بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی کیتی پری   کیتی پری زاده کاترین الیزابت هادسون ۲۵ اکتبر ۱۹۸۴ سنتا باربارا، کالیفرنیا، ایالات متحده محل سکونت لس آنجلس، کالیفرنیا،...
بیوگرافی پریوش ستوده   پریوش نام اصلی پریوش ستوده نام مستعار پریوش ملیت ایرانی مرگ ۲۱ آبان ۱۳۸۶ بیمارستان شریعتی تهران سال‌ها...
بیوگرافی ابرو گوندش     اِبرو گوندش (به ترکی: Ebru Gündeş) یکی از خوانندگان مشهور ترکیه است. وی در ۱۲ اکتبر ۱۹۷۴ در استانبول به دنیا آمد. ا...
بیوگرافی امید + عکس   امید نام اصلی امید سلطانی نام مستعار امید تولد ۶ مرداد ۱۳۴۵ الیگودرز ملیت ایران سبک‌ها موسیقی پاپ فارس...
بیوگرافی بنیامین بهادری + عکس   وحید (بنیامین) بهادری نام اصلی بنیامین تولد ۱۸ شهریور ۱۳۶۱-تنکابن(مازندران) ملیت  ایران سبک‌ها موسیقی پاپ ...
بیوگرافی امل سایین   امل ساین تهیه کننده، بازیگر و خواننده مشهور تُرک در ۲۰ نوامبر ۱۹۴۵ در سیواس ترکیه بدنیا آمد. زندگی امل سایین در سال ۱۹۴۵ در شهر سیوا...
عید در کنار خانواده مرتضی پاشایی   داریم در کنار عکس هایت هفت سین می چینیم. امسال اولین سالی بود که بدون تو تحویل شد اما حضورت را در قلب هایمان احساس می کنیم، مادرت می گفت...
بیوگرافی حسین تهی + عکس   سید حسین موسوی توحیدی نام اصلی سید حسین موسوی توحیدی نام مستعار حسین تهی تولد بهمن ۱۳۶۷ تهران ملیت ایرانی ...
بیوگرافی معزز ارسوی   مُعزِز اَرسوی (به ترکی استانبولی: Muazzez Ersoy) از خوانندگان ترکیه است. «ارسوی» در زبان ترکی ترکیه یعنی از «تبار جوانمرد». معزز ارسو...
بیوگرافی درویش مصطفی جاویدان + عکس   سید مصطفی موسوی مشهور به درویش مصطفی جاویدان درهفت آبان ۱۳۲۵ در کرمانشاه متولد شد. وی با خواندن ترانه‌های مذهبی و ملی معروف شد. ...
بیوگرافی جواد یساری   جواد یساری تولد ۲۳ اسفند ۱۳۲۵ تهران ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی مردمی   جواد یساری ( زاده ۲۳ اسفند ۱۳...
بیوگرافی حسن گل‌ نراقی + عکس   حسن گل‌ نراقی (۱۳۰۰ - ۱۳۷۲) خوانندهٔ ایرانی است. که بیشتر به‌خاطر ترانه «مرا ببوس» معروف است. او در کوچه آبشار خیابان ری در تهران به‌...
بیوگرافی جهان + عکس     جهان قشقایی ارژنگی نام اصلی غلام‌عباس قشقایی نام مستعار جهان تولد 1 مرداد ۱۳۳۳ جهرم ملیت  ایران ...
بیوگرافی عرفان + عکس   عرفان نام اصلی عرفان حاج‌ رسولی‌ها نام مستعار عرفان تولد ۳ اوت ۱۹۸۳ ‏(۳۱ سال) ۱۲ مرداد ۱۳۶۲ اصفهان ملیت  ای...
بیوگرافی شهرام شکوهی + عکس   شهرام شکوهی نام اصلی شهرام شکوهی ملیت ایرانی اصالت طرقرود نطنز سبک‌ها سنتی تلفیقی، پاپ، فلامینکو سازها گیتار...