بیوگرافی اولین باغچه‌ بان

بیوگرافی اولین باغچه‌ بان

 

اِولین باغچه بان
Evlin Baghtcheban
تولد ۱۳۰۷ مرسین، ترکیه
ملیت ترک/فرانسوی
مرگ ۹ آبان ۱۳۸۹ ترکیه
سال‌های فعالیت ۱۳۲۹-۱۳۸۹

 

اِولین باغچه‌ بان (به ترکی: Evlin Bahceban) (زاده ۱۳۰۷، ترکیه – درگذشت ۹ آبان ۱۳۸۹، ترکیه) موسیقی‌دان، از بنیان‌گذاران اپرای تهران و از پیشگامان هنر آواز دسته‌جمعی (گروه کُر) در ایران و استاد پیانو بود.

اولین زادهٔ ترکیه بود و سال‌های پایان عمرش را نیز در همانجا سپری کرد اما ایران را نیز وطن خود می‌دانست. او روح خود را ایرانی می‌دانست و عاشق ایران بود. او معتقد بود اگر «جسم کارهای هنری» او به ترکیه تعلق داشته باشد، «روح زندگی هنری و موسیقایی» او به ایران تعلق دارد. اولین درگفتگویی بزرگترین جایزه‌اش را مهر و محبت ایرانیان نسبت به خود می‌دانست.

این گفته او بسیار معروف است:

«ترکیه وطن من است و من مثل یک درخت در آنجا رشد کردم، اما میوه‌هایم را در ایران دادم و در ایران به بار نشستم. به همین علت هر دو کشور را دوست دارم و هر دو را وطن خودم می‌دانم.»

زندگی

وی در مرسین ترکیه از مادری فرانسوی و پدری ترک متولد شد. پانزده ساله بود که به کنسرواتوار دولتی آنکارا رفت و دورهٔ پیانو و آواز را در آن جا با درجهٔ ممتاز به پایان رساند. اِولین در کنسرتوار آنکارا با ثمین باغچه‌بان آهنگساز ایرانی آشنا شد و این آشنایی به ازدواج آن دو انجامید.

کار در ایران

اِولین همراه با ثمین باغچه‌بان به ایران آمد و در ۲۲ سالگی نخستین کلاس تخصصی آواز را در هنرستان عالی موسیقی تهران بنیان گذاشت. نتیجه این کلاس‌ها پرورش خوانندگانی همچون حسین سرشار، محمد نوری، سودابه تاجبخش، پری ثمر، پری زنگنه، سودابه صفاییه و عنایت رضایی است که البته شاگردان این هنرمندان خود نیز بخش بزرگی از خوانندگان ایران را تشکیل می‌دهند.

اِولین باعچه بان به همراه منیره وکیلی، حشمت سنجری، فاخره صبا و چند هنرمند دیگر از پایه‌گذاران اپرای ایران و تالار رودکی هستند.

او همچنین نخستین گروه کر یا آواز گروهی هنرستان عالی موسیقی (کنسرتوار تهران) را تشکیل داد. گروهی که نخستین گام‌ها را در اجرای داستان‌های شاهنامه و متلهای ایرانی برداشت. پس از آن کر ملی تهران را پایه گذاری کرد.

گروه اپرا

با تعویض یکی از روسا در تالار رودکی، اولین و چند تن دیگر به اعتراض، دست از کار کشیدند. اولین بازنشسته شد، اما دورهٔ بازنشستگی او در کوتاه‌مدت به پایان رسید. از دربار به سراغش آمدند و از خواستند که گروه کری درست کند که اعضایش بچه‌های بی‌سرپرست باشند. او که عاشق مهر ورزیدن بود، این وظیفه را برعهده گرفت؛ به شهرستان‌ها رفت و از میان شش هزار کودک و نوجوان و پسر و دختر، دویست نفر را با آزمایش صدا انتخاب کرد. پیشرفت گروه آنچنان بود که کسی باور نمی‌کرد که این کودکان، همان بچه‌های بی‌سرپرستی هستند که به آن‌ها «عقب افتاده» می‌گفتند؛ کودکانی که اولین معتقد بود چون با مهر مادر بزرگ نشده بودند، در رفتارشان کمبودهایی بود. او تاثیر موسیقی در زندگی این کودکان را شگفت‌آور می‌دانست.

اولین با اختیاراتی که به او داده بودند، تصمیم گرفت با همین کودکان یک کنسرواتوار درست کند. برای ساختن این هنرستان اما به پشتوانهٔ مالی هم نیاز بود که در آن زمان، سازمان ملل، در صورت موافقت چنین کاری را برای بچه‌های بی‌سرپرست انجام می‌داد.

این گروه حدود چهل اجرا در تالار رودکی داشت و حتی در مراسم تاج‌گذاری محمدرضا پهلوی نیز برنامه‌ای اجرا کرد. اجرای ده قطعه «رنگین کمون» ساخته ثمین باغچه بان باهمکاری ارکستر سمفونیک رادیو وین اثر ماندگار این گروه‌است.

بازگشت به ترکیه

با وقوع انقلاب ایران فعالیت‌های او و ثمین باغچه‌بان متوقف گشت و «شکافی در فعالیت‌های موسیقایی‌شان ایجاد شد» تا این که در سال ۱۳۶۳ مجبور به مهاجرت به شهر استانبول ترکیه شدند. اِولین باغچه‌بان از سال ۱۳۶۳ در دانشگاه معمار سنان استانبول (Mimar Sinan University) استادی رشته پیانو را بر عهده داشت و در سال ۱۳۷۳ بازنشسته شد.

