بیوگرافی کامل وحشی بافقی

بیوگرافی کامل وحشی بافقی

 

وحشی بافقی
نام اصلی کمال‌الدّین (شمس‌الدّین) محمّد
زمینهٔ کاری ادبیات فارسی، شعر
زادروز ۹۱۱ خورشیدی
۹۳۹ قمری بافق، ایران
مرگ ۹۶۱ خورشیدی (۵۰ سال)
۹۹۱ قمری یزد، ایران
ملیت  ایرانی
محل زندگی بافق، یزد، کاشان
جایگاه خاکسپاری یزد، میان خیابان امام خمینی
روبه‌روی شاهزاده فاضل
(بنای آرامگاه تخریب گشته)
در زمان حکومت شاه تهماسب صفوی
شاه اسماعیل دوم
شاه محمد خدابنده
نام(های) دیگر وحشی کرمانی
سبک نوشتاری مکتب وقوع، واسوخت، عاشقانه
تخلص وحشی

 

کمال‌الدّین یا شمس‌الدّین محمّد وحشی بافقی یکی از شاعران نام‌دار سدهٔ دهم ایران است که در سال ۹۳۹ هجری قمری در شهر بافق چشم به جهان گشود. دوران زندگی او با پادشاهی شاه تهماسب صفوی و شاه اسماعیل دوم و شاه محمد خدابنده هم‌زمان بود. وی تحصیلات مقدماتی خود را در زادگاهش سپری نمود. وحشی در جوانی به یزد رفت و از دانشمندان و سخنگویان آن شهر کسب فیض کرد و پس از چند سال به کاشان عزیمت نمود و شغل مکتب‌داری را برگزید. وی پس از روزگاری اقامت در کاشان و سفر به بندر هرمز و هندوستان، در اواسط عمر به یزد بازگشت و تا پایان عمر (سال ۹۹۱ هجری قمری) در این شهر زندگی کرد.

آثار وحشی

این شاعر بزرگ روزگار خود را با اندوه و سختی و تنگدستی و تنهایی گذراند و دراشعار زیبا و دلکش او سوز و گداز این سال‌های تنهایی کاملاً مشخص است. وی غزل‌سرای بزرگی بود و در غزلیات خود از عشق‌های نافرجام، زندگی سخت و مصائب و مشکلات خود یاد کرده است. کلیات وحشی متجاوز از نُه هزار بیت و شامل قصیده، ترکیب بند و ترجیع بند، غزل، قطعه، رباعی و مثنوی است. وحشی دو منظومهٔ عاشقانه دارد. یکی ناظر و منظور که عشق همجنس‌گرایانهٔ پسران شاه و وزیری را بر یکدیگر روایت می‌کند، و دیگری فرهاد و شیرین یا شیرین و فرهاد به استقبال از خسرو و شیرین نظامی گنجه‌ای. مثنوی نخستین به سال ۹۶۶ به پایان رسید و ۱۵۶۹ بیت است و امّا مثنوی دوم که از شاهکارهای ادب دراماتیک پارسی است، هم از عهد شاعر شهرت بسیار یافت لیکن وحشی بیش از ۱۰۷۰ بیت از آن را نساخت و باقی آن را وصال شیرازی شاعر مشهور سده سیزدهم هجری (م ۱۲۶۲) سروده و با افزودن ۱۲۵۱ بیت آن را به پایان رسانیده‌است. شاعری دیگر به نام صابر شیرازی بعد از وصال ۳۰۴ بیت بر این منظومه افزود. مثنوی معروف دیگری که وحشی به پیروی از نظامی سرود، خلد برین است که بر وزن مخزن‌الاسرار نظامی گنجه‌ای می‌باشد. مثنوی‌های کوتاهی از وحشی در مدح و هجو و نظایر آنها بازمانده که اهمیت منظومه‌های یادشده را ندارد.

دیوان اشعار او شامل ۹۰۷۶ بیت غزل، قصیده، قطعه، رباعی، ترکیب بند، ترجیع بند، مخمس و مثنوی با تصحبح عزیزالله علیزاده در نشر فردوس در تهران در سال ۱۳۹۲ در ۶۷۲ صفحه منتشر شده است.

