بیوگرافی طغرل افشار

 

زمینهٔ کاری نویسنده و منتقد سینما
زادروز ۱۵ فروردین ۱۳۱۲ تهران
پدر و مادر جلال افشار، بهجت اسفندیاری
مرگ ۲۸ مرداد ۱۳۳۵ بابلسر
ملیت ایرانی
بنیانگذار جشنواره فیلم در ایران
کتاب‌ها نامه‌های فراموش‌نشدنی
مدرک تحصیلی دانشجوی حقوق

 

طغرل افشار (۱۵ فروردین ۱۳۱۲ تهران – ۲۸ مرداد ۱۳۳۵ بابلسر) از نخستین پیشگامان نقد سینمایی در ایران و بانی برگزاری اولین جشنواره فیلم در ایران بوده است. او از معدود منتقدان آن دوره بود که درک و تصور درستی از مقوله سینما داشت. نقدهای او در آن زمان چیزی فراتر از نوشتن درباره داستان فیلم‌ها و دادن اطلاعات درباره هنرپیشه‌هاست.

زندگی‌نامه

طغرل افشار در ۱۵ فروردین ۱۳۱۲ در تهران به دنیا آمد. او فرزند دکتر جلال افشار گیاه‌پزشک و پژوهشگر و استاد دانشکده کشاورزی و بهجت‌الزمان (ثریا) اسفندیاری خواهر نیما یوشیج بود و پس از جدایی پدر و مادرش تا زمان مرگ با مادر زندگی می‌کرد.
افشار از ۱۳۲۷ به صورت جسته و گریخته به نوشتن درباره سینما و نقد فیلم پرداخت. در همان زمان به نوشتن گزارش و نوشته‌های ورزشی برای مطبوعات نیز می‌پرداخت. قلم صریح و نقدهای جانانه او علیه ابتذال در سینما او را به نخستین منتقد جدی سینما در ایران تبدیل کرد. وی کار نقد فیلم را به طور مستمر از شماره ششم مجله دوهفته‌نامه پیک سینما در ۱۸ آبان ۱۳۳۱ آغاز کرد و در فرودین ۱۳۳۳ نخستین جنگ سینمایی را با نام در کمان رنگین سینما منتشر نمود. افشار یکی از پایه‌گذاران جشنواره فیلم در ایران بود.
طغرل افشار در ۲۸ مرداد ۱۳۳۵ در سن بیست و سه سالگی حین شنا در دریای بابلسر غرق شد. او زمان مرگ به تحصیل در رشته حقوق در دانشگاه اشتغال داشت. روی سنگ قبرش نوشته شده‌است: “در اینجا طغرل افشار اولین منتقد سینما در ایران روان آرام و نجیبش را به خاک کشیده است.” افشار تا زمان مرگش مرتباً به نوشتن می‌پرداخت.

اولین جشنواره سینمایی

بنا بر روایت مستندات موجود، اولین بار این طغرل افشار بود که در سال ۱۳۲۹، زمانی که مدت کوتاهی از فعالیت مطبوعاتی‌اش می‌گذشت، جشنواره کوچکی در سینما کریستال خیابان لاله‌زار نو در تهران برپا کرد که طی سه سال بعد، دو دوره دیگر این جشنواره نیز برگزار شد. پیش از آن تاریخ تنها چند هفته فیلم از یک کشور خاص در ایران ترتیب یافته‌بود. در روزهای ۵ و ۶ تیر ۱۳۳۳ همزمان با انتشار مجله پیک سینما چهارمین جشنواره فیلم به تلاش او برگزار شد و در آن فیلم‌هایی از ۹ کشور به همراه سخنرانی هوشنگ کاووسی و خود افشار به نمایش درآمد.
این برای سینمای نوپای آن زمان که تولیداتش ابتدایی و اندک و آثاری تجربی با تکیه بر آزمون و خطا در عرصه فیلمسازی داشت حرکتی در خور توجه قلمداد می‌شد.

