بیوگرافی زین‌العابدین مراغه‌ ای

بیوگرافی زین‌العابدین مراغه‌ ای

 

زین‌العابدین مراغه‌ای (زاده ۱۲۵۵ در مراغه – ۱۳۲۸ ه. ق در مراغه) از آزادی‌خواهان دوره مشروطه ایران و نویسنده کتاب سیاحتنامه ابراهیم‌بیگ است.

زین العابدین در سال ۱۲۵۵ هـ. ق، به دنیا آمد، پدرش مشهدی علی، از اهالی ساوجبلاغ مکری بود و در مراغه تجارت می‌کرد. در هشت سالگی به دبستان رفت و مختصر سوادی اندوخت و در شانزده سالگی به حجرهٔ پدر آمد و در بیست سالگی به اردبیل رفت و از آن هنگام در اردبیل و مراغه به قول خود «بنای اعیانی گذاشت و اسب نوکر و تفنگدار فراهم آورد و از ادای مالیات هم گردن پیچید و زدن راهدار و فحاشی به میزان آقاسی و کدخدا و فراش را یکی از افتخارات خود قرار داد.» بدین قرار «قولچوماقی دامنگیرش شده مداخل یک مخارج نوزده و بیست، نه روزنامه صحیح و نه حساب و کتاب معین» بالاخره پریشانی از هر جهت روی آورد و زندگانی در ایران برای او سخت دشوار شد و ناچار با برادر دیگر خود ترک یار و دیار گفته با اندک مایه‌ای که داشت مانند بسیاری از تجار ورشکسته آن زمان عازم قفقاز شد و در شهر تفلیس، مرکز گرجستان، که در آن اوان کسی از ایرانیان در آنجا نبود، رحل اقامت افکند و در مدت سه چهار سال چند هزار منات از بقالی فراهم آورد.

کم کم عده‌ای از ایرانیان کارگر تفلیس روی آوردند و میرزا اسدالله ناظم الدوله، ژنرال کنسول ایران در تفلیس، او را به ویس کنسولی (نایب قنسولی) شهر کتائیس معین کرد. در این مقام در یاری رساندن به ایرانیان مقیم خارج کوشش‌ها به خرج داد. پس از مدتی باز دست خالی مانده ناچار به کریمه رفت و در آنجا بار گشود. دو برادر گاهی به استانبول رفته خرید جزئی می‌کردند و در کریمه به بهای بیشتری می‌فروختند، تا در اندک زمانی باز سرمایه کافی به دست آوردند.

در سال ۱۲۹۴ هـ. ق، جنگ روس و عثمانی درگرفت و برادران به یالتا، شهر ییلاقی امپراتور، رفتند و در آنجا کارشان رونق گرفت و سر و کاشان با امیران، درباریان و اهل دیوان افتاد و زین العابدین به وسیله شاهزاده خانم، زوجه پرنس ورانسوف معروف، به امپراتریس معرفی شد و حرمت و اعتبار برادران به جایی رسید که از او خواستند که تبعیت دولت روس را بپذیرد تا امتیازاتی به او بدهند و چون در این باره اصرار ورزیدند و او چند مرتبه در استانبول از کنسولگری اذیت و حقارت دیده بود، قبول تبعیت کرد و پس از ادای سوگند از تابعان دولت روس شناخته شد.

چند سال بعد در استانبول تأهل اختیار کرد و زن خود را نیز به یالتا آورد و از او صاحب سه فرزند شد و سالها در آنجا به سربرد. اما عشق و علاقه به میهن دمی آسوده اش نمی‌گذاشت و پیوسته خود را به گناه خیانت به کیش و میهن نکوهش می‌کرد و از اینکه «طوق لعنت تبعیت اجنبی را به گردن انداخته» و در چنان موقعی که برادران او در زیر فشار جور و ستم حکام مستبد جان می‌دهند، او دور از پیکار سیاسی در مملکت غربت زندگی آرام و آسوده‌ای می‌گذراند، همواره با وجدان خود در کشمکش بود. بالاخره تصمیم خود را گرفت و مغازه و کالای خود را به بهای ارزان فروخته و رهسپار استانبول شد و خانواده خود را در آنجا گذاشته برای ادای فرضیه حج عازم مکه شد. حاجی زین‌العابدین سالها با تبعیت روس در استانبول می‌زیست تا بالا خره به وسیله میرزا محمود خان علاءالملک، سفیر کبیر ایران در عثمانی، تقاضای ترک تبعیت از دولت روسیه کرد و این کار به دست پرنس ارفع‌الدوله انجام یافت و بالاخره در نهم فوریه سال ۱۹۰۴م که روز اول جنگ ژاپون و روسیه بود تقاضایش پذیرفته شد.