نمونه‌ای از قطعه‌های وحشی

آه تا کی ز سفر باز نیایی بازآ اشتیاق تو مرا سوخت کجایی بازآ
شده نزدیک که هجران تو ما را بکشد گر همان بر سر خون‌ریزی مایی بازآ
کرده‌ای عهد که بازآیی و ما را بکشی وقت آن است که لطف بنمایی بازآ
رفتی و باز نمی‌آیی و من بی‌تو به جان جان من این‌همه بی رحم چرایی بازآ
وحشی از جرم همین کز سر آن کو رفتی گرچه مستوجب صدگونه جفایی بازآ

نمونه‌ای دیگر

من آن مرغم که افکندم به دام صد بلا خود را به یک پرواز بی‌هنگام کردم مبتلا خود را
نه دستی داشتم بر سر نه پایی داشتم در گل به دست خویش کردم این‌چنین بی‌دست و پا خود را
چنان از طرح وضع ناپسند خود گریزانم که گر دستم دهد از خویش هم سازم جدا خود را
گر این وضع است می‌ترسم که با چندین وفاداری شود لازم که پیشت وانمایم بی‌وفا خود را
چو از اظهار عشقم خویش را بیگانه می‌داری نمی‌بایست کرد اول به این حرف آشنا خود را
ببین وحشی که در خوناب حسرت ماند پا در گل کسی کو بگذراندی تشنه از آب بقا خود را

 

بیوگرافی ذبیح‌ الله ذبیح‌ پور + عکس     ذبیح‌ الله ذبیح‌ پور زمینه فعالیت بازیگر ملیت  ایران سال‌های فعالیت ۱۳۵۰ - ۱۳۷۸   ذ...
بیوگرافی غلامعلی روانبخش + عکس غلامعلی روانبخش زادروز ۱۳۱۴ خورشیدی قوچان درگذشت ۱۳۵۷ تهران ملیت  ایرانی پیشه خواننده و بازیگر غلامعلی ...
بیوگرافی وحید رهبانی + عکس     وحید رهبانی زمینه فعالیت بازیگر، کارگردان تولد ۱۳۵۸ تهران ملیت ایرانی   وحید رهبانی (متول...
بیوگرافی محسن زهتاب + عکس   محسن زهتاب زمینه فعالیت تئاتر، سینما و تلویزیون تولد ۱ فروردین ۱۳۱۴ تهران ملیت ایرانی پیشه بازیگر سال‌ه...
بیوگرافی کامل حکیم ابوالقاسم فردوسی   فردوسی نام اصلی حکیم ابوالقاسم فردوسی زمینهٔ کاری ادبیات فارسی، شعر زادروز ۳۱۹ خورشیدی ۳۲۹ دهکده توس، خراسا...
بیوگرافی کامل جلال‌الدین محمد بلخی ( مولوی )   جلال‌الدین محمد بلخی ( مولوی ) زادروز ۶ ربیع‌الاول ۶۰۴ قمری بلخ یا وخش درگذشت ۵ جمادی‌الثانی ۶۷۲ قمری قونیه ...
بیوگرافی کامل رهی معیری   رهی معیری زادروز ۱۰ اردیبهشت ۱۲۸۸ تهران درگذشت ۲۴ آبان ۱۳۴۷ (۵۹ سال) تهران آرامگاه مقبره ظهیرالدوله شمیران ...
بیوگرافی کامل شیرزاد آقایی   شیرزاد آقایی نویسنده و شاعر ایرانی متولد سال ۱۹۳۸ در شیراز، ایران، در ۱۴ اوت سال ۲۰۰۵ برابر با ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ در استکهلم، درگذشت. شیرزاد آ...
بیوگرافی کامل اثیرالدین عبدالله اومانی   اثیرالدین عبدالله اومانی متخلص به اثیر شاعری است احتمالاً در دههٔ آخر سدهٔ ششم یا اوایل سدهٔ هفتم قمری می‌زیسته‌است. در روستای اومان که قبلا...
بیوگرافی کامل حکیم عمر خیام   عُمَر خَیّام نام اصلی غیاث‌الدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری زمینهٔ کاری ریاضیات، اخترشناسی، شعر، فلسفه،...
بیوگرافی سید محمد رضا عالی‌ پیام همسر و فرزندان محمد رضا عالی‌ پیام    محمد رضا عالی‌ پیام  بازیگر سریال های محمد رضا عالی‌ پیام محمد رضا عالی‌ پیام  و همسرش زندگینامه  محمد رضا عا...
بیوگرافی اکبر رحمتی + عکس   اکبر رحمتی زمینه فعالیت بازیگر تولد ۱۳۲۸ تهران ملیت ایرانی   اکبر رحمتی (زاده ۱۳۲۸ در تهران) بازیگر...
بیوگرافی رضا ذوالفقاری رضا ذوالفقاری زمینه فعالیت سینما ملیت  ایرانی پیشه بازیگر و عکاس   محمدرضا ذوالفقاری بازیگر و عکاس فیلم اهل ایر...
بیوگرافی کامل فخرالدین اسعد گرگانی   فخرالدین اسعد گرگانی زمینهٔ کاری شعر، داستان زادروز آغاز قرن پنجم هجری کرکان ملایر مرگ بعد از سال ۴۴۶ ه ق گویا در ...
بیوگرافی پیمان سنندجی‌ زاده پیمان سنندجی‌ زاده زمینه فعالیت سینما تولد ۱ آذر ۱۳۵۲ کرمانشاه مرگ ۲۰ آذر ۱۳۷۴ ملیت  ایران سال‌های فعالیت ۱۳۷۴ ...