بازیگری در سینما

افشار در سال ۱۳۳۲ در فیلم بی‌پناه به کارگردانی گرجی عبادیا (احمد فهمی) بازی کرد. فیلم به زندگی جوانی می‌پردازد که در کودکی پدرش را گم کرده‌است. جوان دختری را در روستا فریب می‌دهد و به شهر فرار می‌کند. دختر فریب‌خورده به زنان بدکاره شهر می‌پیوندد. پسر درگیر ماجرایی تبهکارانه می‌شود و کارش به دادگاه می‌کشد. دادستان او را محکوم می‌کند و در نهایت درمی‌یابد که جوان مجرم کسی نیست جز فرزندش.
به نظر می‌رسد افشار برای گرفتن حس یک فیلم در آن دهه و فهم بهتر پروسه فیلم‌سازی برای بازی در این فیلم پیشقدم شد. آنچنان که بعدها از بازی در فیلم پشیمان شد و سرخورده از کار خود نوشت: “خواستم فساد و ابتذال پست پرده فیلم‌فارسی را از نزدیک ببینم و بشناسم.”

مجموعه نقدهای سینمایی

او در نقد فیلم تحت تاثیر نگرش بلینسکی منتقد انقلابی روسیه بود و مانند او معتقد بود ادبیات وسیله‌ای‌ست برای پر کردن شکاف موجود بین اندیشمندان و توده مردم و بر نکات اخلاقی و اجتماعی تاکید داشت. طغرل افشار در ۷ آبان ۱۳۳۲ همراه منتقدان دیگری همچون فرهاد فروهی، دکتر هوشنگ کاووسی و محسن موحد (نویسنده اطلاعات) بیانیه‌ای را علیه برخی تماشاچیان امضا کردند. این بیانیه در محکومیت رفتار تماشاگران خشمگینی منتشر شده بود که هنگام نمایش فیلم رودخانه اثر ژان رنوار در تهران دست به واکنش‌های تند و عصبی زده بودند. واکنش تماشاگران به قدری شدید بود که منجر به توقیف فیلم شد و به همین دلیل منتقدان و نویسندگان سینمایی را واداشت در اعتراض به این حرکت بیانیه‌ای منتشر کنند.
از دیگر فعالیتهای افشار در زمینه نقد فیلم می‌توان به انتشار مجله دوهفته‌نامه پیک سینما اشاره کرد. دوره یازده شماره‌ای پیک سینما در سال ۱۳۳۳ به صاحب امتیازی حمید رهنما و مسئولیت طغرل افشار نگاهی انتقادی به سینما، به‌خصوص سینمای فیلم‌فارسی داشت که در آن زمان در حال شکل‌گیری بود. او همچنین کتابی با عنوان در کمان رنگین سینما در فروردین ۱۳۳۳ منتشر کرد که مجموعه‌ای‌ست از نقدهای سینمایی او.
افشار در نقدی در مجله در کمان رنگین سینما تحت عنوان سینما در ایران نوشت: “تا کنون که بیش از سی فیلم فارسی بر روی پرده آمده‌است، ما بجز موضوعات یکنواخت و بدون هدف، صحنه‌های مکرر و خسته‌کننده، بازی بی‌حالت هنرپیشگان و حرکات تئاترال آکتورهای تئاتر، صحنه‌های متشابه کاباره و زندان و سرانجام رقص و آواز ایرانی که حتی در فیلم‌های دراماتیک نیز وجود پیدا کرده‌اند چیز دیگری ندیده‌ایم.”

نامه‌های فراموش‌نشدنی

نامه‌های فراموش‌نشدنی نام کتابی است که طغرل افشار در اردیبهشت ۱۳۳۵ تنها سه ماه قبل از مرگش منتشر کرد. این کتاب در پنجاه صفحه، مجموعه دو داستان بود که به شیوه نامه نگاری نوشته شده بود. او در مقدمه این کتاب می‌نویسد: “شاید تعجب کنید که چگونه یک نویسنده و منتقد سینمایی چنین کتابی انتشار داده‌است، شاید تعجب کنید که چگونه یک منتقد از احساسات شاعرانه و عاشقانه صحبت کرده‌است. شاید هم پیش خود بگوئید که یک قدم به قهقرا رفته‌است… ولی می‌خواهم بدانم آیا با زبان عشق و احساس بهتر نمی‌توان از زندگی و مبارزات اجتماعی گفتگو کرد؟”

 

