بیوگرافی زین‌العابدین مراغه‌ ای

بیوگرافی زین‌العابدین مراغه‌ ای

 

زین‌العابدین مراغه‌ای (زاده ۱۲۵۵ در مراغه – ۱۳۲۸ ه. ق در مراغه) از آزادی‌خواهان دوره مشروطه ایران و نویسنده کتاب سیاحتنامه ابراهیم‌بیگ است.

زین العابدین در سال ۱۲۵۵ هـ. ق، به دنیا آمد، پدرش مشهدی علی، از اهالی ساوجبلاغ مکری بود و در مراغه تجارت می‌کرد. در هشت سالگی به دبستان رفت و مختصر سوادی اندوخت و در شانزده سالگی به حجرهٔ پدر آمد و در بیست سالگی به اردبیل رفت و از آن هنگام در اردبیل و مراغه به قول خود «بنای اعیانی گذاشت و اسب نوکر و تفنگدار فراهم آورد و از ادای مالیات هم گردن پیچید و زدن راهدار و فحاشی به میزان آقاسی و کدخدا و فراش را یکی از افتخارات خود قرار داد.» بدین قرار «قولچوماقی دامنگیرش شده مداخل یک مخارج نوزده و بیست، نه روزنامه صحیح و نه حساب و کتاب معین» بالاخره پریشانی از هر جهت روی آورد و زندگانی در ایران برای او سخت دشوار شد و ناچار با برادر دیگر خود ترک یار و دیار گفته با اندک مایه‌ای که داشت مانند بسیاری از تجار ورشکسته آن زمان عازم قفقاز شد و در شهر تفلیس، مرکز گرجستان، که در آن اوان کسی از ایرانیان در آنجا نبود، رحل اقامت افکند و در مدت سه چهار سال چند هزار منات از بقالی فراهم آورد.

کم کم عده‌ای از ایرانیان کارگر تفلیس روی آوردند و میرزا اسدالله ناظم الدوله، ژنرال کنسول ایران در تفلیس، او را به ویس کنسولی (نایب قنسولی) شهر کتائیس معین کرد. در این مقام در یاری رساندن به ایرانیان مقیم خارج کوشش‌ها به خرج داد. پس از مدتی باز دست خالی مانده ناچار به کریمه رفت و در آنجا بار گشود. دو برادر گاهی به استانبول رفته خرید جزئی می‌کردند و در کریمه به بهای بیشتری می‌فروختند، تا در اندک زمانی باز سرمایه کافی به دست آوردند.

در سال ۱۲۹۴ هـ. ق، جنگ روس و عثمانی درگرفت و برادران به یالتا، شهر ییلاقی امپراتور، رفتند و در آنجا کارشان رونق گرفت و سر و کاشان با امیران، درباریان و اهل دیوان افتاد و زین العابدین به وسیله شاهزاده خانم، زوجه پرنس ورانسوف معروف، به امپراتریس معرفی شد و حرمت و اعتبار برادران به جایی رسید که از او خواستند که تبعیت دولت روس را بپذیرد تا امتیازاتی به او بدهند و چون در این باره اصرار ورزیدند و او چند مرتبه در استانبول از کنسولگری اذیت و حقارت دیده بود، قبول تبعیت کرد و پس از ادای سوگند از تابعان دولت روس شناخته شد.

چند سال بعد در استانبول تأهل اختیار کرد و زن خود را نیز به یالتا آورد و از او صاحب سه فرزند شد و سالها در آنجا به سربرد. اما عشق و علاقه به میهن دمی آسوده اش نمی‌گذاشت و پیوسته خود را به گناه خیانت به کیش و میهن نکوهش می‌کرد و از اینکه «طوق لعنت تبعیت اجنبی را به گردن انداخته» و در چنان موقعی که برادران او در زیر فشار جور و ستم حکام مستبد جان می‌دهند، او دور از پیکار سیاسی در مملکت غربت زندگی آرام و آسوده‌ای می‌گذراند، همواره با وجدان خود در کشمکش بود. بالاخره تصمیم خود را گرفت و مغازه و کالای خود را به بهای ارزان فروخته و رهسپار استانبول شد و خانواده خود را در آنجا گذاشته برای ادای فرضیه حج عازم مکه شد. حاجی زین‌العابدین سالها با تبعیت روس در استانبول می‌زیست تا بالا خره به وسیله میرزا محمود خان علاءالملک، سفیر کبیر ایران در عثمانی، تقاضای ترک تبعیت از دولت روسیه کرد و این کار به دست پرنس ارفع‌الدوله انجام یافت و بالاخره در نهم فوریه سال ۱۹۰۴م که روز اول جنگ ژاپون و روسیه بود تقاضایش پذیرفته شد.

