بیوگرافی کامل محمدعلی اسلامی ندوشن

بیوگرافی کامل محمدعلی اسلامی ندوشن

 

محمدعلی اسلامی ندوشن
زمینهٔ کاری ادبیات فارسی
زادروز ۱۳۰۴ روستای ندوشن یزد
ملیت  ایران
نام(های) دیگر م. دیده‌ور
پیشه شاعر، منتقد، مترجم و پژوهشگر
همسر(ها) شیرین بیانی
مدرک تحصیلی دکتری حقوق از دانشگاه سوربن

 

دکتر محمدعلی اسلامی نُدوشَن (زادهٔ ۱۳۰۴ ـ ندوشن یزد) شاعر، منتقد، مترجم و پژوهشگر برجستهٔ ایرانی است.

زندگی‌نامه

محمدعلی اسلامی ندوشن در سال ۱۳۰۴ در ندوشن یزد، در خانواده‌ای با بضاعت متوسط به دنیا آمد. پدرش خیلی زود درگذشت و او ناگزیر، روی پای خویش ایستاد. تحصیلات ابتدایی را نخست در مدرسه «ناصرخسرو» ندوشن، و سپس در مدرسه «خان» یزد پی‌گرفت. بعد از آن به دبستان «دینیاری» رفت و تا کلاس سوم متوسطه را در دبیرستان «ایرانشهر» یزد گذراند. در سال ۱۳۲۳ به تهران عزیمت کرد؛ ابتدا بقیه دوره متوسطه را در دبیرستان البرز به پایان رساند و آنگاه برای ادامه تحصیل وارد دانشکده حقوق دانشگاه تهران شد و به دریافت لیسانس نائل آمد. وی شعر سرایی را از حدود ۱۲ سالگی آغاز کرد و پس از ورود به تهران نیز، در دوران دبیرستان، حرفه‌ای‌تر شعر می‌سرود. او در این زمان، بعضی از قطعات شعری خود را در مجله سخن منتشر کرد.

سفر به اروپا

وی در دههٔ سوم زندگی‌اش، به منظور تکمیل تحصیلات به اروپا عزیمت نمود. مدت ۵ سال در فرانسه و انگلستان به تحصیل و کسب دانش پرداخت و سرانجام با دفاع از پایان‌نامهٔ خود با عنوان «کشور هند و کامنولث» به دریافت درجهٔ دکتری حقوق بین‌الملل، از دانشکده حقوق دانشگاه سوربن پاریس توفیق یافت. فعالیت‌های اسلامی ندوشن در دوران تحصیل در اروپا، بیشتر آشنایی با زبان فرانسه و شرکت در سخنرانی‌های دانشگاه سوربن بود و به جز چند داستان کوتاه و چند قطعه شعر و پایان‌نامه دکتری‌اش، چیز دیگری ننوشت.

بازگشت به ایران

محمدعلی اسلامی ندوشن در سال ۱۳۳۴ به ایران بازگشت و چند سالی در سمت قاضی دادگستری مشغول به خدمت شد. وی پس از ترک خدمت در دادگستری، به تدریس حقوق و ادبیات در برخی دانشگاه‌ها و آموزشگاه‌های عالی از جمله: دانشگاه ملی، مدرسه عالی ادبیات، مدرسه عالی بازرگانی و مؤسسه علوم بانکی پرداخت. در سال ۱۳۴۸ به دعوت پروفسور فضل الله رضا (رئیس وقت دانشگاه تهران) به همکاری با دانشگاه تهران دعوت شد و براساس تألیفاتی که در زمینه ادبیات انتشار داده بود، جزو هیئت علمی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران قرار گرفت و تدریس دروس «نقد ادبی و سخن سنجی»، «ادبیات تطبیقی»، «فردوسی و شاهنامه»، «شاهکارهای ادبیات جهان» را در دانشکده ادبیات، و تدریس «تاریخ تمدن و فرهنگ ایران» را در دانشکده حقوق برعهده گرفت و تا سال ۱۳۵۹ که به انتخاب خود از دانشگاه تهران بازنشسته شد، بدین مهم اشتغال داشت. وی اکنون در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران و در مقطع دکتری ادبیات، به تدریس «مکتب‌های ادبی جهان» می‌پردازد.

