میگفت سردردم و شکمم درد م...
عدد بتا در هفته چهارم بارداری، خوب یا بد؟ در این مقاله فاصله بین مقادیر hcg (عدد بتا) و محدوده نرمال آن در جداول B-HCG بارداری بعد از آخرین پریودی و با استفاده از زمان تخمک گذاری بیان شده است....
آسپرین در بارداری، مجاز یا ممنوع؟ در هنگام مواجهه با سردرد و حالت تهوع، خانم ها آسان ترین راه یعنی خرید قرص های بدون نسخه را انتخاب می کنند. اما این مسئله باعث آسیب های جدی به ماد...
آموزش کنسرو کردن نخود فرنگی در این بخش برایتان روش صحیح کنسرو کردن نخود فرنگی را اماده کرده ایم که بهترین روش برای حفظ خواص و رنگ آن است. همراه ما در آشپزی با پارسینه باشید.تحریر...
غذای کمکی نوزاد، معرفی بهترین ها تغذیه کودک یکی از مسائل مهمی ست که باید به آن توجه شود .بیشتر نوزادان به صورت تکاملی آماده می شوند تا اولین طعم غذاهای جامد رو بین سنین ۴ تا ۶ ماه...
علت نازایی زنان، می تواند مشکل کلیوی باشد؟ سوالیک سوال آیا مشکلات غدد فوق کلیوی تاثیری در نازایی زنان دارد با تشکر .جوابسلام علیکمبله می تواند نازایی بدهد.بیماری های مختلفی ایجاد می کنند. ...
جفت سرراهی در بارداری، راه درمان جفت از زمان شروع بارداری به شدت مشغول فعالیت بوده و دائما مواد غذایی و اکسیژن را از خون شما دریافت کرده از طریق بند ناف به فرزندتان می‌رساند. این...
ترشحات پستانی، سرطان دارم؟ سوال:من چندساله نوک یکی از سینه هام برآمدگی داره مثل گوشت اضافی. چندماهه ترشحات شیری و سفیدی از دو سینه ام با فشاردادن بیرون میاد. آیا میتونه علت...
چگونه برنامه ریزی کنیم تا وقت بیشتری داشته باشیم؟ در این مقاله به شما آموزشهایی ارائه خواهیم داد تا از طریق برنامه ریزی ، وقت بیشتری داشته باشید و کمتر احساس کنید که وقتی محدودی در اختیار دارد. در اب...
لکه بینی بعد از پریود، طبیعیه؟ سوال:سلام وقت بخیر .من ۲۵ سالمه و مجردم بعد از هر پریودم حدود ۸ روز لکه بینی دارم (لکه ها قهوه ای کمرنگ ) و همیشه همینجوری بودم.میخواستم بدونم ای...
ویژگی های لباس نوزاد، چی بگیریم؟  لباس نوزاد چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟ لباس نوزاد باید نرم و راحت باشد و هیچ‌گونه دگمه یا درز آزار دهنده‌ای نداشته باشد.لباسی را انتخاب کنید ک...
نوزادم سرما خورده، چرا رشدش کم شده؟ سوالسلام و عرض ادبدخترم وارد 5ماه شده وزنش دو ماه هست که رشد چندانی نداشته در حد 500 گرم هر چه از دکتر و بهداشت کمک خواستم بی فایده بوده حرف خودش...
عفونت در بارداری خطرناک است؟ بیمار شدن اتفاق خوشایندی نیست، به ویژه در دوران بارداری یعنی زمانی که شما نگران سلامت خود و کودک در حال رشدتان هستید. نیازی نیست نگران باشید، زیر...
جاذبه‌های طبیعی شیراز از جاذبه‌های طبیعی شهر شیراز می‌توان به آبشار کوهمره سرخی، برم‌دلک، پارک قلعه‌بندر، پارک ملی بمو، باغ پرندگان شیراز، پیربناب، چشمهٔ جوشک، چشمهٔ خارگان...