معرفی ساز قیچک

قِـیچَک یا غیژک یکی از سازهای زهی در موسیقی ایرانی است که مانند کمانچه با آرشه نواخته می‌شود. جنس کاسهٔ طنینی قیچک از چوب گردو یا توت بوده و سیم‌های آن فلزی هستند. ساز قیچک دارای قدمت بسیار زیادی است و در موسیقی نواحی ایران کاربرد فراوانی داشته و دارد. این ساز از نظر نوازندگی شبیه به ویولن‌سل است و حتی در نوع بزرگ‌تر آن که به قیچک بم معروف است، از آرشهٔ ویولن‌سل استفاده می‌شود.

 

قیچک‌نواز هنگام نوازندگی، قیچک را نشسته به صورت عمودی با دست چپ نگه می‌دارد و با دست راست آرشه را به صورت افقی در حرکات رفت و برگشت بر سیم‌های آن می‌کشد. طول ساز قیچک‌ حدود ۵۶ سانتی متر است.

 

• خاستگاه ساز قیچک
ساز قیچک اساساً محلی است و بیشترین رواج را در نواحی جنوب شرقی ایران و خصوصاً استان سیستان و بلوچستان و هرمزگان دارد. در سال‌های اخیر این ساز در شهرهای دیگر نیز استفاده می‌شود. در آن نواحی طبق عقیده و سنت اهالی، برای معالجه امراض به کار می‌رود. در شمال افغانستان نیز قیچک در موسیقی سنتی رواج وسیعی دارد. در ولایات مثل بغلان، کندز و بلخ از قیچک در محافل عروسی و دیگر مراسم خوشی استفاده می‌شود.

 

معرفی ساز قیچک

طول ساز قیچک‌ حدود ۵۶ سانتی متر است

 

انواع ساز قیچک
با رواج بیشتر قیچک، با حمایت وزارت فرهنگ و هنر ساختمان و کوک آن تکمیل و تنظیم شد و سه گونه قیچک تکمیل‌تر به نام‌های قیچک سوپرانو (به طول ۵۶٫۵ سانتی‌متر)، قیچک آلتو (۶۳ سانتیمتر) و قیچک باس به همان نسبت بزرگ‌تر ساخته‌اند. وسعت هریک از این انواع حدود سه اکتاو است. قیچک سوپرانو سازی است که قابلیت تکنوازی و همنوازی هر دو را حائز است ولی دو نوع دیگر (آلتو و باس) بیشتر به منظور همنوازی در ارکستر به کار می‌رود. آرشهٔ قیچک، پس از استاندارد سازی، عیناً همان آرشه ویولن است.

 

اجزای اصلی ساز قیچک:
کاسه طنینی : بدنه اصلی قیچک از چوب یک تکه و معمولا گردو، توت یا چوب های محکم دیگر ساخته می‌شود. کاسه طنینی، حجیم و دو فرو رفتگی بزرگ در طرفین، آن را به ۲ قسمت بزرگتر و کوچکتر تقسیم می‌کند. قسمت کوچکتر در پایین ساز قرار دارد و بر دهانه آن پوست کشیده می شود و خرک روی قسمت پوست قرار می‌گیرد. دهانه قسمت بزرگتر باز است و دسته، تا روی نیمی از این قسمت ادامه می‌یابد.

 

پوست: معمولا در ساخت قیچک از پوست آهو یا گوسفند استفاده می‌شود.

گوشی‌ها: قیچک دارای ۴ گوشی است که به صورت میخ سر پهن ، ۲ به ۲ در طرفین سر پنجه قرار دارد.

 

معرفی ساز قیچک

ساز قیچک توانایی اجرای تکنوازی و گروه نوازی را دارد

 

شیطانک: قطعه چوبی کم ار تفاع و باریک است به عرض دسته ساز که بین سرپنجه و دسته قرار دارد و سیم‌ها از درون شیارهای کم عمق آن عبور می‌کنند و به طرف گوشی‌های می‌روند.

دسته: جنس دسته قیچک از همان جنس چوب بدنه است که به صورت یک تکه با بدنه تراشیده می‌شود. دسته این ساز کوتاه است و از یک طرف به قسمت بزرگ تر کاسه، و از طرف دیگر به سر پنجه متصل است. قیچک فاقد دستان بندی ست و تمام فواصل موسیقی ملی (پرده، نیم پرده، ربع پرده) بر روی آن قابل اجراست.

 

سر پنجه: جعبه‌ای کوچک و تو خالی و از جنس چوب است. در ابتدای طول دسته مجموعا چهار گوشی (به تعداد سیم‌ها) در طرفین آن قرار دارند و در انتهای آن تاج قیچک با خمیدگی رو به عقب قرار دارد.
خرک: خرک قیچک از جنس چوب یا استخوان است به ارتفاع تقریبی ۲ سانتی متر که با ۲ پایه کوچک خود، روی پوست کاسه کوچک ساز قرار می‌گیرد و سیم‌ها از درون آن عبور می‌کنند.

