آشنایی با کلیسای وانک اصفهان

آشنایی با کلیسای وانک اصفهان

 

نام کلیسای وانک
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام محلی ناجی مقدس همگان
نام‌های دیگر کلیسای آمنا پرگیچ
نوع بنا دینی مذعبی
کاربری مذهبی
کاربری کنونی کلیسای حواری ارمنی
دورهٔ ساخت اثر سال ۱۶۵۵
بانی اثر عالی جناب فیلیپوس
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۸۵
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

کلیسای وانک یا آمنا پرکیج نام کلیسایی است در محله جلفای اصفهان که از روی کلیسای سنت استپانوس در جلفای آذربایجان کپی برداری شده‌است. این کلیسا از کلیساهای تاریخی ارمنیان اصفهان می‌باشد و در زمان شاه عباس ساخته شده‌است. وانک در زبان ارمنی به معنی صومعه است.

ارامنه بعد از کوچ بزرگ از جلفا یعنی در سال ۱۶۰۵ به دستور شاه عباس به اصفهان آورده شدند. آنها از بدو ورود شروع به ساختن محل زندگی کردند و در وهلهٔ اول کلیساها را بنا کردند. ارامنه مردمانی بودند که مذهب برایشان اهمیت بسیاری داشت. پس این باعث می‌شد که محلی برای دعا و راز و نیاز با خدای خود داشته باشند. اولین آنها کلیسای وانک بود. وانک اولین بار در سال ۱۶۰۴ ساخته شد که البته این بنا خیلی کوچک‌تر از بنای فعلی و با وسعت کم ساخته شد.

۵۰ سال بعد از ساخت اولیه به خواست و تشویق خلیفه وقت داویراول (خلیفه شخصی است روحانی که ازدواج نمی‌کند و امور ارامنه در دست اوست این شخص از ارمنستان و یا لبنان که رئوس مذهبی ارامنه هستند انتخاب شده وبه نقاط مختلفی که ارامنه ساکن هستند فرستاده می‌شود) این مکان ویران شده و جای آن بنایی با طرحی شکوهمند و عظیم ساخته می‌شود. ساخت این مکان ۹ سال به طول می‌انجامد و در سال ۱۶۶۴ در زمان سلطنت شاه عباس دوم به اتمام می‌رسد. این مکان را برای تعلیم راهبان و اسکان خلیفه بنا می‌کنند.

این کلیسا و یا دیر آمناپرگیچ (ناجی همگان) در جنوب اصفهان در محلهٔ جلفا یعنی در میدان بزرگ این محله واقع است. کلیسای وانک را می‌توان، از لحاظ طلاکاری‌های انجام شده در سقف و همچنین سطح داخل گنبد و نقاشی‌های تاریخی زیبا جزو زیباترین کلیساهای جلفای اصفهان نام برد که درون کلیسای وانک و دیوارهای اطراف، تمامی از تزئینات نقاشی رنگ و روغن و آب طلا به سبک ایرانی و تصاویری از زندگی حضرت مسیح (ع) مزین شده است که متاثر از نقاشی ایتالیایی است. بنای عظیم و برج ساعت آن از فاصلهٔ دور مشخص است با ایرن این بنا با ذوق و سلیقهٔ مردمان این منطقه بیشتر آشنا می‌شویم مردمانی که خاک خود را رها کرده وبه سرزمین غریب آورده شدند و اثری چنین زیبا خلق کرده‌اند. این بنا دو در ورودی دارد که در اصلی دری چوبی بزرگ است که مردم از آن رفت‌وآمد می‌کنند. سر در این ورودی منظره‌ای از داخل دیر با کاشی لاجوردی و خاکستری مزین شده بالای تصویر به خط ارمنی این چنین نوشته شده «دیر ناجی همگان محلی برای راهبان». بعد از ورود دالانی وجود دارد که در دو طرف دالان دو اتاق وجود دارد که قبلاً در آن اتاق‌ها به امور مربوط به ارامنه رسیدگی می‌کردند؛ ولی در حال حاضر یکی به عنوان مغازه‌ای کوچک و دیگری به عنوان اتاق نگهبانی از انها استفاده می‌شود. دالان به سمت پلکان ورودی می‌رود. در سمت راست پلکان برج ناقوس واقع است. در زیر این برج دو قبر وجود دارد؛ این قبرها متعلق به سربازی ارمنی و دیگری متعلق به پیشوای ارمنی است. این برج ۳۸ سال بعد از بنای اصلی دیر ساخته شده‌است. هزینهٔ آن را تاجری ارمنی به اسم هوانجان جمالیان متقبل گشته‌است.

در سمت راست این بنا (برج ناقوس) کتیبه‌ای بزرگ به رنگ آبی مشخص است و دور آن را سنگهای صلیبی احاطه کرده‌اند این سنگهای صلیبی به زبان ارمنی (خاچ کارم نام دارند یعنی همان سنگ صلیبی) این سنگها یا خاچ کارها از کلیساهای ویران شدهٔ جلفا به این مکان آورده شده و در این دیوار نصب شده‌اند. در قسمت سمت چپ برج ناقوس بنای یاد بودی چشم بیننده را به طرف خود جلب می‌کند این بنای یاد بود، یاد بودی از قتل‌عام ارامنه‌است که در سال هزار و نه صد و پانزده به دست ترکان عثمانی صورت گرفته هر ساله در این مکان در روز بیست و سه آوریل مراسم برگزار می‌شود که مردم (ارامنه) جمع شده و شمع روشن می‌کنند و یاد شهدای ارمنی را گرامی می‌دارند.

