معرفی ساز قیچک

قِـیچَک یا غیژک یکی از سازهای زهی در موسیقی ایرانی است که مانند کمانچه با آرشه نواخته می‌شود. جنس کاسهٔ طنینی قیچک از چوب گردو یا توت بوده و سیم‌های آن فلزی هستند. ساز قیچک دارای قدمت بسیار زیادی است و در موسیقی نواحی ایران کاربرد فراوانی داشته و دارد. این ساز از نظر نوازندگی شبیه به ویولن‌سل است و حتی در نوع بزرگ‌تر آن که به قیچک بم معروف است، از آرشهٔ ویولن‌سل استفاده می‌شود.

 

قیچک‌نواز هنگام نوازندگی، قیچک را نشسته به صورت عمودی با دست چپ نگه می‌دارد و با دست راست آرشه را به صورت افقی در حرکات رفت و برگشت بر سیم‌های آن می‌کشد. طول ساز قیچک‌ حدود ۵۶ سانتی متر است.

 

• خاستگاه ساز قیچک
ساز قیچک اساساً محلی است و بیشترین رواج را در نواحی جنوب شرقی ایران و خصوصاً استان سیستان و بلوچستان و هرمزگان دارد. در سال‌های اخیر این ساز در شهرهای دیگر نیز استفاده می‌شود. در آن نواحی طبق عقیده و سنت اهالی، برای معالجه امراض به کار می‌رود. در شمال افغانستان نیز قیچک در موسیقی سنتی رواج وسیعی دارد. در ولایات مثل بغلان، کندز و بلخ از قیچک در محافل عروسی و دیگر مراسم خوشی استفاده می‌شود.

 

معرفی ساز قیچک

طول ساز قیچک‌ حدود ۵۶ سانتی متر است

 

انواع ساز قیچک
با رواج بیشتر قیچک، با حمایت وزارت فرهنگ و هنر ساختمان و کوک آن تکمیل و تنظیم شد و سه گونه قیچک تکمیل‌تر به نام‌های قیچک سوپرانو (به طول ۵۶٫۵ سانتی‌متر)، قیچک آلتو (۶۳ سانتیمتر) و قیچک باس به همان نسبت بزرگ‌تر ساخته‌اند. وسعت هریک از این انواع حدود سه اکتاو است. قیچک سوپرانو سازی است که قابلیت تکنوازی و همنوازی هر دو را حائز است ولی دو نوع دیگر (آلتو و باس) بیشتر به منظور همنوازی در ارکستر به کار می‌رود. آرشهٔ قیچک، پس از استاندارد سازی، عیناً همان آرشه ویولن است.

 

اجزای اصلی ساز قیچک:
کاسه طنینی : بدنه اصلی قیچک از چوب یک تکه و معمولا گردو، توت یا چوب های محکم دیگر ساخته می‌شود. کاسه طنینی، حجیم و دو فرو رفتگی بزرگ در طرفین، آن را به ۲ قسمت بزرگتر و کوچکتر تقسیم می‌کند. قسمت کوچکتر در پایین ساز قرار دارد و بر دهانه آن پوست کشیده می شود و خرک روی قسمت پوست قرار می‌گیرد. دهانه قسمت بزرگتر باز است و دسته، تا روی نیمی از این قسمت ادامه می‌یابد.

 

پوست: معمولا در ساخت قیچک از پوست آهو یا گوسفند استفاده می‌شود.

گوشی‌ها: قیچک دارای ۴ گوشی است که به صورت میخ سر پهن ، ۲ به ۲ در طرفین سر پنجه قرار دارد.

 

معرفی ساز قیچک

ساز قیچک توانایی اجرای تکنوازی و گروه نوازی را دارد

 

شیطانک: قطعه چوبی کم ار تفاع و باریک است به عرض دسته ساز که بین سرپنجه و دسته قرار دارد و سیم‌ها از درون شیارهای کم عمق آن عبور می‌کنند و به طرف گوشی‌های می‌روند.

دسته: جنس دسته قیچک از همان جنس چوب بدنه است که به صورت یک تکه با بدنه تراشیده می‌شود. دسته این ساز کوتاه است و از یک طرف به قسمت بزرگ تر کاسه، و از طرف دیگر به سر پنجه متصل است. قیچک فاقد دستان بندی ست و تمام فواصل موسیقی ملی (پرده، نیم پرده، ربع پرده) بر روی آن قابل اجراست.

 

سر پنجه: جعبه‌ای کوچک و تو خالی و از جنس چوب است. در ابتدای طول دسته مجموعا چهار گوشی (به تعداد سیم‌ها) در طرفین آن قرار دارند و در انتهای آن تاج قیچک با خمیدگی رو به عقب قرار دارد.
خرک: خرک قیچک از جنس چوب یا استخوان است به ارتفاع تقریبی ۲ سانتی متر که با ۲ پایه کوچک خود، روی پوست کاسه کوچک ساز قرار می‌گیرد و سیم‌ها از درون آن عبور می‌کنند.