سیم‌گیر: قطعه ای کوچک و از جنس چوب یا فلز است که در انتهای بدنه کاسه قیچک نصب شده و سر ِگره دار سیم به آن بسته می‌شود.
تعداد و جنس سیم‌ها: قیچک دارای ۴ سیم از جنس فلز است که چهارمین سیم، روکش دار و ضخیم تر است. طول سیم‌ها در قیچک معمولی از سیم گیر تا شیطانک حدود ۳۳ سانتی متر است.

آرشه: در نوع محلی این ساز از کمانه استفاده می‌شد اما امروزه از آرشه ویلن و در نوع بزرگتر (قیچک باس) از آرشه ویلنسل استفاده می‌شود.

درباره فیلم بچه‌ های ابدی بچه‌های ابدی فیلمی به کارگردانی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی پوران درخشنده ساخته سال ۱۳۸۵ است. خلاصه فیلم نگار در آستانه ازدواجش با ایمان درمی یابد که او...
حسین قاسمیوند کیست؟ حسین قاسمیوند (زاده ۱۳۱۵ - تهران) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، بازیگر،تدوین‌گر و مدير فیلم‌برداري اهل ایران است....
سیکل قاعدگی، چه اتفاقاتی در این چرخه می افتد؟ در زنانی که بارور هستند نوعی تغییرات فیزیولوژیکی به منظور تولید مثل رخ میدهد که سیکل قاعدگی و چرخهٔ قاعدگی ۲ نام انتخابی برای این رخداد هستند.هر ماه د...
خانواده سالم، تاثیر شبکه های اجتماعی فرهنگ غلط و نبود برنامه‏ ریزی در استفاده از این شبکه‏ ها باعث ناهنجاری هایی می‏شود که روابط زوجین و بنیان خانواده ها را با زلزله ای خفیف در آغاز ...
تقویت حافظه کودک، ضرورت دارد؟ براساس مطالعه منتشر شده در مجله تحقیق بیماری های کودکان در ایالات متحده، کودکانی با اختلال نقص توجه و ناتوایی در یادگیری در صورت دریافت تغذیه سال...
تنبیه بدنی کودکان، افزایش افسردگی  تربیت کودک و شیوه بزرگ کردن آن دغدغه‌ای مشترک در اغلب خانواده‌هاست. یک کارشناس ارشد روانشناسی بالینی معتقد است تنبیه احتمال رشد و افزایش پرخاشگری و ا...
شاپور قریب کیست؟ شاپور قریب در سال ۱۳۱۱ در سمنان به دنیا آمد. او از پانزده سالگی فعالیت خود را در زمینه‌ی تئاتر آغاز کرد. در فیلم موطلایی شهر ما دیالوگ نوشت، سپس دستیا...
خرید محصولات غذایی از این برندها،ممنوع چیپس و لواشک از محبوب ترین خوردنی ها در میان مردم میباشد و روزانه چند هزار چیپس و لواشک در سراسر جهان مصرف میشود.از این رو شرکت هایی به سوء استفاد...
بیضه پایین نیامده، علت چیست؟ سوالبا سلام پسرم شش ماهه است اما بیضه سمت چپش پایین نیامده چه باید کرد؟ جوابسلام علیکمحتما به پزشک مراجعه نمایید، مکان بیضه باید توسط پزشک معاینه...
ویدیو بچه بامزه(۳۰)/ کلیپ بچه ها باکارای بامزه ای که میکنن باعث خنده بزرگترهاشون میشن در این ویدیو گزینه ای از کارای بامزه بچه هارو می بینیم.در صورت پخش نشدن ویدئو بر روی ...
ناباروری در مردان، مهمترین علل تحقیقات جدید نشان داده است مردانی که اضافه‌وزن دارند و یا چاق هستند، احتمال بیشتری برای نابارور شدن دارند. محققانی در فرانسه بیان کرده‌اند که مرد...
بیماری قلبی کودکان، عوامل موثر نعمت‌الله مسعودی در خصوص دستورات طب سنتی برای تقویت قلب، گفت: در حال حاضر مشکلات قلبی و عروقی یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها در کشور است. عروق، خادما...
خرید اسباب بازی فکری آموزشی واضح است که اسباب‌بازی‌های ساختنی می‌تواند روش فکر کردن کودکان را تغییر دهد. این قبیل بازی‌ها خلاقیت و مهارت‌های حیاتی کودک را تحریک می‌کند و روا...
کنار بسترم بنشین و دستم را بگیر ای عشق ⋆ دیشب که بیاد رخ زیبای تو بودمدر وصف رخت یک غزل ناب سرودم آماده شدم بهر نمازم که به ناگاهیاد تو رسید و تو شدی بود و نبودم هنگام اقامه لبت آمد به خیال...
کودکم زیاد گریه میکند، چرا؟ سوالسلام عرض میکنم خدمت خانم دکتر حسینی عزیزخانم دکتر از شما خواهشمندم که بنده را راهنمایی کامل بفرمایید که با فرزندم چه کار باید کنم در شهر ما ه...