بیوگرافی کامل یغمای جندقی

بیوگرافی کامل یغمای جندقی

 

یغمای جَندَقی
نام اصلی میرزا رحیم
زادروز ۱۱۹۶ (قمری) دهکده خور و بیابانک، جندق
مرگ ۱۶ ربیع‌الثانی ۱۲۷۶ (قمری) خور و بیابانک
جایگاه خاکسپاری بقعهٔ امامزاده داود
در زمان حکومت محمد شاه قاجار
لقب متخلص به یغما
پیشه شاعر
سبک نوشتاری غزلسرا

 

یغمای جَندَقی (زاده ۱۱۹۶ در دهکده خور و بیابانک، جندق ـ درگذشته سه‌شنبه ۱۶ ربیع‌الثانی سال ۱۲۷۶ در خور و بیابانک) میرزا رحیم متخلص به یغما از شعرای غزلسرای سده سیزدهم ایران در عهد محمد شاه قاجار است.

زندگی

ابوالحسن یغما زاده در ۱۱۹۶ در دهکده خور و بیابانک، جندق به دنیا آمد. در هفت سالگی در بیرون ده شتر می‌چراند و معاش خانواده خود را تأمین می کرد. یغما در نوجوانی به سمت منشی حاکم جندق برگزیده شد و در این زمان اولین اشعار خود را با تخلص مجنون آغاز کرد. در سال ۱۲۱۶ ه.ق حاکم مزبور سر به طغیان برداشت و در جنگ با سردار اعزامی از مرکز شکست خورد و فراری شد. با این حال یغما به سبب ادب و لیاقت خود به منشیگری سردار ذوالفقار خان حاکم سمنان و دامغان برگزیده شد و مدت شش سال در نزد وی بود. وی در سال ۱۲۲۲ ه.ق مورد خشم سردار ذوالفقار خان قرار گرفت و پس از فلک چند ماه به سیاهچال افتاد و کلیه اموالش نیز ضبط و توقیف شد.

یغمای جندقی پس از آزادی نام و تخلص خود را به ابوالحسن یغما تغییر داد و جامه درویشی پوشید و پس از چند ماه سیر و سیاحت از راه یزد به تهران رفت. وی در تهران مورد توجه حاجی میرزا آقاسی صدراعظم محمد شاه قاجار که فردی صوفی مسلک بود قرار گرفت و موقعیت بالایی در دربار یافت. یغما پس از چندی به حکومت کاشان منصوب شد و سپس به هرات نقل مکان کرد. او در سن هشتاد سالگی به زادگاهش بازگشت و در سال ۱۲۷۶ قمری در آن جا درگذشت.

یغمای جندقی شاعری وارسته بود که هیچگاه به مدح شاه و درباریان نپرداخت. از وی غزل‌های زیبایی به یادگار مانده که در زمره بهترین غزل‌های عهد قاجاریه به شمار می‌رود. یغما از جمله شعرای این دوره بود که در صدد پالایش زبان فارسی از لغات بیگانه برآمد و لذا در اکثر اشعار خود از لغات اصیل پارسی استفاده می کرد. از این شاعر اشعاری در قالب‌های مختلف شعری اعم از غزل، قصیده، رباعی و ترجیع بند و همچنین هجویاتی به یادگار مانده است که بخصوص هجویات او انعکاسی از خشم شاعر نسبت به وضعیت نابسامان اجتماعی جامعه خود است. یغما همچنین اشعار مذهبی از جمله مرثیه‌هایی در وصف واقعه کربلا سروده که در مراسم نوحه‌خوانی و سینه‌زنی دهه عاشورا قرائت می‌شود.

ابوالحسن یغما در سال ۱۲۷۶ قمری در محلهٔ گودال دهکدهٔ خور در خانهٔ خودش درگذشت و در بقعهٔ امامزاده داود در خور به خاک سپرده شد. سپهبد فرج‌الله آق‌اولی رئیس انجمن آثار ملّی دستور داد تا سنگی مرمرین نوشتند و از تهران به خور فرستادند و در محرم ۱۳۹۴ بعد از ۱۱۸ سال از درگذشت این شاعر آن را بر گور یغما نهادند. اگر از قبرش نشانی نمی‌ماند نسل بعد مدفنش را نمی‌شناخت.

آثار

از وی اشعاری انتقادی باقی‌مانده که عمدتاً هجو ظالمان زمانه و برخی روحانیون فاسد عصر ست. آثار وی ظلم و ستم زورمندان عصر را در ضمن هجو و هزل‌های تند و بی‌پروای خود برملا می‌کند. وی فساد آن روزگار را در کلمات رکیک و ناسزاهای خود به خوبی نشان می‌دهد.

