بیوگرافی پاتریس لومومبا، مبارز راه آزادی

نام: پاتریس امری لومومبا

تولد: ۲ جولای ۱۹۲۵ – Élias Okit’Asombo اونالوا، کاتاکوکوکبه کنگوی باژیک

مرگ: ۱۷ ژانویه ۱۹۶۱ میلادی (۳۵ سال) الیزابت ویل، ایالت کاتانگا

ملیت: جمهوری دموکراتیک کنگو

حزب سیاسی: جنبش ملی کنگو

همسر: پاولین لومومبا

فرزندان: فرانسیس، پاتریس، رولاند

پیشه: سیاستمدار – اولین نخست‌وزیر جمهوری کنگو، لئوپولدویل

دین: مسیحی

بیوگرافی پاتریس لومومبا، مبارز راه آزادی

پاتریس امری لومومبا (به انگلیسی: Patrice Émery Lumumba) ‏ (۱۹۶۱ – ۱۹۲۵) سیاست‌مدار و اولین نخست‌وزیر کشور جمهوری دموکراتیک کنگو (زئیر) بود.

وی رهبر استقلال کنگو از استعمار بلژیک است. لومومبا با مبارزاتی که از جوانی آغاز کرد، راه را برای استقلال زئیر از بلژیک فراهم کرد و دست بلژیکی‌ها را از منابع و بانک‌های کنگو کوتاه ساخت؛ ولی پس از مدتی (ده هفته حکومت به عنوان نخست وزیر) بر اثر توطئه سازمان اطلاعاتی آمریکا سیا و استعمارگر سابق کنگو، بلژیک، در طی توطئه‌ای توسط رئیس جمهور وقت کنگو عزل شد و پس از آن متواری گشت. سرانجام سرهنگ موبوتو سه‌سه‌سه‌کو و ژرار سئورت مامور نظامی بلژیک و همکارانش پس از قطعه قطعه کردن لومومبا و دو وزیر وفادارش آنها را در اسید سولفوریک انداختند و بقایای اجساد را هم سوزاندند.

از جوانی تا نخست وزیری

تنها دو سال قبل از اینکه لومومبا به عنوان رهبر جنبش ملی کنگو انتخاب شود، کارمند ساده اداره پست بود و پس از آن به عنوان مبلغ دوره گرد در یک شرکت آبجوفروشی مشغول به کار شد. همین شغل مقدمات سفر وی را به نقاط مختلف کنگو و گفتگو با مردم این کشور فراهم ساخت. لومومبا در حد فاصل سال‌های ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۰ دو بار به زندان افتاد؛ بار نخست به اتهام اختلاس که خودش معتقد بود انگیزه سیاسی پشت آن بوده و بار دوم به علت فعالیت سیاسی اش برای استقلال کنگو از مستعمرگی پادشاهی بلژیک. به زندان افتادن پاتریس لومومبا احتمالاً نقش تعیین کننده‌ای در عقاید تند و چپگرای وی داشت.

بیوگرافی پاتریس لومومبا، مبارز راه آزادی

سخنرانی روز استقلال: روز نخست کنگو، روز آخر لومومبا

مراسم روز استقلال کنگو از پادشاهی بلژیک روز سی ام ژوئن سال ۱۹۶۰ اتفاق افتاد. لومومبا که حزب او در انتخابات پارلمانی برنده شده بود، چند روز پیش از استقلال کنگو به عنوان نخست وزیر قانونی کنگو انتخاب شد. اما به خاطر موضع تند سیاسی اش نام او از فهرست سخنرانان مراسم روز استقلال حذف شده بود. با این حال لومومبا به توصیهٔ دوست و مشاورش، ژان ون لیرد، که یک بلژیکی آزادی خواه بود پشت تریبون رفت و سخنرانی کرد. برخلاف سخنرانان دیگر که استقلال را از الطاف پادشاهی بلژیک می‌دانستند، لومومبا در اظهاراتی جنجالی از «ظلم و جور و چپاولی» که مدعی بود در دوران مستعمره بودن کشورش بر مردم کنگو گذشته حرف زد.

کابینه ۶۷ روزه: هرج و مرج در کنگو

دولت پاتریس لومومبا در ۲۴ ژوئن ۱۹۶۰ آغاز به کار کرد. مخالفت‌های پی در پی نخست وزیر با مقامات بلژیکی به مجادله‌های مکرر بین او و مستشاران بلژیکی انجامید که همچنان بر استخراج و صادرات معادن سرشار کنگو از استان کاتانگا (Katanga) در جنوب این کشور نظارت می‌کردند. همزمان سازمان یافته نبودن ارتش کنگو و دولت مرکزی به هرج و مرج در کنگو انجامید. در جنوب یکی از دشمنان قسم خورده لومومبا به نام موسی چومبه، استان کاتانگا را مستقل از دولت کنگو اعلام کرد و خود را رئیس جمهور این بخش از کشور نامید. استان کاتانگا از معادن غنی مس، اورانیوم و طلا برخوردار بود و سال‌ها قطب اصلی ثروت و درآمد پادشاهی بلژیک و تامین کننده اورانیم برای برنامه‌های اتمی واشینگتن بود.