بخش‌های کلیسای وانک

چاپخانه

چاپخانهٔ کلیسای وانک پشت این بنا واقع شده، که البته چند سالی است که به چاپخانه تبدیل شده‌است. در سال ۱۶۴۰ به سرکردگی پیشوای مذهبی کلیسای وانک خلیفه خاچاطور کساراتسی چاپخانه‌ای دایر شد (در کلیسای وانک) این شخص ماشین چاپ و حروف چاپ را خود شخصاً ساخت و در سال ۱۶۴۱ کتابی با مضمون شرح حال پدران روحانی به چاپ رساند. هنوز هم چند نسخه از این کتاب در موزه کلیسای وانک وجود دارد که البته از لحاظ چاپ و کاغذ مرغوب نیست ولی برای چاپ کنندگان آن افتخار بزرگی است.

کتابخانه

در زمان کوچ بزرگ، ارامنه همه چیز خود را جا گذاشتند و به ایران آمده‌اند ولی تنها چیزی که نتوانستند از آن چشم پوشی بکنند کتابهایی بود که در خانه‌های خود داشتند ارامنه با تحمل زحمات فراوان کتابهای زیادی را با خود به ایران (اصفهان) آوردند این کتابها تنها ثروتی بود که همیشه برای ارامنه باارزش بود و هست.

در سال ۱۷۷۰ تا ۱۷۹۰ در آن هنگام که ارمنیان و به ویژه پیشوایان مذهبی کلیسای وانک مورد آزار و اذیت قرار گرفتند کتابهای زیادی به خاطر بدست آوردن تفنگ و باروت فروخته شدند ولی بعد از گذشت سالها وقتی وضع به حالت عادی برگشت دوباره این کتابها جمع‌آوری شدند و در سال ۱۸۸۴ قسمتی از کلیسای وانک (محوطهٔ کلیسا) را به کتابخانه اختصاص دادند. شایان ذکر است تمام این کتابها کتابهای خطی هستند که روی پوست نوشته شده‌اند.

خلیفه هوانس به آمستردام می‌رود و آنجا شیوهٔ چاپ را آموخته و یک ماشین چاپ نیز با خود به جلفای اصفهان می‌آورد و در سال هزار و شش صد و چهل و هفت کتاب «تهیه و تقویم» را به چاپ می‌رسانند.

در سال ۱۸۴۴ بارون مانوک هورداینان جلفایی یک ماشین چاپ عالی را که گرانقیمت نیز بوده را به اصفهان می‌آورد که این ماشین چاپ در حال حاضر در موزهٔ کلیسای وانک نگهداری می‌شود و اولین کتاب را که با این ماشین در کلیسای وانک به چاپ رساندند زبور داوود بود که تنها نسخهٔ باقی‌مانده از آن در کتابخانه بولئان آکسفورد محفوظ است.

موزه

این موزه در سال ۱۸۷۱ در کلیسای وانک ساخته شد. بعد از کتابخانه موزهٔ این کلیسا قرار دارد. این مکان محل نگهداری اجناس گرانقیمت و نایابی است که در دنیا نظیر آنها وجود ندارد باید گفت که بیشتر این اموال گرانقیمت و نایاب به وسیلهٔ مردم هدیه شده‌اند که اهدای این اموال بیشتر برای آن بوده که جایگاه مناسبی برای یادگارهای گذشتگان وجود داشته باشد تا آیندگان بدانند پدرانشان که بودند و چه کردند.

در این مکان از انجیل‌های زیبایی نگهداری می‌شوند که یکی از آن انجیلها کوچک‌ترین انجیل دنیا است که با هفت زبان نوشته شده و هفت گرم وزن داردوهمینطور یک تار مو که به زبان ارمنی نوشته شده و لاک یک لاکپشت غول پیکر

اماکن اداری

در گذشته کارهای اداری و قضایی ارامنه جلفا در این مکان صورت می‌گرفت از تنظیم قباله ازدواج تا تعمیر و ثبت فوت و تولد و امور قضایی مثل شکایات و رسیدگی به ان انجام می‌شد این امر در حال حاضر ادامه دارد و ارامنه جلفا برای کارهای خود به این محل رفت‌وآمد می‌کنند. برای همین در دیر آمناپرگیچ ساختمانی ساخته می‌شود که در حال حاضر نیز برپاست و خدمتگزاران مردم در این مکان به کارهای جامعهٔ ارمنی در جلفا رسیدگی می‌کنند.

البته این را نیز بنا به فراموش کرد که در گذشته امور ارامنهٔ بعضی از کشورها مثل هند نیز در دیرآمناپرکیج حل و فصل می‌شده ولی در حال حاضر فقط به امور ارامنهٔ جنوب ایران رسیدگی می‌کنند.