حاجی زین‌العابدین برای همیشه در ترکیه اقامت گزید و از راه قلم به مبارزات سیاسی پرداخت. وی به اعتراف خود «معانی و بیان و منطق برهان نخوانده و علوم و ادبیات ندیده» ولی به هر حال مرد با سواد، کتاب‌خوانده و آشنا به اوضاع زمان و عصر آزادی‌خواهی بود، در مدت اقامت خود در عثمانی مخصوصاً با روزنامه شمس استانبول همکاری داشت و علاوه بر کتاب سیاحتنامه، مقالات سودمندی در آن روزنامه و نیز در روزنامه حبل‌المتین کلکته می‌نوشت، تا آنکه به سال ۱۳۲۸ هـ. ق، در هفتاد و سه سالگی در استانبول در گذشت.

 

بیوگرافی آگاتا کریستی   بانو آگاتا کریستی زادروز ۱۵ سپتامبر ۱۸۹۰ تورکی، دوون انگلستان درگذشت ۱۲ ژانویه ۱۹۷۶ والینگفورد، آکسفوردشر انگلستان ...
فهرست نویسندگان اهل آمریکا   آ جان آپدایک پل آردمن ویلیام اچ. آرمسترانگ رودلف آرنهایم آیزاک آسیموف خولیا آلوارز مایا آنجلو ویل آیزنر ا ی...
بیوگرافی ادگار آلن پو   ادگار آلن پو نام اصلی ادگار پو زمینهٔ کاری وحشت، گوتیک، جنایی، کاراگاهی زادروز ۱۹ ژانویهٔ ۱۸۰۹ بوستون، ماساچوست ...
بیوگرافی عبدالحسین آذرنگ عبدالحسین آذرنگ ،نویسنده، پژوهشگر، آموزشگر و ویراستار در سال ۱۳۲۵ در کرمانشاه متولد شد. وی در مقطع کارشناسی از دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان فارغ التح...
بیوگرافی یوجین اونیل   یوجین اونیل نام اصلی یوجین گلادستون اونیل زادروز ۱۶ اکتبر ۱۸۸۸ نیویورک، نیویورک مرگ ۲۷ نوامبر ۱۹۵۳ میلادی (۶۵ سال...
بیوگرافی ایرج افشار     ایرج افشار یزدی زادروز ۱۶ مهر ۱۳۰۴ یزد پدر و مادر دکتر محمود افشار نصرت برازنده مرگ ۱۸ اسفند ۱۳۸۹ تهران...
بیوگرافی گابریل گارسیا مارکز   گابریل گارسیا مارکز زمینهٔ کاری ادبیات زادروز ۶ مارس ۱۹۲۷ آراکاتاکا، ماگدالنا، کلمبیا مرگ ۱۷ آوریل ۲۰۱۴ میلادی (۸۷...
بیوگرافی آنتوان دوسنت اگزوپری   آنتوان دو سنت‌اگزوپری زادروز ۲۹ ژوئن ۱۹۰۰ لیون فرانسه مرگ ۳۱ ژوئیه ۱۹۴۴ (۴۴ سال) offshore جنوب مارسی فرانسه ملی...
بیوگرافی هلن کلر   هلن کلر نام اصلی هلن آدامز کِلِر زادروز ۲۷ ژوئن ۱۸۸۰ تاسکامبیا، آلاباما مرگ ۱ ژوئن ۱۹۶۸ میلادی (۸۷ سال) وستپورت، ک...
بیوگرافی احمد محمود   احمد محمود زادروز ۴ دی، ۱۳۱۰ اهواز، ایران درگذشت ۱۲ مهر، ۱۳۸۱ تهران آرامگاه امامزاده طاهر در کرج ملیت ایرانی...
بیوگرافی جین آستن   جین آستن زاده ۱۶ دسامبر ۱۷۷۵ استیونسن، همپشایر، انگلستان درگذشته ۱۸ ژوئیه ۱۸۱۷ میلادی (۴۱ سال) وینچستر، همپشایر، انگلس...
بیوگرافی میگل د سروانتس   میگل د سِروانتِس نام اصلی دن میگل د سِروانتِس ساآودرا زادروز ۲۹ سپتامبر ۱۵۴۷ آلکالا د هنارس، اسپانیا مرگ ۲۳ آوریل...
بیوگرافی آنتوان چخوف   آنتوان پاولوویچ چِخوف زادروز ۲۹ ژانویه، ۱۸۶۰ تاگانروک جنوب روسیه. درگذشت ۱۵ ژوئیه، ۱۹۰۴ چشمه آب معدنی بادِن‌وایلر در آلم...
بیوگرافی آن برونته   آن برونته زادروز ۱۷ ژانویهٔ ۱۸۲۰ تورنتون، یورکشر پدر و مادر پاتریک برونته مرگ ۲۸ مه ۱۸۴۹ میلادی (۲۹ سال) اسکاربور...
بیوگرافی هنری میلر   هنری میلر نام اصلی هنری والنتین میلر زادروز ۲۲ دسامبر ۱۸۹۱ منهتن، نیویورک سیتی مرگ ۷ ژوئن ۱۹۸۰ میلادی (۸۸ سال) ل...