بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی ملودی صفوی   ملودی صفوی تولد ۱۹۷۵ (میلادی) تهران ملیت  ایرانی سبک‌ها راک رگه پاپ-راک سازها گیتار   ملودی نواب ...
بیوگرافی سرتاب ارنر   سَرتاب ارَنَر (به ترکی: Sertab Erener) (متولد ۴ دسامبر ۱۹۶۴ در استانبول) خواننده پاپ ترکی است. وی خواننده بسیار موفق و محبوبی است. بیشتر...
بیوگرافی بهار غلامحسینی   الـهه بهار غلامحسینی زادروز ۱۳۱۳ یزد، ایران درگذشت ۲۴ مرداد ۱۳۸۶ (۷۳ سال) بیمارستان پارسیان ،تهران علت مرگ سرطان ...
بیوگرافی داوود بهبودی + عکس   داوود بهبودی تولد ۱۳۳۰، میانه ملیت  ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ سازها گیتار   داوود بهبودی خوانن...
بیوگرافی عبدی بهروانفر + عکس     عبدی بهروانفر زادروز ۱۳۵۴ مشهد، خراسان، ایران پیشه نوازنده (ساز تخصصی:گیتار الکتریک، گیتار آکوستیک، هارمونیکا)...
بیوگرافی سزن آکسو   سزن آکسو (به ترکی استانبولی: Sezen Aksu) با نام اصلی Fatma Sezen Yıldırım (فاطمه سزن ییلدیریم) یکی از خوانندگان زن موسیقی پاپ کشور ترکیه...
بیوگرافی معزز آباجی   معزز آباجی (ترکی استانبولی: Muazzez Abacı؛ زادهٔ ۱۹۴۷ (۶۷–۶۸ ساله) -->) یک خواننده کلاسیک اهل ترکیه است در زمینه موسیقی ارابسک دستاور...
بیوگرافی حمید طالب‌ زاده + عکس     حمید طالب‌ زاده نام اصلی حمید طالب‌ زاده تولد ۱۳۵۵ تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ سال‌ها...
بیوگرافی مجید اخشابی + عکس   مجید اخشابی نام اصلی مجید اخشابی تولد ۲۷ دی ۱۳۵۱ ۱۷ ژانویهٔ ۱۹۷۳  تهران ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ، سنتی س...
بیوگرافی حبیب محبیان + عکس   حبیب نام اصلی حبیب محبّیان نام مستعار حبیب تولد ۴ مهر ۱۳۳۱ ملیت ایران سبک‌ها پاپ، راک،کانتری سازه...
بیوگرافی حسین قوامی + عکس   نام اصلی حسین قوامی نام مستعار فاخته تولد ۱۲۸۸ خورشیدی مرگ ۱۷ اسفند ۱۳۶۸ بیمارستان ایران‌مهر   حسی...
بیوگرافی عهدیه بدیعی   نام اصلی عهدیه بدیعی نام مستعار عهدیه تولد ۱۳۲۹ تهران سپتامبر ۱۹۵۰ ملیت ایرانی سبک‌ها ترانه‌های فیلم فارس...
بیوگرافی افشین مقدم + عکس   افشین مقدم نام اصلی حسین آهنیان مقدم نام مستعار افشین مقدم تولد ۸ مهر ۱۳۲۴ خورشیدی ۳۰ سپتامبر ۱۹۴۵ ملیت ایر...
بیوگرافی فرهاد مهراد + عکس   فرهاد نام اصلی فرهاد مهراد تولد ۲۹ دی ۱۳۲۲ تهران، ایران ملیت ایران مرگ ۹ شهریور ۱۳۸۱ پاریس، فرانسه سبک...
بیوگرافی زانیار خسروی + عکس   زانیار خسروی نام اصلی زانیار خسروی تولد ۲ اردیبهشت ۱۳۶۴ ملیت  ایران حرفه(ها) خواننده، آهنگساز، ترانه‌سرا، تن...