آثار و تالیفات

او در دوران بازنشستگی ده کتاب درباره تکنیک‌های پیانو و آواز به زبان ترکی و فرانسوی نوشت و حقوق تمام کتاب‌ها را به دانشگاه معمار سنان هدیه کرده‌است. آخرین کتاب او نیز موسیقی برای کودکان، هنوز منتشر نشده‌است. اما مهمترین کتاب او برای ایرانیان، کتابی است به زبان فرانسه که درباره فعالیت‌ها، آثار هنری و هنرمندان قبل از انقلاب ایران نوشته شده‌است.

اولین جدا از کار اپرا، در رسیتال‌های متعدد، آثاری از همسر خود ثمین باغچه‌بان و دوست دیرینش، حسین ناصحی را به اجرا درآورد. در میان این آثار، «درخت سرو» از ثمین و «رقص دردربار شاه سمنگان» از شهرت بیشتری یافته‌است.

مرگ

اولین باغچه‌بان روز نهم آبان ۱۳۸۹ در سن ۸۲ سالگی درگذشت.

 

بیوگرافی یعقوب ظروفچی + عکس   یعقوب ظروفچی تولد ۱۳۳۳ خورشیدی تبریز، ایران ملیت ایران سبک‌ها آذری - سنتی   یعقوب ظروفچی متولد ۱۳۳۳...
بیوگرافی نارملا   نارملا خواننده و بازیگر اهل ایران بود وی در سال‌های در دهه ۴۰ فعالیت داشت وی اصالت آشوری می‌باشد و هم اکنون در آمریکا اقامت دارد وی مدتی...
بیوگرافی علی زند وکیلی + عکس   علی زند وکیلی نام اصلی علی زند وکیلی تولد ۱۳۶۵ ملیت ایرانی سبک‌ها سنتی ایرانی سازها تنبک، سنتور، پیانو...
بیوگرافی مهدی میوه چی + عکس   مهدی میوه چی (آرین فر) نام اصلی مهدی میوه چی (آرین فر) نام مستعار مانده تولد ۹ آبان ۱۳۱۶ دزفول ملیت ایرانی ...
بیوگرافی مانیکا جلیلی   مانیکا جلیلی ملیت  ایالات متحده آمریکا سبک‌ها موسیقی ایرانی و موسیقی محلی ایران   مونیکا جلیلی (تلفظ آمری...
بیوگرافی احسان خواجه‌ امیری + عکس   احسان خواجه‌ امیری تولد ۷ آبان ۱۳۶۳ ۲۹ اکتبر ۱۹۸۴ ملیت ایرانی سبک‌ها پاپ سازها ویولن، پیانو سال‌های فع...
بیوگرافی ژاکلین ویگن   ژاکلین نام اصلی ژاکلین دردریان نام مستعار ژاکلین تولد ۱۳۳۱ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ، راک و بلوز ...
بیوگرافی ربابه مرادوا   نام اصلی ربابه اشراقی(خلیل قزی) تولد ۲۱ مارس ۱۹۳۰ عالی قاپوی اردبیل ایران ملیت ایرانی‌تبار آذربایجانی سبک‌ها اپرا ف...
بیوگرافی جان تراولتا   جان تراولتا نام اصلی جان ژوزف تراولتا تولد ۱۸ فوریهٔ ۱۹۵۴ انگلوود، نیوجرسی والدین سالواتور تراولتا هلن سیسیلیا ب...
بیوگرافی تیلور سویفت   تیلور سویفت نام اصلی تیلور آلیسون سویفت تولد ۱۳ دسامبر ۱۹۸۹ ‏ ملیت ریدینگ، پنسیلوانیا، آمریکا سبک‌(ها) کانتر...
بیوگرافی آزاد آزاد پور + عکس   آزاد نام اصلی آزاد آزاد پور نام مستعار آزاد تولد ۱ ژانویهٔ ۱۹۷۴  سنندج ملیت ایرانی، آلمانی سبک‌ها رپ، ...
بیوگرافی علی عبدالمالکی + عکس   علی عبدالمالکی نام اصلی علی عبدالمالکی تولد ۲۶ مرداد 1367 ۱۷ اوت ۱۹۸۴ ملیت ایرانی سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی ...
بیوگرافی فریدون فرهی + عکس   فریدون فرهی (زاده ۱۳۱۴ در سبزوار) خواننده ایرانی است. پدر و مادرش از تبار آذری‌ها بودند به این شهر کوچ کردند. برادرش نزد استادی نواخت...
بیوگرافی محمد اصفهانی + عکس     محمد اصفهانی محمدمهدی واعظی‌اصفهانی زادروز ۱۴ تیر ۱۳۴۵ ۵ ژوئیه ۱۹۶۶ تهران، ایران محل زندگی تهران ...
بیوگرافی کامران و هومن + عکس   کامران و هومن نام اصلی کامران جعفری و هومن جعفری نام مستعار کامران و هومن تولد کامران ۲۵ نوامبر ۱۹۷۵ ۴ آذر ۱۳۵۷ ته...