این مکان در جنوبی‌ترین قسمت دیر واقع است و سال ساخت آن به زمان سلطنت ناصرالدین شاه باز می‌گردد.

در قسمت شرقی دیر روبروی موزه محل اسکان اسقف و یا خلیفه وقت ساخته شده‌است دو طبقه دارد که در طبقهٔ اول وسائل و مایحتاج ذیر در آن نگهداری می‌شود و طبقهٔ دوم محل سکونت اسقف است.

 

آموزش مسائل زناشویی به کودکان، کی؟ سوالبا سلام.من در مورد دختر 6 ساله ام سوال داشتم. تقریبا 1 سال پیش دخترم و دوستش که او هم دختر اشت هنگام بازس حرکات مشکوک انجاممی دادند( ظاهرا دخ...
ازدواج با مرد ثروتمند آرامش‌ شما را بیمه نمی‌کند   ازدواج با مرد ثروتمند نه تنها آرامش‌ شمارا بیمه نمی‌کند، بلکه به چالش‌های تازه‌ای هم وارد می‌کند‎   چند اسکناس تا خرید شادی فاص...
ماد ها چه دینی داشتند؟ دین ماد باستان یک دین ابتدائی مزدائی بود. در ماد یک مزداپرست را مَزُدَیزنَه (mazdayazna) می‌خواندند که از صورت اوستائیش مَزُدیسنَه (mazdayasna) آشکارا...
۱۵ نشان‌کمبود، از نوع ویتامین کمبود ویتامین D کمبود ویتامین D3 کمبود ویتامین D چه عوارضی دارد کمبود ویتامین D و ریزش مو کمبود ویتامین D3 در بدن کمبود ویتامین D در کودکان کمبود ویت...
عفونت ادراری بچه، اختلال رشد میاره؟ سوالسلام دختر دو سال و یک ماهه دارم که بعد از عفونت ادراری و بستری شدن در بیمارستان دچار اختلال رشد شده است زیر نظر پزشک می باشد برای بی اشتهایی ...
بازی با نوزاد چهار ماهه، چگونه؟ در حالی که فرزندتان روی زیرانداز دراز کشیده است پای او را ورزش دهید یا از اسباب بازیهایی بهره گیرید که برای لگد زدن در حال دراز کشیده درست شده اس...
این ۲ رسپی خوشمزه ترکیه ای را از دست ندهید ماهنامه سفره ایرانی: رفیکا بیرگول (Refika Birgul) زاده 19 ماه مه 1980 در استانبول ترکیه سرآشپز، نویسنده کتاب های آشپزی و شخصیت تلویزیونی معروفی است. ا...
ورزش کردن در بارداری، فوایدش را می دانید! دانشجوی دکتری ورزش و دبیر دپارتمان ورزش و حرکات اصلاحی موسسه به رویان: پیشرفت تکنولوژی در زمینه‌های گوناگون موجب شده تا انسان جهت انجام فعالیت‌های...
افزایش احتمال باروری اسپرم، چند راهکار ساده اسپرم سالم تنها به معنای تعداد اسپرمی که یک مرد تولید می‌کند نیست. سلامت اسپرم را هم کمیت، هم کیفیت و نیز حرکت تعیین می‌کند. ناباروری در مردان نی...
عوارض استمنای زیاد، گناه داره؟ سوالآیا واقعا استمنا ضرر دارد؟ضررهای دنیوی و اخروی ان چیست؟آیا میشود این نیرو را برگرداند؟ جوابباسلام. بله واقعا ضرردارد هم دنیوی و هم اخروی و با...
آغاز غربالگری ۵۸ اختلال متابولیک نوزادان (۵) در ادامه مباحث قبلی به بررسی یکی از مهمترین اختلالاتی که طی این فرآیند مورد غربالگری قرار می گیرد، یعنی اختلالات اسیدهای چرب می پردازیم.         ...
بیماری های مقاربتی، احتیاط کنید! سوزاک یکی از بیماری های واگیردار است که بیشتر مواقع به وسیله تماس جنسی با فرد آلوده منتقل می شود. همچنین این بیماری ممکن است به وسیله تماس با مای...
واکسن دو ماهگی نوزاد چیست؟ سوالسلام. 11 فروردین امسال خدا بهمون یک دختر عنایت کرد. الان دخترم 55 روزه است و چند روز دیگه باید ببرم واکسن دو ماهگی اش را بزنم(البته دختر من ن...
دختر در سن بلوغ، نکات مهم خانُمانه! لازم است طی یک برنامه پیش بینی شده مادر، خواهران بزرگتر، اولیای مدرسه و معلمان بهداشت درباره این وضعیت طبیعی با دختران بالغ شده صحبت کرده و نگرانی و ت...
سرطان پستان، نکات قابل توجه! به گزارش گروه روی خط رسانه های خبرگزاری برنا؛ سرطان سینه (سرطان پستان) ناشی از رشد خارج از قاعده سلول های غیرطبیعی در پستان است. در دو نوع توموره...