محمدعلی اسلامی ندوشن، در شمار شاعران توانا و نویسندگان برجستهٔ ایرانی است. وی به رغم توانایی‌های شعری‌اش، از زبان شعر کمتر استفاده کرده، و بیشتر به تألیف آثار انتقادی و تحلیلی پرداخته‌است؛ اما آنچه از سروده‌های وی چاپ شده و در دسترس قرار گرفته‌است، نمودار ذوق سرشار و قریحهٔ تابناک او در شاعری می‌باشد.

وی بیشتر اوقات خود را صرف در تحقیق آثار علمی و ادبی ایران و ترجمه آثار نویسندگان جهان کرده‌است. مقالات متعددی از وی در مجلات «پیام نو»، «مجله سخن»، «یغما»، «راهنمای کتاب» و «نگین» چاپ شده‌است. در یکی از همین مقالات به انتقاد از نظام آموزشی دانشگاه‌ها بعد از سال ۱۳۴۷ پرداخت.

محمدعلی اسلامی ندوشن، برخی از آثار خود را با امضای مستعار «م. دیده‌ور» چاپ و منتشر ساخته‌است. کتاب «ابر زمانه و ابر زلف» وی در سال ۱۳۴۲ به عنوان کتاب برگزیده سال از سوی انجمن کتاب انتخاب شد.

  • دکتر اسلامی ندوشن در مدت ۵۰ سال بیش از ۴۵ کتاب و صدها مقاله در باب فرهنگ و تاریخ ایران و ادبیات فارسی به رشتهٔ تحریر درآورده‌است.
  • تأسیس فرهنگ‌سرای فردوسی و انتشار فصل‌نامهٔ هستی از اقدامات او در زمینهٔ اعتلای فرهنگ و ادب فارسی می‌باشد.
  • دکتر شیرین بیانی استاد تاریخ دانشگاه تهران و نویسنده چندین کتاب تاریخی، همسر اوست.

نمونهٔ اشعار

تو را بینم که چون یک خرمن صبح
به بالا می‌روی آرام و آرام

من اینجا دیر ماندم، دور ماندم
به زنجیر امید ناسرانجام

نمونهٔ متن

من در قعر ضمیر خود احساسی دارم و آن این که رسالت ایران به پایان نرسیده است و شکوه و خرمی او به او باز خواهد گشت. من یقین دارم که ایران می‌تواند قد راست کند و آنگونه که درخور فرهنگ تمدن و سالخوردگی اوست نکته‌های بسیاری به جهان بیاموزد.

کتاب‌شناسی

  • ماجرای پایان‌ناپذیر حافظ
  • چهار سخنگوی وجدان ایران
  • تأمّل در حافظ
  • زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه
  • داستان داستان‌ها
  • سرو سایه فکن
  • ایران و جهان از نگاه شاهنامه
  • نامه نامور
  • ایران را از یاد نبریم
  • به دنبال سایه همای
  • ذکر مناقب حقوق بشر در جهان سوم
  • سخن‌ها را بشنویم
  • ایران و تنهائیش
  • ایران چه حرفی برای گفتن دارد؟
  • مرزهای ناپیدا
  • شور زندگی (ون گوگ)
  • روزها (سرگذشت – در ۴ جلد)
  • پنجره‌های بسته
  • ابر زمانه و ابر زلف
  • افسانه افسون
  • دیدن دگرآموز، شنیدن دگرآموز (گزیدهٔ شعرهای اقبال لاهوری)
  • جام جهان بین
  • آواها و ایماها
  • ناردانه‌ها
  • گفته‌ها و ناگفته‌ها
  • صفیر سیمرغ
  • آزادی مجسمه
  • در کشور شوراها
  • کارنامه سفر چین
  • پیروزی آیندهٔ دموکراسی
  • ملال پاریس و گلهای بدی (گزیده‌ای از شعر و نثر شارل بودلر، شاعر فرانسوی قرن نوردهم)
  • بهترین اشعار لانگ فلو
  • آنتونیوس و کلئوپاترا
  • صفحه‌ای از تاریخ ایران و یونان در بستر باستان
  • نوشته‌های بی سرنوشت
  • یگانگی در چندگانگی
  • فرهنگ و شبه فرهنگ
  • هشدار روزگار
  • کارنامهٔ چهل ساله
  • باغ سبز عشق

 