او علاوه بر هجویات، که جالب‌ترین بخش اشعار اوست، غزلیاتی به شیوهٔ معمول زمانه نیز دارد.

از وی نامه‌هایی نیز به دوستان، بستگان و دانشمندان عصر باقی‌مانده است.

وی به زبان عربی آشنایی و علاقه نداشت. از تازی نویسی بیزار بود و به سره‌نویسی دلبستگی داشت.

مجموعه آثار وی به تصحیح سید علی آل داود در تهران به چاپ رسیده است.

آثار

  • قاضی‌نامه
  • کوزنامه
  • سرداریه
  • خلاصه الافتضاح (منظومه)

 

بیوگرافی کامل ابن نصوح شیرازی   ابن نَصوح شیرازی (درگذشته به سال ۷۹۳ق- تبریز) از شاعران و ادیبان پارسی گوی ایرانی در قرن هشتم و معاصر حافظ شیرازی بوده است..   زندگ...
بیوگرافی سیاوش شاکری   سیاوش شاکری (زاده ۱۳۱۸) کارگردان، بازیگر و تدوینگر فیلم اهل ایران است. زندگی‌نامه متولد ۱۳۱۸ در تهران. وی فارغ‌التحصیل کالج فیلم تکنیک لند...
بیوگرافی کامل فخرالدین اسعد گرگانی   فخرالدین اسعد گرگانی زمینهٔ کاری شعر، داستان زادروز آغاز قرن پنجم هجری کرکان ملایر مرگ بعد از سال ۴۴۶ ه ق گویا در ...
بیوگرافی وحید رهبانی + عکس     وحید رهبانی زمینه فعالیت بازیگر، کارگردان تولد ۱۳۵۸ تهران ملیت ایرانی   وحید رهبانی (متول...
بیوگرافی کامل ابن حسام   مولانا محمد پسر حسام الدین خوسفی شناخته شده به اِبنِ حِسام شاعر ایرانی در گذشته به سال ۸۷۵ هجری است. آرامگاه وی در شهر خوسف از توابع بیرجند ...
بیوگرافی عباس شادروان + عکس   عباس شادروان زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۱۳۳۵ تهران ملیت  ایران پیشه بازیگر سال‌های فعالیت ١٣۵۴...
بیوگرافی کامل خاقانی   خاقانی شَروانی زادروز ۵۲۰ قمری ۱۱۲۰ میلادی شروان یا شیروان درگذشت ۵۹۵ قمری ۱۱۹۰ میلادی تبریز آرامگاه مقبره الشعر...
بیوگرافی کامل فخرالدین عراقی   شیخ فخرالّدین ابراهیم بن بزرگمهر بن عبدالغفار همدانی یا فخرالّدین عراقیکه به او لقب کمیجانی و همدانی نیز داده اند از شاعران و عارفان ادب فار...
بیوگرافی کامل آزاد حبشی آزاد حبشی از شاعران پارسی‌گوی بود. نامش الماس و نخست مملوک سیدمحمد متخلص به سحاب بود، چون شعر فارسی نیک می‌گفت فتحعلی‌شاه قاجار او را خرید و آزاد ک...
بیوگرافی کامل سروش اصفهانی   میرزا محمدعلی سروش اصفهانی نام اصلی میرزا محمدعلی خان بن قنبرعلی اصفهانی سدهی زادروز ۱۲۲۸ ه‍. ق. سده (شهر) مرگ ۱۲۸۵ ه‍...
بیوگرافی کامل ابوالفتح بستی ابوالفتح علی بن محمد بستی از شاعران سده چهارم هجری قمری است.زادگاه او را شهر بست سیستان می‌دانند.او به زبان عربی تسلط کامل داشت.از نتایج طبع او، دو دی...
بیوگرافی کامل ملا هادی سبزواری   دانشمند و فیلسوف مسلمان سده سیزدهم هجری نام: حکیم حاج ملا هادی سبزواری زادروز: ۱۲۱۲ هجری/۱۷۹۷ -میلادی در ...
بیوگرافی فریدریش شیلر   فریدریش شیلر نام اصلی یوهان کریستوف فریدریش فون شیلر زادروز ۱۰ نوامبر ۱۷۵۹ مارباخ آم نکا، آلمان مرگ ۹ مه ۱۸۰۵ میلا...
بیوگرافی کامل نظامی گنجوی   جمال‌الدین ابومحمد الیاس بن یوسف نظامی زادروز ۵۳۷ گنجه درگذشت ۶۰۸ گنجه آرامگاه گنجه محل زندگی گنجه ...
بیوگرافی کامل نصرت رحمانی   نصرت رحمانی زادروز اسفند ۱۳۰۶ محله پامنار تهران مرگ ۲۷ خرداد ۱۳۷۹ رشت ملیت  ایران جایگاه خاکسپاری سلیمان دار...