بیوگرافی لرتا + عکس

بیوگرافی لرتا + عکس

 

لرتا
نام اصلی لرتا هایراپتیان تبریزی
Լորետա Հայրապետեան
زمینه فعالیت تئاتر سینما و تلویزیون
تولد ۱۲۹۰ خورشیدی
۱۹۱۱ (میلادی) محله زرگنده تهران ایران
مرگ ۷ فروردین ۱۳۷۷
۲۸ مارس ۱۹۹۸ وین Vienna اتریش اتریش
ملیت ایرانی ارمنی تبار
پیشه بازیگر
سال‌های فعالیت در تئاتر -۱۳۱۴ در سینما ۱۳۵۳-۱۳۴۹
همسر(ها) عبدالحسین نوشین (۱۳۵۰-۱۳۱۳)
فرزندان کاوه
مدرک تحصیلی رشته تئاتر دانشگاه مسکو

 

لرتا با نام کامل لرتا هایراپتیان تبریزی (به ارمنی: Լորետա Հայրապետեան) (۱۲۹۰ – ۷ فروردین ۱۳۷۷) بازیگر تئاتر و سینما. در ۱۳۳۲ از ایران رفت و سپس در ۱۳۴۲ بازگشت

 

زندگی
لرتا هایراپتیان در سال ۱۲۹۰ در تهران متولد شد به مدرسه ی فرانسوی ژاندارک رفت و از کلاس سوم دبستان خود را به مدرسه روس ها منتقل کرد وارد گوره تئاتری مدرسه شد و در ده سالگی بر صحنه رفت. در چهارده سالگی در نمایشی موزیکال به کارگردانی ساتنیک آقابابیان (ساتو پری) در تئاتر گراند هتل (در نقش یک غنچه گل) ظاهر شد و در پانزده سالگی برای بازی در نمایش های هایک کاراکاش به آموختن زبان فارسی پرداخت. پس از گرفتن دیپلم از مدرسه ی روس ها لرتا فعالیت تئاتری اش را به طور حرفه ای دنبال می کند و به زودی گل سرسبد گروها و مجامع تئاتری دوران خود می شود و در کلوپ موزیکال کمدی اخوان کمدی ایران جامعه ی باربد گروه نکیسا کانون ایران جوان کانون صنعتی مجمع تئاترال تهران همراه با چهره های برجسته ی تئاتر همکاری می کند. در سال ۱۳۱۲ در نمایش های واهرام پاپازیان (کارگردان و بازیگر بزرگ تئاتر ارمنستان و روسیه که به دعوت سازمان شیر و خورشید برای احیاء تئاتر به ایران آمده بود) بازی می کند و در همین سال در سه نمایش (تابلو) از داستان های شاهنامه در جشن هزاره فردوسی (که به همت نوشین و مجتبی مینوی و حسین خیرخواه در کلوب فردوسی برگزار شد به ایفای نقش می پردازد.
در هجده سالگی در تعدادی از نمایش‌های ویلیام شکسپیر به کارگردانی واهرام پاپازیان بازی کرد و در ۱۳۱۴ پس از ازدواج با نوشین فعالیت تئاتری اش را گسترش داد و در کلوب ایران در نمایش اتللو بازی کرد از دیگر نمایش هایی که بازی کرده میتوان به ولپن پرنده آبی و چراغ گاز اشاره کرد.
