معرفی ساز سرنا

 

معرفی ساز سرنا

معرفی ساز سرنا
در کشور ما این ساز تحت عناوین نظیر به زرنا – ذرنا – ذورنا نامیده می شود. ساز سرنا در بین اقوامی نظیر بلوچ ها – کردها – گیلانها – ترک ها و فارس و مازندران وجود دارد. البته در همه اقوام به این نام معروف نیست مثلاً در میان بلوچ ها به شیدی ( shidi ) در میان کردها شمال خراسان به پیق ( pjg ) معروف است در مازندران به سرنا ( serna ) یا درنا ( zerna ) معروف است.

ساز سرنا معمولاً به دسرکوتن یا نقاره همراه است. در مازندران از سرنای نوع بم بیشتر استفاده می شود.
سرنا از چهار قسمت تشکیل شد :
۱ – قمیش

۲ – لب گیر

۳ – انبرک

۴ – بدنه ساز
۱ – قمیش : از نوعی نی نرم به نام آکس ( aks ) تهیه می گردد که آن را با آب ولرم می خیسانند و داخل دهان قرار می دهند و بوسیله مجرای باریکی که در وسط قمیش قرار دارد بازدم سرنا می شود. طول قمیش که به لب گیر بسته می شود حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر است.

 

۲ – لب گیر : بصورت دایره ای واشر مانند است. که جنس آن فلزی است و ما بین لب نوازنده و سرنا قرار می گیرد قطر آن ۴ سانتیمتر یا کمتر و طول آن ۱۴ سانتیمتر یا کمتر است.

۴ – بدنه سرنا : بصورت لوله ای مخروطی از جنس چوب شمشاد یا آزاد یا گردو ، گاهی اوقات هم از توت ساخته می شود. اما نوع شمشاد صدا دهی بهتری دارد.
انتهای بدنه سرنا بصورت مخروطی و مثل سازهای شیپوری طراحی شده است. سرنای مازندرانی ۶ سوراخ در قسمت بالا و یک سوراخ در قسمت پایین دارد. قبل از نواختن ساز آن را با آب ولرم خیس می نمایند ، اینکار برای صدا دهی بهتر است.

طول سرنا کامل نبوده و از ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر و در بعضی نقاط تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. سرنای بلند تر صدای بم تری نسبت به سرنای کوتاهتر دارد. حدود صوتی صدای سرنای مازنداران دو اکتاو است . سرنا را بصورت نفس برگردان می نوازند .

 

معرفی ساز سرنا

آهنگهای مخصوص سرنا شامل :

پیشنمازی – یک چوبه – دو چوبه – سه چوبه – ترکمنی – کتولی – ورساقی و … است .
این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است.
ریشه لغت سرنا
سُرنا و کَرنا هر دو به معنی بوق و با لغت (به انگلیسی: Horn) در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است. شاهد دیگری که به این ادعا و مشابهت مهر تائید می‌زند نام ذوالقرنین، به معنی دارنده دو شاخ است. قَرن که مُعَرَّب کَرن است (که در اسم کَرنا مشاهده می‌شود) به معنی شاخ می‌باشد. البته سُرنای کنونی به مراتب از بوقهای شاخی اولیه پیشرفته تر است، ولی عضوی از خانواده سازهای بادی یا بوقی به شمار می‌آید.
سرنا در ایران
سرنا سازی نه تنها محلی، بلکه قدیمی است. در اشعار شعرای ایران بسیار نام سرنا، سورنا و سورنای آمده است. این ساز در سیستان و بلوچستان ، خراسان و لرستان از دیرباز رواج داشته و حتی امروزه نیز در مجالس شادی و به هنگام خواندن ترانه های محلی این نواحی بکار می رود. در نواحی لرستان سرنای کوچک و در نواحی بختیاری سرنای بلند معمول است، سرنای محلی معمولاً با دهل نواخته می‌شود. در میان سرنا نوازان مشهور ایرانی می توان از علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی، نوازنده نوروزنامه یا همان موسیقی هنگام تحویل سال نو و نیز رضا مریدی دلفان و شامیرزا مرادی مشهورترین نوازنده سرنای کوچک (کوتاه) نام برد.