بیوگرافی آزاده صمدی + عکس بیوگرافی آزاده صمدی + عکس     آزاده صمدی (زاده ۱۷ دی ۱۳۵۷ در لاهیجان) بازیگر تئاتر و تلویزیون ایرانی است. او همسر هومن سیدی (با...
بیوگرافی کاظم سیاحی   کاظم سیاحی نام اصلی کاظم سیاحی سحرخیز زمینه فعالیت سینما، تئاتر و تلویزیون تولد ۱۳۵۷ تهران محل زندگی تهران ...
بیوگرافی حسین سلیمانی   حسین سلیمانی زمینه فعالیت سینما و تلویزیون و تئاتر تولد ۳۰ شهریور ۱۳۶۳ ۲۱ نوامبر ۱۹۸۴ ‏ تهران ملیت  ایرانی پ...
بیوگرافی فریده دریامج + عکس   فریده دریامج زمینه فعالیت سینما، تلویزیون و تئاتر تولد ۱ اردیبهشت ۱۳۳۵ تهران ملیت  ایران پیشه بازیگر ...
آشنایی با کریستوفر لی، دراکولای محبوب هویت سینمایی کریستوفر لی برای همیشه با دراکولای اشراف‌زاده و وحشی برام استوکر گره خورده است. کریستوفر لی، این بازیگر بلند قامت انگلیسی که صدای سبک شکس...
بیوگرافی هوشنگ کاووسی فیلم های  هوشنگ کاووسی عکس های  هوشنگ کاووسی زندگینامه   هوشنگ کاووسی     هوشنگ کاووسی  بازیگر عکس و بیوگرافی  هوشنگ کاووسی  بازیگر     هوشنگ کاووس...
بیوگرافی کامبیز دیرباز + عکس   کامبیز دیرباز نام اصلی کامبیز دیرباز زمینه فعالیت بازیگر سینما ، تلویزیون و تئاتر تولد ۱۲ شهریور ۱۳۵۴ تنکابن ، ایران محل زندگی تهران...
بیوگرافی عبدالله بوتیمار + عکس     عبدالله بوتیمار زمینه فعالیت سینما تولد ۱۳۱۲ بادکوبه (باکو ی فعلی)، جمهوری آذربایجان مرگ ۲۸ دی ۱۳۹۰ بیمارستان فیروزگر، تهرا...
بیوگرافی فروزان + عکس   فروزان نام اصلی پروین خیربخش زمینه فعالیت سینما، دوبله تولد ۴ شهریور ۱۳۱۶ (۷۷ سال)  (بندر انزلی)، ایران محل زندگی تهران ملیت ایرانی...
بیوگرافی مهدی فتحی + عکس   مهدی فتحی زمینه فعالیت بازیگر تولد ۱۳۱۸ تهران مرگ ۲۹ اسفند ۱۳۸۲ تهران ملیت ایرانی نام(های) دیگر مهد...
گالری عکس رابعه اسکویی رابعه اسکویی عکس رابعه اسکویی عکس های رابعه اسکویی بازیگر عکس های قدیمی از رابعه اسکویی گالری عکس رابعه اسکویی عکس های زیبا از رابعه ...
بیوگرافی حسن رضایی   زمینه فعالیت بازیگر تولد ۱۳۱۸ ملایر ملیت ایرانی سال‌های فعالیت ۱۳۳۸ -   حسن رضایی (زاده ۱۳۱۸ - ملا...
بیوگرافی رز رضوی + عکس   رز رضوی تولد ۲۱ آبان ۱۳۶۱ تهران، ایران ملیت  ایران نام(های) دیگر بازیگر همسر(ها) ندارد مدرک تحصیلی متر...
بیوگرافی رفیع حالتی + عکس   رفیع حالتی تولد ۱۲۷۸ / ۱۸۹۹ تهران مرگ ۱۳۶۰ / ۱۹۸۱ تهران پیشه بازیگر کارگردان مترجم و نویسنده مدرک تحصیلی سیکل   رفیع...
بیوگرافی سید محمد رضا عالی‌ پیام همسر و فرزندان محمد رضا عالی‌ پیام    محمد رضا عالی‌ پیام  بازیگر سریال های محمد رضا عالی‌ پیام محمد رضا عالی‌ پیام  و همسرش زندگینامه  محمد رضا عا...