در سال ۱۳۱۳ با عبدالحسین نوشین (برجسته ترین چهره ی تئاتری وقت) ازدواج می کند. در سال ۱۳۱۶ همراه با نوشین و خیرخواه به جشنواره ی تئاتر مسکو دعوت می شود. در بازگشت به ایران گروه نوشین چندین نمایش (ولپن مستنطق سرنوشت پرنده آبی شنل قرمز) در تئاتر سعدی بر صحنه می برد که لرتا مثل همیشه نقش اول زن را برعهده دارد. در پی کودتا و تعطیلی تئاترها و غارت تئاتر سعدی نوشین دستگیر می شود به زندان می افتد اما ارتباطش را با جریان تئاتر قطع نمی کند. لرتا در این دوره با جمعی از یاران نوشین نمایش نامه هایی را که او در زندان می نوشت یا ترجمه می کرد به اجرا در می آورد. در سال ۱۳۳۲ (پس از خروج پنهانی نوشین از زندان و کشور) لرتا نیز از طریق فرانسه برای پیوستن به او به شوروی رفت و در دوران هجرت (۱۳۳۲ تا ۱۳۴۲) در استودیوی تئاتر هنری مسکو تحصیل کرد. با اعلام ممنوع الورود بودن نوشین لرتا به ایران بازگشت و همراه با همکاران قدیمی تئاتر کسری را تشکیل داد و به عنوان اعلام موجودیت نمایش “گناهکاران بی گناه” را بر صحنه برد.
در دهه پنجاه او به جمع جوانان “کارگاه نمایش” می پیوندد و در چند نمایش (به کارگردانی آربی آوانسیان ایرج انور و داریوش فرهنگ) بازی می کند. به افتخار پنجاه سال خدمت تئاتری سالن چارسو (در مجتمع تئاتر شهر) با اجرای نمایش “خلوت خفتگان” (به کارگردانی آربی آوانسیان و بازی لرتا و سوسن تسلیمی) به نام لرتا افتتاح می شود و …
لرتا هایراپتیان بدون تردید در قلمرو تئاتر حضوری تاریخی دارد و به وِیژه پس از همفکری و همکاری با نوشین زندگی او با حساس ترین و مهم ترین برهه ی تاریخ سیاسی تئاتر معاصر ایران گره خورده است اما حضور او در سینمای ایران بیشتر شبیه به یک زنگ تفریح است.
نخستین فبلمش را در ۱۳۴۹ نام به شب اعدام (داود ملاپور) بازی کرد و سپس در پنج فیلم دیگر حضور یافت که همگی در سال‌های ۱۳۵۰ و ۱۳۵۱ تولید شدند که از آن جمله همای سعادت به عنوان یک محصول مشترک با هند و اسرار گنج دره جنی به کارگردانی ابراهیم گلستان قابل اشاره اند. هم چنین در فیلم احساس داغ و معرکه نیز با کارگردان ارمنی روبیک زادوریان همکاری کرد . مجموعه تلویزیونی خسرو میرزای دوم (نصرت کریمی) آخرین کار تصویری این بانوی بازیگر است.
در ۱۳۵۸ همراه تنها پسرش کاوه از ایران مهاجرت کرد و سال‌های آخر عمرش را در وین-اتریش گذراند در ۱۳۷۷ درگذشت

