بیوگرافی شاه منصور

 

واپسین پادشاه سلسلهٔ آل مظفر که در سال ۷۹۵ (قمری) در نبرد با تیمور لنگ کشته شد و با مرگ وی، سلطنت آل مظفر به سرانجام خود رسید.

زندگی نامه

شاه منصور، فرزند شرف‌الدین مظفر و برادر زاده شاه شجاع بود. تاریخ نویسان، ولادت او را ۷۴۵ یا ۷۴۶ ق/ ۱۳۴۵ یا ۱۳۴۶م نوشته‌اند. شاه منصور پیش از آن که به جای سلطان زین العابدین بر تخت فرمانروایی مظفریان بنشیند، امارت شوشتر را داشت.

پس از تهاجم امیر تیمور به اصفهان و شیراز و قتل عام مردم اصفهان در پی حادثه ای انتقام جویانه، زین العابدین از شیراز گریخته و به شوشتر آمده بود. شاه منصور در بیرون شهر اقامتگاهی برای او فراهم کرد. چندی بعد شاه منصور، زین‌العابدین را با سرداران لشکرش به میهمانی دعوت کرد و چون همگی در مجلس حاضر شدند، آنان را دستگیر و زندانی ساخت و لشکر شیراز را با خود همداستان کرد و رهسپار آن دیار شد. ، شاه منصور پس از ورود به شیراز شاه یحیی را بیرون کرد و خود در ۷۹۰ق/ ۱۳۸۸م بر تخت نشست.

آنگاه طی نبردی زین‌العابدین را – که با تبانی زندانبان خوذ از بند رهایی جسته بود و شاه یحیی و گروهی از شاهزادگان آل مظفر را نیز به کمک خوانده بود – شکست داد و بر بخش وسیعی از قلمرو مظفریان استیلا یافت. پس از آن به کرمان رفت و عموی خود عمادالدین احمد را پیام داد که تو و شاه یحیی دوستی خود را با تیمور بگسلید و پسران و سپاهیان خود را همراه من سازید تا به خراسان روم و آنجا را از تجاوز امیر تیمور نگه دارم؛ اگر نه، آماده کارزار باشید. چون عمادالدین ، جنگ با تیمور را بیهوده می‌دانست. به شاه منصور اندرز داد که از این سودا بگذرد. اما شاه منصور توجهی نکرد و پس از آن که بخشی از ایالت کرمان را تسخیر کرد، به یزد حمله برد. اما در طی محاصره شهر، یکی از سردارانش به نام گرگین خان به هلاکت رسید و وی دلسرد شده به رفسنجان رفت. شاه منصور همچنان در میان شهرهای کرمان، فارس، و اصفهان در تاخت و تاز بود که خبر حرکت مجدد امیر تیمور از ماوراءالنهر را شنید.

نبرد با امیر تیمور

تیمور گورکان در روز شنبه ۱۴ محرم ۷۹۵ ق / ۳۰ نوامبر ۱۳۹۲ م از آمو دریا گذشت و در ۲۴ صفر / ۹ ژانویه همان سال به مازندران رسید. شاه منصور نیز به اصفهان رفت و دژها و باروهای شهر را مستحکم کرد و گروهی از افراد سپاهش را مأمور حفاظت از کاشان نمود و از شاه یحیی یاری خواست، اما او همراهی نکرد.

شاه منصور شیراز را مرکز عملیات خود ساخت. چون امیر تیمور به شوشتر رسید، شاه منصور از شیراز گریخت و به فسا رفت، ولی بر اثر سرزنش مردم شیراز مجددا به شهر بازگشت. تیمور در روز دوشنبه ۱۰ جمادی‌الاول ۷۹۵ق/ ۲۴ مارس ۱۳۹۳م به دژ سفید که زین‌العابدین در آنجا زندانی بود رسید و او را نیک بنواخت. منصور با دو هزار سوار آماده رزم با امیر تیمور شد. دژهای شهر را استوار و مردم را به پایداری تشویق کرد. اما در این هنگام یکی از امیران لشکرش به نام محمد بن زین‌العابدین به وی خیانت کرد و به امیر تیمور پیوست. در نتیجه بیش از یک هزار تن سپاهی برای وی باقی نماند.

سرانجام شاه منصور

شاه منصور دل بر مرگ نهاد و با رشادت و جانفشانی ، در حملات پیاپی، گروهی از سپاهیان امیر تیمور را به هلاکت رساند و آهنگ او کرد و شمشیری نیز بر کلاه خود امیر تیمور زد، اما چون لشکر تیمور بی‌شمار بود، در پایان کار با همه شجاعت و فداکاری شکست خورد و در گیر و دار نبرد جان باخت.

سر او را بریده نزد امیر تیمور بردند. پس از آن امیر تیمور وارد شیراز شد و خزاین آل مظفر را تصاحب کرد. امیران آل مظفر همگی به خدمت او روی آوردند، شاه یحیی از یزد، عمادالدین احمد و سلطان غیاث‌الدین محمد فرزندش را از کرمان و گروهی دیگر از سایر شهرها. پس از چندی امیر تیمور از نفوذ آنها در ایالت‌های فارس، کرمان و اصفهان هراسان شد و فرمان داد که امیرزاده عمر شیخ بهادر ، که از سوی او به فرمانروایی فارس گماشته شده بود، آنان را نابود کند. او نیز همه افراد آل مظفر را در ۱۱رجب ۷۹۵ق / مه ۱۳۹۳م که در روستای ماهیار اصفهان بودند، از دم تیغ گذراند. گفته‌اند که مادر شاه یحیی مهد علیا شاه خاتون جنازه آنان را به یزد آورد و در مدرسه خانقاه که خود بنیاد نهاده بود به خاک سپرده شدند.