کاش پسران هاشمی در صف نماز میت در کنار سیاستمداران قرارداشتند، نه پشت آنها كاش از همان نماز ميت شروع مي‌كرديم كه پسران در صف اول در كنار سياستمداران قرارداشتند، نه پشت آنها. ولي حيف كه خانواده در اين جامعه پشت سياست قراردار...
مکان های تاریخی شیراز جاذبه‌های تاریخی شیراز به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز گردشگری و توریستی ایران مطرح بوده و با جاذبه‌های تاریخی فراوان برای گردشگران داخلی و خارجی شناخ...
رفتن شی در بینی کودک، راهکار چیه؟ سلام خسته نباشید خانم دکتر یه پسر دو ساله نیمه دارم که امشب یه ذره کاغذ پلاستیکی توی بینیش کرده لطفا راهنمایی کنید چطور اونو بیرون بیارییم؟ ممنون...
شیردوش برقی، چی بگیرم خوبه؟ سوالدرود. پسر ما ۵ روزشه و پستان مادر رو نمی گیره. شیردوش دستی داره و مادرش میگه دستام درد گرفته از بس پمپ می زنم. شما اگر شیردوش برقی پیشنهاد می...
ساخت یک ربات ناجی جالب در دانشگاه ام ای تی آمریکا یک استاد مهندسی توانست با الهام از حرکت بدن انسان و رفتارهای یوزپلنگ در طبیعت رباتی طراحی کند که برای شرایط دشوار بتواند کا...
بیوگرافی مجتبی رجبی + تصاویر مجتبی رجبی بیوگرافی مجتبی رجبی ؛ مجتبی رجبی معمار متولد ۱۳ تیر ماه ۱۳۶۲ در تهران است. تئاتر خوانده و پدرش مجید رجبی معمار مدیر سابق شبکه تهران است. ...
اقدام به بارداری، صرع دارم سوال:با سلام من یه فرزند دارم و یک سال است برای بارداری اقدام کرده ام اما موفق نشدم بیماری صرع دارم تگرتول 200 (روزی 1.5 عدد مصرف میکنم) 33 ساله ...
شروع غذای کمکی نوزاد، سرآغاز با چی؟ سوال:باعرض سلام و خسته نباشید. دخترم 6ماه و 27 روزش هست از ماه آینده کم کم باید شروع به خوردن غذا بکنه میخواستم بدونم برای شروع چه چیزهایی باید د...
با بیماری پارکینسون آشنا شوید پارکینسون پارکینسون چیست پارکینسون طب سنتی پارکینسون+علائم پارکینسون و تغذیه پارکینسون و ورزش پارکینسونیسم چیست پارکینسون-زالو درمانی پارکینسون و توه...
خاک بازی کودکان، داروی ضدافسردگی؟ کودک برای بازی کردن نیاز به اسباب بازی های گران قیمت ندارد و بازی با مواد طبیعی مانند شن، خاک و آب، بسیار ارزان و مفیدتر از وسایل بازی پرزرق و بر...
تقویت میل به رابطه زناشویی، گیاهان مفید اعتماد به گیاهانی که در اطراف ما هستند از زمان‌های قدیم و در خیلی از موارد کارگشا بوده‌اند. ممکن است شما هم پس از مدت زمانی که از رابطه جنسی‌تان ...
فشار خون در بارداری نی نی بان، گروه ترجمه: فشار خون بالاتر از 140 بر 90 میلی‌متر جیوه را فشار خون بالا تعریف می‌کنند و اگر بعد از هفته بیستم بارداری ادامه داشته باشد...
علت وزن‌ نگرفتن بچه بسیاری از مادران از این که فرزندشان در سال اول و دوم زندگی، آن‌طور که آنها تصور می‌کنند وزن اضافه پیدا نمی‌کند، نگران می‌شوند و تصور می‌کنند که ک...
رهبر: بگو همه باید بخوانند رهبر انقلاب اسلامی در جریان اقامه نماز بر پیکر آیت الله هاشمی از مردم خواست که همگی اذکار نماز را بخوانند. مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی...
چسبندگی رحم و بارداری، چگونه حامله شوم؟ سوالبا سلام.ما یک سالی است که برای بارداری اقدام کرده ایم ولی جوابی نگرفتیم به دکتر مراجعه کردیم که بعد از معاینات و آزمایشات تشخیص اندومتریوز (چ...