بیوگرافی سیدعلی سجادی‌ حسینی سیدعلی سجادی‌ حسینی زاده ۱۳۳۲ خورشیدی اهوار درگذشته ۲۵ مهر ۱۳۷۳ ملیت  ایران زمینه فعالیت کارگردان، فیلم‌نامه...
بیوگرافی کامل حکیم ابوالقاسم فردوسی   فردوسی نام اصلی حکیم ابوالقاسم فردوسی زمینهٔ کاری ادبیات فارسی، شعر زادروز ۳۱۹ خورشیدی ۳۲۹ دهکده توس، خراسا...
بیوگرافی کامل جامی عبدالرحمن جامی زادروز ۲۴ آبان ۷۹۳ خرگرد، شهرستان خواف ایران درگذشت ۲۷ آبان ۸۷۱ (۸۱سالگی) هرات آرامگاه تخت مزار، هر...
بیوگرافی کامل محمدتقی بهار   محمدتقی بهار زادروز ۱۶ آبان ۱۲۶۵ ۷ نوامبر ۱۸۸۶ مشهد، ایران پدر و مادر میرزا محمدکاظم صبوری مرگ ۲ اردیبهشت ۱...
بیوگرافی کامل رودکی   ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم رودکی زمینهٔ کاری شاعر، موسیقی‌دان زادروز ۲۴۴ هجری قمری ۲۳۷ ...
بیوگرافی کامل ابوذر بوزجانی ابوذر بوزجانی (درگذشته‌ی ۳۶۶ - ۳۶۷ هـ.ق) زاهد کرّامی و از صوفیان شاعر قرن چهارم ایرانی بوده است. او متولد بوزجان (بوژگان - تربت جام امروزی) ب...
بیوگرافی کامل اسدی طوسی   ابونصر علی بن احمد اسدی طوسی زادروز اواخر قرن چهارم ۳۹۰ هجری قمری توس درگذشت ۴۶۵ هجری قمری تبریز آرامگاه مقبره ا...
بیوگرافی کامل محمدرضا شفیعی کدکنی   محمدرضا شفیعی کدکنی زادروز ۱۹ مهر ۱۳۱۸ ۱۲ اکتبر ۱۹۳۹  کدکن، تربت حیدریه ملیت ایرانی تحصیلات دکتری زبان و اد...
بیوگرافی کامل دقیقی طوسی   دقیقی طوسی زادروز ۳۲۰ خورشیدی ۳۳۰ هجری قمری توس، بلخ، بخارا، سمرقند، مرو، خراسان درگذشت میان سال‌های ۳۵۶ خورشیدی تا ۳۵۹ خور...
بیوگرافی کامل آذری طوسی نورالدین (یا فخرالدین) حمزه پسر علی‌ملک اسفراینی آذری طوسی (۷۸۴-۸۶۶ﻕ / ۱۳۸۲-۱۴۶۲ﻡ)؛ صوفی و شاعر ایرانی بود. وی از تبار رهبران سربداران بود. شعرهای آذر...
بیوگرافی کامل سروش اصفهانی   میرزا محمدعلی سروش اصفهانی نام اصلی میرزا محمدعلی خان بن قنبرعلی اصفهانی سدهی زادروز ۱۲۲۸ ه‍. ق. سده (شهر) مرگ ۱۲۸۵ ه‍...
بیوگرافی کامل سید محمد حسین شهریار   سید محمد حسین شهریار نام اصلی محمدحسین بهجت تبریزی زادروز ۱۲۸۵ خورشیدی تبریز پدر و مادر حاج میرآقا خشگنابی ...
بیوگرافی رضا ذوالفقاری رضا ذوالفقاری زمینه فعالیت سینما ملیت  ایرانی پیشه بازیگر و عکاس   محمدرضا ذوالفقاری بازیگر و عکاس فیلم اهل ایر...
بیوگرافی عباس شادروان + عکس   عباس شادروان زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۱۳۳۵ تهران ملیت  ایران پیشه بازیگر سال‌های فعالیت ١٣۵۴...
بیوگرافی اکبر رحمتی + عکس   اکبر رحمتی زمینه فعالیت بازیگر تولد ۱۳۲۸ تهران ملیت ایرانی   اکبر رحمتی (زاده ۱۳۲۸ در تهران) بازیگر...