بیوگرافی حبش حاسب

 

حبش حاسب زادهٔ مرو (اکنون ماری، جمهوری ترکمنستان) در بغداد برآمد، و در اثنای ۸۶۴ تا ۸۷۴ میلادی [ ۲۵۰ – ۲۶۰ ه. ق ] در حدود صد سالگی درگذشت. منجم ایرانی زمان مأمون و معتصم بود.(۱) ریاضی‌دان و اخترشناس.

نام کامل او احمدبن عبدالله مروزی حبش حاسب و در بعضی از منابع حبش‌بن حاسب نوشته شده‌است.

زندگی

از زندگی حاسب، حتا از سال تولد یا تاریخ دقیق درگذشت او اطلاعی در دست نیست. فقط می‌دانیم او در اوایل قرن سوم هجری خورشیدی در بغداد به عنوان ستاره‌شناس فعالیت می‌کرده‌است. و البته زیج‌های فراوانی از او به دست آمده‌است. و در اواخر قرن نهم میلادی درگذشت است

ستاره‌شناسی

  1. کار مجدد در مورد سند هند
  2. زیج ممتحن، این اثر شناخته شده‌ترین کار او است، که بر پایهٔ کار بطلمیوس قرار دارد و مبتنی بر رصدهای خود حبش است.
  3. شاه زیج، کوتاه‌ترین او
  4. زیج دمشق
  5. زیج مامونی یا زیج عربی-زیج اخیر و زیج دمشق، به جای آن که بر مبنای گاه‌شماری یزدگردی یا سلوکی باشند، مبتنی بر تقویم هجری هستند
  6. دربارهٔ رخامات و اندازه‌گیری‌ها
  7. دربارهٔ کرات آسمانی
  8. دربارهٔ اسطرلاب
  9. دربارهٔ سطوح مورب و عمودی
  10. دربارهٔ فواصل اختران.

کارهای دیگر حبش در زمینهٔ اخترشناسی مشتمل بودند بر نظریه‌های مربوط به خورشید، ماه، و سیاره‌ها، عرض جغرافیایی ماه و سیاره‌ها؛ نظریهٔ اختلاف منظر، و نظریهٔ قابلیت رویت.

مثلثات

حبش برای حل مسائل اخترشناسی کروی، تبدیل مختصات، اندازه‌گیری‌های زمان، و بسیاری مسایل دیگر به مثلثات روی آورد و با تعریف جیب (سینوس) و تنظیم جدول مماس و ابداع نسبتی به نام ظلٌ که امروزه تانژانت گفته می‌شود و سرانجام تهیه جداول معادلات اخترشناسی معیار به دست می‌دهد. حاسب اولین کسی است که جدوالی برای تابع‌های سینوس و تانژانت تهیه کرد او در حدود سال ۸۵۰ میلادی در زیج خود جدولی برای تابع‌های سینوس و تانژانت تهیه کرد. اختلاف بین دو درجه متوالی برای سینوس‌ها و تانژانت‌ها یک درجه بود و در هر دو مورد نتایج تا سه رقم شصت‌گانی درست بود.

 

بیوگرافی رابرت هوک رابرت هوک(به انگلیسی: Robert Hooke) (زاده ۱۸ ژولای ۱۶۳۵ –مرگ ۳ مارچ ۱۷۰۳ ) عضو انجمن سلطنتی، یکی از فلاسفه علوم طبیعی، معمار و دانشمند علوم معقول و ...
بیوگرافی رابرت کخ   رابــِرت کُخ (به آلمانی: Robert Koch) ‏پزشک و دانشمند آلمانی که به دلیل مطالعاتش در زمینه عوامل میکروبی و کشف عامل بیماری سل که به نام و...
بیوگرافی آلفرد نوبل   آلفرد برنارد نوبل (۲۱ اکتبر ۱۸۳۳، استکهلم، سوئد – ۱۰ دسامبر ۱۸۹۶، سان‌رمو، ایتالیا) شیمی‌دان، مهندس، مبتکر و اسلحه‌ساز سوئدی است که به ع...
بیوگرافی علی خادم‌ حسنی   علی خادم‌حسنی ویکی پدیا دانشگاه علی خادم‌حسنی زندگی نامه کامل علی خادم‌حسنی شاگردان علی خادم‌حسنی آیا علی خادم‌حسنی ازدواج کرده است؟ ...
بیوگرافی ابوبکر بن مظهر   ابوبکر بن مظهر (یا ابوبکر مطهر) بن محمد جمالی یزدی دانشمند ایرانی پایان سده‌ٴ دوازدهم میلادی است. وی مولف کتابی است به نام فرح‌نامه‌ٴ جمالی ...
بیوگرافی برادران رایت   برادران رایت، ارویل رایت (به انگلیسی: Orville) متولد ۱۹ اوت ۱۸۷۱ (میلادی) در گذشته در ۳۰ ژانویه ۱۹۴۸ (میلادی) و ویلبر رایت (به انگلیسی: ...
بیوگرافی بهمنیار ابوالحسن بهمنیار بن مرزبان اصفهانی (مرگ: ۴۴۶ خورشیدی) فیلسوف ایرانی و از برجسته ترین شاگردان ابن سینا بودو کتاب المباحثات ابن سینا بیشتر در پاسخ به پر...
بیوگرافی ابوغانم طبیب ابوغانم طبیب از جمله مصاحبین و شاگردان محمد زکریای رازی بوده‌است. او از ری به بغداد رفت تا با ابوحیان توحیدی دربارهٔ تناقض‌گوی وی در باب نظریه «پیو...
بیوگرافی پرهام اعرابی   پرهام اعرابی (زادهٔ ۲۵ اوت ۱۹۷۶) استاد ایرانی-کانادایی دانشگاه تورنتو در رشته مهندسی برق است. او در سال ۲۰۰۵ به عنوان یکی از ۳۵ مخترع جوان (...
بیوگرافی دکتر حمید رضا خزاعی   دکتر حمید رضا خزاعی زادروز شهریور ماه ۱۳۴۵  بیرجند محل زندگی بیرجند وتهران و فرانسه- کانادا -آمریکا ملیت ایرانی پ...
آشنایی با فرانسوا ولتر "گر خدا نمی بود می بایست او را ساخت" ولتر زندگی فرانسوا ماری آروئه، ملقب به ولتر، در 21 اکتبر 1694 درپاریس متولد گردید. او نویسنده، تاریخ نگار ...
بیوگرافی اردشیر حسین پور   اردشیر حسین پور اولین دانشمند ترور برنامه هسته ای ایران زادروز ۱۹۶۲ تهران درگذشت ۱۵ ژانویه ۲۰۰۷ شیراز-گاز رادیواکتیو ...
بیوگرافی نجم‌ الدین رازی   نجم‌ الدین رازی با نام کامل‌تر نجم‌الدین عبدالله بن محمد بن شاهاورالاسدی الرازی همچنین مشهور به نجم‌الدین دایه یا نجم رازی از چهره‌های تأثیر...
بیوگرافی عبدالرحمن شیرازی   ابوالفرج عبدالرحمن بن نصرالله بن عبدالله شیرازی، پزشک مسلمان ایرانی بود که در حدود ۱۱۷۰میلادی ، در حلب اقامت گزید. آثار مهم او عبارتند از...
بیوگرافی استیون هاوکینگ   استیون ویلیام هاوکینگ (به انگلیسی: Stephen William Hawking) (زادهٔ: ۸ ژانویه ۱۹۴۲) فیزیکدان نظری، کیهان‌شناس و نویسندهٔ بریتانیایی و مدی...