بیوگرافی پاتریس لومومبا، مبارز راه آزادی

اخراج بلژیکی‌ها و لومومباویچ

در ماه‌های نخست حکومت، لومومبا از نفوذ بلژیک در کاتانگا باخبر بود و برای همین دستور اخراج و خلع ید مستشاران بلژیکی را صادر کرد. اما فرمان لومومبا توسط مقامات بلژیکی که پشتیبان موسی چومبه در کاتانگا بودند نادیده گرفته شد. لومومبا که از برقراری نظم توسط نیروهای سازمان ملل ناامید شده بود این بار از مسکو (پایتخت اتحاد جماهیر شوروی) درخواست کمک کرد، درخواستی که برای آمریکا و متحدانش عبور لومومبا از خط قرمز محسوب می‌شد. در اوج جنگ سرد میان شوروی و آمریکا، درخواست کمک از شوروی گناهی نابخشودنی محسوب می‌شد. حتی سفیر آمریکا در مکاتباتش از واژه لومومباویچ (طعنه به تمایلات چپگرایانه لومومبا) استفاده می‌کرد.

خیابانی در تهران به افتخار وی نامگذاری شده‌است. همچنین بسیاری از شاعران ایرانی مانند هوشنگ ابتهاج و عبدالله بهزادی از او در اشعارشان نام برده‌اند.

بیوگرافی عادل شاه افشار عادل شاه افشار (مرگ ۱۱۲۷) دومین پادشاه دودمان افشاریه ایران بود. وی برادرزاده نادرشاه بود و پس از قتل وی در قوچان، بیشتر فرزندان نادر، از جمله رضاقلی ...
بیوگرافی ملکشاه   ملک‌ شاه جای حکومت ایران دودمان سلجوقیان لقب سلطان ملکشاه بزرگ درگذشت ۴۶۵ (قمری) بغداد نام پدر آلب ارسلان ...
بیوگرافی سیناتروک اشکانی   سیناتروک اشک دهم دوران ۷۶ یا ۷۵ تا ۷۰ یا ۶۹ ق. م پیش از فرهاد سوم پس از مهرداد دوم دودمان اشکانیان پدر...
بیوگرافی فرخان دوم   فرخان کوچک اسپهبدِ اسپهبدان دوران ۷۴۰ میلادی تا ۷۴۸ (۱۳ سال) لقب(ها) کربالی پیش از خورشید پس از دادمهر ...
بیوگرافی اسماعیل بن سبکتگین   اسماعیل بن سبکتگین شاهزادهٔ غزنوی و مدت کوتاهی هم میان سال‌های ۳۸۷-۳۸۸ هجری قمری/۹۹۷-۹۹۸ میلادی امیر غزنه بود. اسماعیل یکی از کوچکترین فر...
بیوگرافی گودرز یکم اشکانی   گودرز یکم (به لاتین: Gotarzes I) شاهزاده‌ای اشکانی است که در زمان پادشاهی مهرداد دوم در بابل قیام کرد و پس از مرگ مهرداد برای مدت کوتاهی به ...
بیوگرافی جلال‌الدوله دیلمی منطقه تحت حکومت جلال‌الدوله دیلمی   ابو طاهر جلال‌الدوله دیلمی (۹۹۳ یا ۹۹۴ تا ۱۰۴۴ میلادی) پسر بهاالدوله بین سال‌های ۱۰۲۷ تا ۱۰۴۴ میلادی و...
بیوگرافی ملک رحیم   خسرو فیروز (۴۴۷ـ۴۴۰) ملقب به الملک الرحیم امیر آل بویه عراق و فرزند ابوکالیجار مرزبان بود.  ...
بیوگرافی مهرمردان باوندی   مهرمردان باوندی فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۷۲۸-۷۵۲ (میلادی) پیش از سهراب دوم باوندی پس از سهراب یکم باوندی ...
بیوگرافی قطب الدین محمد نام کامل قطب الدین محمد پیش از علاءالدین اتسز پس از نوشتکین غرچه دودمان خوارزمشاهیان پدر انوشتکین غرجه فرزندان عل...
بیوگرافی شاپور سوم   شاپور سوم شاهنشاه ساسانی دوران ۳۸۳ میلادی - ۳۸۸ میلادی مرگ ۳۸۸ میلادی پیش از بهرام چهارم پس از اردشیر دوم ...
بیوگرافی شروین یکم   شروین یکم فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۷۷۱-۷۹۷ (میلادی) مرگ ۷۹۷ (میلادی) پیش از شهریار پسر شروین پس از ...
بیوگرافی اردشیر سوم ساسانی   اردشیر سوم (ساسانی) شاهنشاه ساسانی پیش از شهربراز پس از شیرویه (قباد دوم) پدر شیرویه (قباد دوم) مادر اَنزوئ...
بیوگرافی قره یوسف بیوگرافی و زندگینامه قرا یوسف نویان ابن محمد قراقویونلو  بانی سلسله قراقویونلو در آذربایجان   قرا یوسف نویان ابن محمد قراقویونلو (۷۹۰ - ۸۲۲ ه...
بیوگرافی بلاش سوم   بلاش سوم (اشک بیست و ششم) بیست و ششمین شاه ایران از خاندان اشکانی است که پس از خسرو به شاهی رسید. نسبت بلاش سوم با اشکانیان روشن نیست. وی در...