سیم‌گیر: قطعه ای کوچک و از جنس چوب یا فلز است که در انتهای بدنه کاسه قیچک نصب شده و سر ِگره دار سیم به آن بسته می‌شود.
تعداد و جنس سیم‌ها: قیچک دارای ۴ سیم از جنس فلز است که چهارمین سیم، روکش دار و ضخیم تر است. طول سیم‌ها در قیچک معمولی از سیم گیر تا شیطانک حدود ۳۳ سانتی متر است.

آرشه: در نوع محلی این ساز از کمانه استفاده می‌شد اما امروزه از آرشه ویلن و در نوع بزرگتر (قیچک باس) از آرشه ویلنسل استفاده می‌شود.

تربیت فرزند، معرفی کتاب مفید سوالسلام من از عاقبت فرزندم توی این دنیا می ترسم به خصوص در زمینه مسایل جنسی تربیت صحیح چگونه امکان پذیر هست ؟ جوابباسلام کاربر گرامی سوال شما بس...
سریال بچه‌های نسبتاً بد بچه‌های نسبتاً بد نام سریالی به کارگردانی سیروس مقدم است که در مهرماه ۱۳۹۲ پخش آن از شبکه یک سیما آغاز شد. تهیه‌کننده این سریال سیدکمال طباطبایی است. ...
علت تیک کودکان، چه کنیم؟ بعضی از کودکان ممکن است حرکاتی در صورت، گردن و اندام های فوقانی خود انجام دهند ؛ این حرکات معمولا بدون منظور و هدف، ناگهانی، سریع، نامنظم و غیرار...
توزیع شیر مدارس در پرواز تهران تو پرواز تهران-اصفهان شير توزیع کردن بین مسافرا، روش نوشته ويژه مدارس! تو پرواز تهران-اصفهان شير توزیع کردن بین مسافرا، روش نوشته ويژه مدارس! حالا ...
خواص میگو در بارداری، ضرری ندارد؟ خوردن میگو در بارداری شکی نیست که خوردن میگو یا سایر غذاهای دریایی، بایستی بخشی اجتناب ناپذیر از رژیم غذایی حاملگی باشد.میگو سرشار از پروتئین، من...
چگونه زمان تخمک گذاری را بفهمیم؟ تخمک گذاری به زمانی گفته می شود که یک تخمک (یا در برخی موارد نادر بطور طبیعی بیشتر از یک تخمک) از تخمدان آزاد می شود و این زمان را "دوره باروری" ...
میل به نزدیکی، چرا بعد زایمان کم شده؟ پیرامون علل کاهش فعالیت جنسی پس از زایمان توضیحاتی ارائه شده است.علل کاهش فعالیت جنسی پس از زایمان+ دیسپارونیادیس پاورنی ناشی از اپیزیاتومیو پارگ...
سرماخوردگی در بارداری، بهترین راه معالجه در طول دوره بارداری به ویژه در فصل پاییز و زمستان، احتمال دارد که خانم باردار دچار سرماخوردگی یا ویروس آنفولانزا شود. در دوران بارداری سیستم ایمنی بدن...
افسردگی پس از زایمان، غیر قابل پیشگیری؟  شهره جلالی، کارشناس مامایی در خصوص اختلال افسردگی پس از زایمان گفت: افسردگی نوعی اختلال روانی است که معمولا تعداد زیادی از مادران پس از زایمان ب...
زایمان طبیعی بدون درد، روش انجام دکتر"عمرو عباسی" متخصص بیماری های زنان و زایمان تاکید کرد؛ زایمان بدون درد، یا همان اپیدورال، عملی ساده است که تنها به تزریق نیاز دارد. در حقیقت ...
دفع مدفوع زیاد، نگرانم! سوال:سلام، پسرم 13 ماه و نیم سن دارد. تعداد دفعات دفع او در روز زیاد است. حدود پنج تا هفت بار. البته مدفوع شلی نیست. گاهی حتی از حالت معمول سفت ت...
دروغ گفتن کودکان، سن و سال دارد؟ بچه‌ها از 7 سالگی می‌توانند برنامه ریزی شده فکر کنند و به نفع خودشان دروغ بگویند.به نقل از سایت «فاکس نیوز»، محققان دانشگاه مینه سوتا در آمریکا ب...
خاصیت های درمانی مختلف سیر با استفاده از سیر می توانید انواع مشکلات بدنتان را درمان کنید برای بهبود مشکلات بینایی ،مشکلات مربوط به فشار خون و کلسترول خون بالا می توانید از سیر ا...
عفونت ادراری در بارداری، مراقبت های لازم عفونت ادراری در بین زنان باردار به وفور دیده می شود می خواهیم با روش های درمانی موثر در این زمینه آشنا شویم طب سنتی چه پیشنهاداتی در این زمینه به ما م...
ویدیو بچه بامزه(۴۸)/ کلیپ بچه ها باکارای بامزه ای که میکنن باعث خنده بزرگترهاشون میشن در این ویدیو گزیده ای از کارای بامزه بچه هارو می بینیم.در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی ...