بیوگرافی سالوادور آلنده

بیوگرافی سالوادور آلنده

 

سالوادور آلنده
۲۹مین رئیس‌جمهور شیلی
مشغول به کار
۱۹۷۰ – ۱۹۷۳
پس از ادواردو فرئی مونتالا
پیش از آگوستو پینوشه
اطلاعات شخصی
تولد سالوادور ایزابلینو دل ساگرادو کورازون ده جسوس آلنده گوسنز
۲۶ ژوئیهٔ ۱۹۰۸
والپارایسو،
مرگ ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ میلادی (۶۵ سال)
سانتیاگو
ملیت  شیلی
حزب سیاسی حزب سوسیالیست
همسر اورتنسیا بوسی
پیشه ، سیاستمدار
دین کاتولیک رومی

 

سالوادور آلنده (به اسپانیایی: Salvador Allende، تلفظ: سالفادور آیـِنده) (زاده ۲۶ ژوئیه ۱۹۰۸ – درگذشته ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳) سیاست‌مدار مارکسیست و از بنیان‌گذاران حزب سوسیالیست شیلی بود.

او از نوامبر ۱۹۷۰ تا سرنگونی و مرگ‌اش در پی کودتای ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ میلادی، رئیس‌جمهور شیلی بود.

از او به عنوان اولین رئیس‌جمهور مارکسیست که با رأی و دموکراسی به قدرت رسید نام می‌برند.

آلنده بیش از چهل سال در صحنهٔ سیاسی شیلی و حزب سوسیالیست شیلی حضور داشت. او پیش از رسیدن به ریاست جمهوری در انتخابات ۱۹۷۰ در مقام‌های سناتور، نماینده و وزیر کابینه فعالیت می‌کرد. وی پزشک بود و مدتی به عنوان وزیر بهداشت خدمت نمود. آلنده سه بار در سال‌های ۱۹۵۲، ۱۹۵۸ و ۱۹۶۴ کاندیدای ریاست جمهوری شده و شکست خورده بود تا این که در ۱۹۷۰ بالاخره در انتخابات برنده شد و تنها با ۳/۱٪ اختلاف با نفر دوم و ۸ درصد اختلاف با نفر سوم، از سوی مجلس به ریاست جمهوری برگزیده شد. وی نوهٔ فراماسون اعظم شیلی بود و خود وی نیز از اعضای فعال لژ فراماسونری شیلی بود.[نیازمند منبع]

پس از رسیدن به ریاست جمهوری او برنامهٔ سوسیالیستی جنجال‌برانگیزی به نام راهی به سوی سوسیالیست را پیاده کرد و بسیاری از صنایع را ملّی اعلام کرد. در سال اول حکومت او نرخ رشد اقتصادی به ۸/۶ درصد و نرخ بیکاری به ۳/۶ در صد رسید؛ اما در سال دوم، تورم بسیار افزایش یافت، صادرات ۲۴٪ کاهش یافت، واردات ۲۶٪ افزایش یافت، در حالی که نرخ واردات مواد غذایی ۱۲۶٪ بود. در نتیجه قفسهٔ مغازه‌ها از اجناس خالی شد و بازار سیاه رونق گرفت. وی توانایی کنترل حامیان افراطی دست چپی خود را نداشت.

در ماه مه ۱۹۷۳ دادگاه عالی شیلی، دولت را به اتفاق اکثریت آرا به نقض قوانین و جلوگیری از اقدامات قانونی پلیس و تصمیمات نادرست قضایی محکوم نمود.

در اوت سال ۱۹۷۳ دیوان عالی کشور از آلنده به دلیل ناتوانی در اجرای قانون زمین شکایت کرد و نمایندگان مجلس نیز اعلام نمود که آلنده بر خلاف قانون اساسی، قوانین مجلس را به اجرا نمی‌گذارد. طی این قطعنامه اعلام شد که دولت آلنده تلاش در به دست گرفتن کل اختیارات کشور نموده، اصل تفکیک قوا را رعایت نکرده و قانون اساسی را نقض نموده‌است.

در ۲۲ اوت ۱۹۷۳ مجلس نمایندگان شیلی قطعنامه‌ای علیه او صادر کرد.

در این قطعنامه دولت آلنده به موارد زیر محکوم شد:

  1. رعایت نکردن نظام قانونی کشور؛
  2. امتناع از اجرای تصمیمات قضایی در برابر طرفداران خود و نقض احکام قضایی؛
  3. جرایم گوناگون رسانه‌ای، به دست گرفتن غاصبانه تلویزیون به نفع خود و فشار اقتصادی علیه رسانه‌های منتقد دولت؛
  4. مسلح کردن طرفداران حزب خود؛
  5. سرکوب غیر قانونی کارگران معدن؛
  6. تلاش برای ایجاد پلیس و ارتش مخصوص و وابسته به خود؛
  7. محدود نمودن غیر قانونی مهاجرت.

 

کودتای نظامی شیلی

در ماه سپتامبر همان سال تلاش کرد طی لایحه‌ای قانون اساسی را تغییر دهد که دولت او در ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ و با کودتای نظامی به رهبری ژنرال پینوشه، فرمانده ارتش، سرنگون شد. اسناد فراوانی حاکی از حمایت و پشتیبانی دولت وقت ایالات متحده از این کودتا وجود دارد. طبق اعلام رسمی، پرزیدنت آلنده با یک کلاشینکف اهدایی از سوی فیدل کاسترو خودکشی کرده‌است. بنابر اسناد و منابع تاریخی و همچنین فیلم‌های مستند، وی هنگام به توپ بسته شدن کاخ ریاست جمهوری در جریان کودتای ۱۱ سپتامبر جان باخت.