چند تن از دودمان مظفریان، از جمله سلطان زین‌العابدین و سلطان شبلی پسران شاه شجاع که هر دو نابینا بودند، از این کشتار رستند. آن دو به فرمان امیر تیمور به سمرقند فرستاده شدند و تا سال‌ها پس از این واقعه در قید حیات بود و سرانجام به مرگ طبیعی درگذشتند.

شاه منصور در اشعار حافظ

وی ممدوح محبوب حافظ شیرازی بود و حافظ تعدادی از غزل‌ها، قطعات و مثنوی‌های خود را دربارهٔ او سروده‌است. در این اشعار، پیوند عاطفی مستحکم حافظ با شاه منصور که نموداری از پیوند عموم مردم با وی بوده، آشکار است، بویژه اینکه مردم، در چهرهٔ شاه منصور، متحدکنندهٔ ایران و اخراج کنندهٔ مغولان و سرکوبگر تیمور را می‌دیدند. اما این آرزوها با کشته شدن شاه منصور در جنگی نابرابر در مقابل تیمور، نابود شد.

 

بیوگرافی علاءالدین اتسز   علاءالدین اتسز پس از مرگ پدرش حاکم خوارزم شد. او نخستین شخص از این دودمان بود که ادعای شاهی کرد و خود را از حکومت مرکزی (سلجوقیان) مستقل ساخ...
بیوگرافی قره یوسف بیوگرافی و زندگینامه قرا یوسف نویان ابن محمد قراقویونلو  بانی سلسله قراقویونلو در آذربایجان   قرا یوسف نویان ابن محمد قراقویونلو (۷۹۰ - ۸۲۲ ه...
بیوگرافی فخرالدوله دیلمی زندگی نامه فخرالدوله دیلمی بیوگرافی کامل فخرالدوله دیلمی همسر و فرزندان فخرالدوله دیلمی تحقیق در مورد فخرالدوله دیلمی مرگ فخرالدوله دیلمی عکس فخر...
بیوگرافی جعفر خان زند  جعفر خان زند دوران پادشاه زندیان ۱۲۰۱-۱۲۰۳ پیش از صیدمرادخان زند پس از علیمرادخان زند دودمان زندیان پدر صادق‌خان ...
بیوگرافی مهرداد دوم (اشک نهم)  مقاله در مورد مهرداد دوم تحقیق درباره مهرداد دوم مجسمه مهرداد دوم مهرداد دوم کی بود؟ دین و مذهب مهرداد دوم تحقیق در مورد مهرداد دوم آیا مهرداد ...
بیوگرافی نصر دوم سامانی سکه نصر دوم سامانی که در پژوهش‌های باستان‌شناسی در نیشابور کشف شده است .   دین و مذهب نصر دوم سامانی |  آرامگاه نصر دوم سامانی |  همسر و فرزندان...
بیوگرافی رکن‌الدوله دیلمی بیوگرافی کامل رکن‌الدوله دیلمی تحقیق در مورد رکن‌الدوله دیلمی مرگ رکن‌الدوله دیلمی رکن‌الدوله دیلمی کیست؟ عکس آرامگاه رکن‌الدوله دیلمی عکس رکن‌ال...
بیوگرافی حسن باوندی   فخرالدوله حسن بن کیخسرو واپسین اسپهبد سلسلهٔ باوندیان تبرستان بود که با مرگ وی در ۲۱ آوریل ۱۳۴۹ میلادی دودمان باوند منقرض شد. از مهم‌ترین ات...
بیوگرافی عبدالملک یکم سامانی   عبدالملک یکم سامانی امیر سامانی دوران ۳۴۳-۳۵۰ (قمری) نام کامل ابوالفوارس عبدالملک بن نوح لقب(ها) امیر رشید م...
بیوگرافی آرتاوازد آخرین شاه اشکانی   آرتاوازد یا آرتاباز پسر اردوان پنجم آخرین شاه اشکانی بود. پس از مرگ پدر، آرتاوازد یکسال از ۲۲۶ تا ۲۲۷ میلادی با بلاش پنجم که هنگام پادشاهی ا...
بیوگرافی خسرو پنجم ساسانی   خسرو پنجم شاه ساسانیان سلطنت ۶۳۱ زادگاه ساسانیان بعد از آزرمی‌دخت قبل از آزرمی‌دخت دودمان House of Sa...
بیوگرافی ونون نخست اشکانی   وُنُن نخست یا اُنن نخست (اشک هفدهم) هفدهمین شاه ایران از خاندان اشکانی است (۷یا۸م - ۱۲م). وی پس از ارد سوم به شاهی رسید. مجلس مهستان بالاتری...
بیوگرافی ونن دوم اشکانی   ونُن دوم (اشک بیست و یکم) بیست و یکمین شاه ایران از خاندان اشکانی است. وی در سال ۵۱ میلادی پس از مرگ گودرز دوم بر تخت شاهی نشست و پس از کمتر...
بیوگرافی سلوکوس دوم   سلوکوس دوم کالی‌نیکوس (به یونانی: Σέλευκος Β' Καλλίνικος) پادشاه سلوکی میان سال‌های ۲۴۶-۲۲۵ (پیش از میلاد) بود. لقب وی کالی‌نیکوس در یونانی ...
بیوگرافی اردشیر سوم هخامنشی آرامگاه اردشیر سوم در تخت جمشید   لقب و القاب اردشیر سوم دین و مذهب اردشیر سوم تحقیق درباره اردشیر سوم زندگی نامه کامل اردشیر سوم ارد...