بیوگرافی صمصام‌ الدوله دیلمی

صمصام‌ الدوله دیلمی آرامگاه صمصام‌ الدوله دیلمی کجاست؟ دلیل مرگ صمصام‌ الدوله دیلمی تحقیق در مورد صمصام‌ الدوله دیلمی دین و مذهب صمصام‌ الدوله دیلمی نام اصلی صمصام‌ الدوله دیلمی

 

صمصام‌الدوله دیلمی (درگذشتهٔ ذی‌الحجه ۳۸۸ در ایران) دومین پسر عضدالدوله دیلمی و از امیران آل بویه بود. نام اصلی او ابوکالیجار مرزبان می‌باشد و لقب صمصام‌الدوله توسط خلیفه، الطائع به او داده شد.

زندگی

آغاز حکومت

با مرگ عضدالدوله در شوال ۳۷۲ قمری (مارس ۹۸۳ میلادی)، از آنجایی که وی جانشینی برای خود تعیین نکرده بود بزرگان قوم اعلام وفاتش را برای سه ماه به تعویق انداختند تا فرزندش ابوکالیجار مرزبان حاضر گردید و از خلیفه الطائع خواستند برای او فرمان صادر و لوازم سلطنت از قبیل خلعت و لواء و القاب را به او عطا کند. خلیفه پذیرفت و در محرم ۳۷۳ ق (ژوئن ۹۸۳ م) او را «صمصام‌الدوله» لقب داد. سپس مرگ عضدالدوله را آشکار ساختند و طبق وصیت او جسدش را در نجف به خاک سپردند.

اختلاف با شرف‌الدوله

با امارت صمصام الدوله، چون برادر دیگرش شیردل (ملقب به شرف‌الدوله) که از جانب عضدالدوله والی کرمان بود از مرگ پدر مطلع شد رهسپار فارس گردید و آنجا را به تصرف درآورد. پس از آن سپاهی را که صمصام‌الدوله به جنگ او فرستاده بود شکست داد. در سال ۳۷۵ یکی از سرداران بزرگ دیلمی به نام اَسوار به مخالفت با صمصام‌الدوله برخاست و بسیاری از سپاهیان به او پیوستند. آنان تصمیم گرفتند که از شرف‌الدوله فرمانبرداری کنند و ابونصر (ملقب به بهاءالدوله پسر سوم عضدالدوله که پانزده سال داشت) را به نیابت از طرف شرف‌الدوله در بغداد به فرمانروایی برسانند. اما چنین نشد و صمصام‌الدوله یکی از سرداران خود به نام فولاد زماندار را به جنگ اسوار فرستاد و او را شکست داد و ابونصر برادر کوچکتر خود را اسیر کرد و به زندان انداخت.

در همین سال شرف‌الدوله از شیراز به قصد اهواز بیرون آمد و آنجا را تصرف کرد. سپس بصره را نیز به دست آورد. چون صمصام‌الدوله از این موضوع آگاه شد به او پیشنهاد آشتی داد و دو برادر در ماه صفر سال ۳۷۵ قمری (ژوئن ۹۸۶) با یکدیگر پیمان بستند و شرط کردند که در عراق به نام شرف‌الدوله خطبه خوانده شود و صمصام‌الدوله در آنجا باقی بماند (به نیابت از طرف شرف‌الدوله) و شرف‌الدوله بر فارس و خوزستان و بصره حکومت کند و ابونصر از زندان آزاد گردد.

چندی بعد شرف‌الدوله به قصد تصرف بغداد به راه افتاد. سپاه صمصام‌الدوله هم از فرمان او سرپیچی کردند. وی ناگزیر با خواص خود نزد شرف‌الدوله رفت؛ اما به محض اینکه از مجلس او بیرون آمد، دستگیر شد. شرف‌الدوله در رمضان سال ۳۷۶ (ژانویه ۹۸۷) در حالی که صمصام‌الدوله را به بند کشیده بود وارد بغداد شد.

اختلاف با بهاءالدوله

شرف‌الدوله در اول جمادی‌الثانی ۳۷۹ (۶ سپتامبر ۹۸۹) درگذشت. وی در اوج بیماری فرمان کور کردن صمصام‌الدوله را صادر کرد که دستور او پس از مرگش انجام شد. پس از شرف‌الدوله برادر نوزده ساله‌اش ابونصر ملقب به بهاءالدوله به جای او نشست. بهاءالدوله از همان اوان امارت مواجه با مخالفت برادر بزرگترش صمصام‌الدوله شد. که علی‌رغم نابینایی، در فارس به طلب قدرت برخاسته بود و طالب سهم خود از قلمرو پدر بود. در سال ۳۸۰ بهاءالدوله به قصد تصرف فارس به خوزستان رفت و از آنجا وارد ارجان شد. پس از آن با سپاه صمصام‌الدوله به جنگ پرداخت و شکست خورد. آن دو سرانجام پیمانی بستند و قرار شد که فارس و ارجان متعلق به صمصام‌الدوله باشد و خوزستان و عراق متعلق به بهاءالدوله.