به گفته منابع نظامی، آلنده خواستار آتش‌بسی ۵ دقیقه‌ای شد تا بتواند استعفا بدهد، اما نیروهای ارتش با اشاره به این که تک تیراندازهای وفادار به رئیس جمهور از ساختمان‌های مجاور کاخ ریاست جمهوری در حال تیراندازی هستند، با این درخواست آلنده مخالفت کردند.

گفته شده دست کم ۱۷ بمب بر کاخ ریاست جمهوری ریخته شد. بنا به گفته منابع رسمی، سالوادور آلنده به هنگام یورش نیروهای نظامی به کاخ با اسلحه خودکشی کرد.

دولت او در ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ و با کودتایی نظامی به رهبری ژنرال پینوشه، فرمانده ارتش، سرنگون شد.

بیوگرافی هرمز سوم ساسانی   هرمز سوم شاهنشاه ساسانی دوران ۴۵۷ میلادی - ۴۵۹ میلادی مرگ ۴۵۹ میلادی پیش از پیروز یکم پس از یزدگرد دوم ...
بیوگرافی اردشیر اول هخامنشی تحقیق در مورد اردشیر اول اردشیر اول کیست؟ زندگی نامه کامل اردشیر اول دین و مذهب اردشیر اول بیوگرافی کامل اردشیر اول آرامگاه اردشیر اول همسر و فر...
بیوگرافی اردوان چهارم اشکانی   اَردَوان چهارم یکی از کسانی است که پس از مرگ بلاش یکم بیست و دومین شاه اشکانی زمام امور بخشی از ایران را در دست داشت. به خاطر نبردهای داخلی ...
بیوگرافی یزدگرد سوم زندگی نامه یزدگرد سوم یزدگرد سوم در چه قرنی می زیست؟ مقاله درباره یزدگرد سوم لقب و القاب یزدگرد سوم مقاله در مورد یزدگرد سوم دلیل مرگ یزدگرد سوم ...
بیوگرافی شاه اسماعیل اول تحقیق درباره شاه اسماعیل اول بیوگرافی کامل شاه اسماعیل اول زندگی نامه کامل شاه اسماعیل اول شاه اسماعیل اول در چه قرنی می زیست؟ شاه اسماعیل اول اه...
بیوگرافی رکن‌الدوله دیلمی بیوگرافی کامل رکن‌الدوله دیلمی تحقیق در مورد رکن‌الدوله دیلمی مرگ رکن‌الدوله دیلمی رکن‌الدوله دیلمی کیست؟ عکس آرامگاه رکن‌الدوله دیلمی عکس رکن‌ال...
بیوگرافی هرمز چهارم ساسانی   هرمز چهارم شاهنشاه ساسانی دوران ۵۷۹ میلادی - ۵۹۰ میلادی مرگ ۵۹۰ میلادی پیش از خسرو پرویز پس از خسرو انوشیرو...
بیوگرافی بلاش پنجم اشکانی   بَلاش پنجم یا وَلَخش پنجم (اشک بیست و هفتم) بیست و هفتمین شاه ایران از خاندان اشکانی است که از سال ۱۹۱ تا ۲۰۹ میلادی شاهی کرد. وی جانشین و پ...
بیوگرافی قباد یکم ساسانی   قباد یکم شاهنشاه ساسانی دوران دور یکم ۴۸۸ میلادی - ۴۹۶ میلادی دور دوم ۴۹۹ میلادی - ۵۳۱ میلادی مرگ ۵۳۱ میلادی پیش ...
بیوگرافی گودرز دوم اشکانی   گودرز دوم (اشک بیستم) بیستمین شاه ایران از سلسلهٔ اشکانی است. این شاه از خاندان اصلی اشکانی نبود، بلکه پسر گیو پادشاه گرگان بود که خویشاوند ...
بیوگرافی جعفرباوندی   جعفر یکی از شاهان سلسله باوندیون بود که مدت ۱۲ سال در هزارجریب پادشاهی کرد. وی پسر شهریار و برادر شاه‌پور نیز بود. مهمترین اتفاق در دو...
بیوگرافی آقا محمد خان قاجار   آقامحمدخان قاجار تاجگذاری ۱۵ ربیع‌الثانی ۱۱۹۵ (قمری) ۱ فروردین ۱۱۶۱ خورشیدی ۲۱ مارس ۱۷۸۲ (میلادی) در ساری لقب(ها) بنیا...
بیوگرافی میخائیل کلاشنیکف   میخائیل کلاشنیکف زادروز ۱۰ نوامبر ۱۹۱۹ کوریا، سرزمین آلتایی درگذشت ۲۳ دسامبر ۲۰۱۳ میلادی (۹۴ سال) ایژوسک، اودمورتیا ...
بیوگرافی بابک خرمدین بابک خرمدین زندگی نامه بابک خرمدین آرامگاه بابک خرمدین زندگی نامه کامل بابک خرمدین نام اصلی بابک خرمدین مقاله درباره بابک خرمدین مرگ بابک خر...
بیوگرافی رستم یکم   رستم یکم فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۸۶۷-۸۹۶ (میلادی) مرگ رمضان ۲۸۲ (قمری) نوامبر ۸۹۵ (میلادی)   بعد...