حاجی زین‌العابدین برای همیشه در ترکیه اقامت گزید و از راه قلم به مبارزات سیاسی پرداخت. وی به اعتراف خود «معانی و بیان و منطق برهان نخوانده و علوم و ادبیات ندیده» ولی به هر حال مرد با سواد، کتاب‌خوانده و آشنا به اوضاع زمان و عصر آزادی‌خواهی بود، در مدت اقامت خود در عثمانی مخصوصاً با روزنامه شمس استانبول همکاری داشت و علاوه بر کتاب سیاحتنامه، مقالات سودمندی در آن روزنامه و نیز در روزنامه حبل‌المتین کلکته می‌نوشت، تا آنکه به سال ۱۳۲۸ هـ. ق، در هفتاد و سه سالگی در استانبول در گذشت.

 

بیوگرافی علامه امینی نام کامل عبدالحسین امینی نجفی لقب آیت‌الله ، علامه تاریخ تولد ۱۳۲۰ ق زادگاه تبریز ایران محل تحصیل تبریز، نجف ...
بیوگرافی عبدالحسین زرین‌ کوب   عبدالحسین زرین‌کوب زادروز ۲۷ اسفند ۱۳۰۱ بروجرد درگذشت ۲۴ شهریور ۱۳۷۸ (۷۶ سال) تهران محل زندگی بروجرد، تهران، فرانس...
بیوگرافی آیزاک آسیموف   ایزاک آسیموف نام اصلی Isaak Yudovich Ozimov زادروز ۲ ژانویهٔ ۱۹۲۰ پتروویچی، جمهوری سوسیالیستی فدراتیو روسیه شوروی ...
بیوگرافی فرانتس کافکا   کافکا نام اصلی فرانتس کافکا زم0ینهٔ کاری نویسنده‌ی داستان زادروز ۳ ژوئیهٔ ۱۸۸۳ پراگ، اتریش-مجارستان پدر و ما...
بیوگرافی محمد امینی   محمد امینی پدر و مادر نصرت‌الله امینی ملیت ایرانی پیشه پژوهشگر و نویسنده کتاب‌ها «سوداگری با تاریخ»  ...
بیوگرافی الکساندر پوشکین   الکساندر پوشکین نام اصلی الکساندر سِرگِیویچ پوشکین زادروز ۲۶ مهٔ ۱۷۹۹ خیابان آلمان (امروز خ. بومن)،مسکو، امپراتوری روس...
بیوگرافی سهیلا بسکی سهیلا بسکی در سال ۱۳۳۲ به دنیا آمد. پس از اتمام دوره دبیرستان علی‌رغم علاقه به رشته معماری با توجه به این‌که دیپلمش ریاضی نبود وارد مدرسه عالی مدی...
بیوگرافی محمود انصاری قمی   محمود انصاری قمی از علمای مشهور تهران و نجف و نماینده سید ابوالقاسم خویی و سید روح الله خمینی در ایران بود. وی در حدود سال ۱۳۰۰ هجری شمسی (۱...
بیوگرافی ژان پل سارتر   ژان-پل سارْتْرْ زادروز ۲۱ ژوئن ۱۹۰۵ پاریس، فرانسه مرگ ۱۵ آوریل ۱۹۸۰ پاریس، فرانسه ملیت  فرانسوی جایگاه خاکسپا...
بیوگرافی جهانگیرخان صور اسرافیل   جهانگیرخان صور اسرافیل زادروز ۱۲۹۲ قمری شیراز درگذشت ۲ تیر ۱۲۸۷ ۲۳ جمادی‌الاول ۱۳۲۶ تهران آرامگاه بیمارستان لقمان...
بیوگرافی ویکتور هوگو   ویکتور هوگو زادروز ۲۶ فوریهٔ ۱۸۰۲ بزانسون درگذشت ۲۲ مه ۱۸۸۵ میلادی (۸۳ سال) پاریس آرامگاه پانتئون (پاریس) ملی...
بیوگرافی ماکسیم گورکی   ماکسیم گورکی Максим Горький نام اصلی آلکسی ماکسیموویچ پِشکوف Алексей Максимович Пешков زمینهٔ کاری داستان نویس، نمایش ...
بیوگرافی جک لندن   جک لندن نام اصلی جان گریفیث چنی زمینهٔ کاری رمان، داستان کوتاه زادروز ۱۲ ژانویهٔ ۱۸۷۶ سانفرانسیسکو، کالیفرنیا ...
بیوگرافی ادوارد فیتزجرالد   ادوارد فیتزجرالد زادروز ۳۱ مارس ۱۸۰۹ بردفیلد، سافولک، انگلستان درگذشت ۱۴ ژوئن ۱۸۸۳ ملیت بریتانیایی پیشه شاع...
بیوگرافی آن سالیوان   آن سالیوان زاده جوآنا منسفیلد سالیوان ۱۴ آوریل ۱۸۶۶ فیدینگ هیلز، ایجوام، ماساچوست مرگ ۲۰ اکتبر ۱۹۳۶ میلادی (۷۰ سال) ف...