در سال ۳۸۲ چون صمصام‌الدوله اطلاع یافت که بهاءالئوله در نهان برای تصرف فارس آماده می‌شود، بر او پیشدستی کرد و خوزستان را به تصرف درآورد. این مناقشات تا سال ۳۸۶ ادامه یافت. در آن زمان فخرالدوله دیلمی نیز در ری فرمانروایی می‌کرد. بنابراین قلمرو آل بویه عملاً به سه سرزمین مستقل با سه امیر تقسیم شده بود.

سرانجام

در پایان قرن چهارم قمری (ده میلادی) ناآرامی و آشوب عراق و فارس را در بر گرفته بود. در سال ۳۸۸ (۹۹۸) صمصام‌الدوله به خوزستان حمله و بصره را اشغال کرد. بهاءالدوله و متحدانش بصره را پس گرفتند اما نتوانستند به پیروزی قطعی در مقابل صمصام‌الدوله دست یابند.

صمصام‌الدوله سرانجام در ذی‌الحجه ۳۸۸ (نوامبر ۹۹۸) در نزدیکی شیراز و توسط پسران عزالدوله بختیار کشته شد.

 

بیوگرافی سیناتروک اشکانی   سیناتروک اشک دهم دوران ۷۶ یا ۷۵ تا ۷۰ یا ۶۹ ق. م پیش از فرهاد سوم پس از مهرداد دوم دودمان اشکانیان پدر...
بیوگرافی کریم‌ خان زند   کریم‌ خان زند اولین پادشاه زندیه دوران ۱۱۷۹ - ۱۱۹۳ ه‍. ق. نام کامل محمدکریم خان زند لقب(ها) وکیل الرعایا ...
بیوگرافی سلوکوس سوم   سلوکوس سوم سوتر (به یونانی: Σέλευκος Γ' Κεραυνός) در میان سال های ۲۴۳-۲۲۳ پیش از میلاد پادشاه سلوکی بود. وی بزرگترین پسر سلوکوس دوم بود که د...
بیوگرافی خسرو اشکانی   خسرو یا اشک بیست و چهارم یکی از شاهان ایران از خاندان اشکانی بود. وی بیست‌ و چهارمین شاه اشکانی بود و از حدود سال ۱۱۰ تا ۱۲۹ میلادی پادشاهی ...
بیوگرافی شاه عباس اول صفوی شاه عباس اول در چه قرنی می زیست؟ همسر و فرزندان شاه عباس اول تحقیق درباره شاه عباس اول زندگی نامه شاه عباس اول لقب و القاب شاه عباس اول آرامگا...
نام و مدت حکومت و لقب های پادشاهان سامانی نام و لقب نه تن از امیران این خاندان یکی پس از دیگری و مدت حکومتشان، از این قرار است: سامان خدا اسد بن سامان یحیی بن اسد نصر بن ...
بیوگرافی منوچهر پسر قابوس ابومنصور منوچهر بن قابوس وشمگیر پنجمین فرمانروای زیاری بود(۴۰۳ تا ۴۲۰ ه.ق.). او پسر قابوس بود. او در سال ۴۰۳ هجری پس از اینکه پدرش قابوس به دست سرد...
بیوگرافی بهرام گور زندگی نامه بهرام گور بهرام گور در چه قرنی می زیست؟ بهرام گور بهرام گور کی بود؟ بهرام گور اهل کجا بود؟ مقاله درباره بهرام گور آیا بهرام گور ا...
بیوگرافی دادمهر پسر فرخان   دادمهر دوران ۷۲۱ تا ۷۳۴ میلادی تاجگذاری ۷۲۱ میلادی لقب(ها) داذبرزمهر مرگ ۷۳۴ (میلادی) پیش از فرخان کوچک ا...
بیوگرافی شاپور سوم   شاپور سوم شاهنشاه ساسانی دوران ۳۸۳ میلادی - ۳۸۸ میلادی مرگ ۳۸۸ میلادی پیش از بهرام چهارم پس از اردشیر دوم ...
بیوگرافی احمد شاه قاجار احمد شاه کیست؟ دلیل مرگ احمد شاه تحقیق در مورد احمد شاه احمد شاه بیوگرافی احمد شاه مقاله درباره احمد شاه زندگی نامه احمد شاه مقاله در مورد احمد...
بیوگرافی اوزون حسن   بیوگرافی و زندگینامه اوزون حسن آق‌قویونلو  یکی از مقتدرترین سلاطین سلسله آق قویونلو  وی پدر بزرگ شاه اسماعیل بود.   اوزون حسن آ...
بیوگرافی فرورتیش پادشاه ماد   فرورتیش دوران ۶۷۵ تا ۶۵۳ پیش از میلاد تاجگذاری ۶۷۵ پیش از میلاد مرگ ۶۵۳ پیش از میلاد پیش از هووخشتره پس از ...
بیوگرافی ارد دوم اشکانی   اُرُد دوم یا ورُد دوم (اشک سیزدهم) سیزدهمین شاه ایران از خاندان اشکانی است. وی از سال ۵۵ تا ۳۷ پیش از میلاد سلطنت کرد. به عقیدهٔ بسیاری از م...
بیوگرافی بلاش دوم اشکانی   بلاش دوم یا وَلَگش دوم یکی از مدعیان سلطنت شاهنشاهی اشکانی است که از سال ۷۷ تا ۸۰ میلادی حکومت کرده است. زمان حکومت او مقارن با پاکور دوم بو...