 

آثار
نمایش ها
عمده نمایش های لرتا عبارتند از:

اتللو (۱۳۱۴)
ازدواج به سبک ایتالیائی
اودیپوس شهریار
اوژنی گرانده
بادبزن خانم ویندرمیر
پرنده آبی
پیراهن ابریشمی
تاجر ونیزی
توپاز
چراغ گاز
دو جلاد
سرگذشت وشمگیر
شنل قرمز
عشق و اتفاق
گناهکاران بی گناه
مردم
مستطق
ولپن

 

سینمایی

ردیف نام فیلم سال کارگردان
۱ شب اعدام ۱۳۴۹ داوود ملاپور
۲ احساس داغ ۱۳۵۰ روبیک زادوریان
۳ معرکه ۱۳۵۰ روبیک زادوریان
۴ همای سعادت ۱۳۵۰ فابی چاناکیا
۵ باشرف‌ها ۱۳۵۱ قدرت الله بزرگی
۶ اسرار گنج دره جنی ۱۳۵۳ ابراهیم گلستان

 

 

بیوگرافی نادیا دلدار گلچین + عکس   نادیا گلچین نام اصلی نادیا دلدار گلچین تولد ۱۸ اردیبهشت ۱۳۳۹ تهران والدین نادر گلچین مرگ ۲۵ مرداد ۱۳۹۱ (۵۲ س...
بیوگرافی سعید شیخ‌زاده + عکس   سعید شیخ‌زاده زمینه فعالیت بازیگر، مجری و گوینده تولد ۲۷ آذر ۱۳۵۷ تهران محل زندگی تهران ملیت ایرانی سال‌های فعالیت از ۱۳۶۸ تا کنون...
بیوگرافی لادن مستوفی + عکس   لادن مستوفی نام اصلی زهرا مستوفی زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۲۶ آبان ۱۳۵۱ تنکابن محل زندگی تهران ملیت ایرانی پیشه بازیگر س...
بیوگرافی محمد شیری + عکس   محمد شیری زمینه فعالیت بازیگر تولد ۳۰ بهمن ۱۳۲۸ مشهد ملیت ایرانی   محمد شیری (زاده ۱۳۲۸ در مشهد) با...
بیوگرافی کیم کارداشیان   کیمبرلی نوئل کارداشیان زادروز ۲۱ اکتبر ۱۹۸۰ (۲۹ مهر ۱۳۵۹) لس آنجلس، آمریکا محل زندگی آمریکا ملیت آمریکایی تب...
بیوگرافی حمید لولایی + عکس   زمینه فعالیت سینما تولد محله عشرت آباد تهران ملیت ایرانی پیشه بازیگر کمدی، طنز سال‌های فعالیت تاکنون-۱۳۶۰   حمید لولای...
زندگینامه پرویز پرستویی پرویز پرستویی در سال ۱۳۳۴ در نزدیکی کبودرآهنگ در استان همدان به دنیا آمد. وی از هنرپیشه‌های معاصر سینمای ایران است که جوایز بسیاری را در جشنواره‌ها ب...
بیوگرافی آزاده صمدی + عکس بیوگرافی آزاده صمدی + عکس     آزاده صمدی (زاده ۱۷ دی ۱۳۵۷ در لاهیجان) بازیگر تئاتر و تلویزیون ایرانی است. او همسر هومن سیدی (با...
بیوگرافی عزت‌الله انتظامی + عکس عزت‌الله انتظامی در موزه سینما نام اصلی عزت‌الله انتظامی زمینه فعالیت تئاتر سینما تلویزیون تولد ۳۱ خرداد ۱۳۰۳ (۹۰ سال) تهران ملیت ایرانی پی...
بیوگرافی نوش‌آفرین + عکس   نوش‌آفرین نام اصلی فاطمه عبدی گلنگشی نام مستعار نوش آفرین تولد فروردین ۱۳۳۵ مارس ۱۹۵۶ روستای گلنگش شهرستان رودب...
بیوگرافی آتنه فقیه‌نصیری + عکس بیوگرافی آتنه فقیه‌نصیری + عکس   زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۲۳ آبان ۱۳۴۷ ۱۴ نوامبر ۱۹۶۸ ‏(۴۶ سال) تهران ملیت ایرانی پیشه ب...
بیوگرافی غلامرضا اصانلو   غلامرضا اصانلو زمینه فعالیت بازیگر تولد ۱۳۲۸ ورامین ملیت  ایران سال‌های فعالیت ۱۳۴۶ - تاکنون   ...
بیوگرافی سیف علی خان   سیف علی خان در دهلی نو از پدر و مادری مسلمان و مطرح در سینمای هند به دنیا آمد. وی زنگ موفقیت را با بازی در اولین فیلم خود عاشق آواره به ...
بیوگرافی کیت وینسلت   کیت الیزابت وینسلت (به انگلیسی: Kate Elizabeth Winslet) (زاده ۵ اکتبر ۱۹۷۵) بازیگر انگلیسی سینمای هالیوود و جوانترین فردی است که شش بار ...
بیوگرافی میرمحمد تجدد   میرمحمد تجدد زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۱۳۰۸ تهران مرگ ۱۸ آذر ۱۳۹۰ بيمارستان پيامبران، تهران سکته قلبی ...