بیوگرافی سالوادور آلنده

بیوگرافی سالوادور آلنده

 

سالوادور آلنده
۲۹مین رئیس‌جمهور شیلی
مشغول به کار
۱۹۷۰ – ۱۹۷۳
پس از ادواردو فرئی مونتالا
پیش از آگوستو پینوشه
اطلاعات شخصی
تولد سالوادور ایزابلینو دل ساگرادو کورازون ده جسوس آلنده گوسنز
۲۶ ژوئیهٔ ۱۹۰۸
والپارایسو،
مرگ ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ میلادی (۶۵ سال)
سانتیاگو
ملیت  شیلی
حزب سیاسی حزب سوسیالیست
همسر اورتنسیا بوسی
پیشه ، سیاستمدار
دین کاتولیک رومی

 

سالوادور آلنده (به اسپانیایی: Salvador Allende، تلفظ: سالفادور آیـِنده) (زاده ۲۶ ژوئیه ۱۹۰۸ – درگذشته ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳) سیاست‌مدار مارکسیست و از بنیان‌گذاران حزب سوسیالیست شیلی بود.

او از نوامبر ۱۹۷۰ تا سرنگونی و مرگ‌اش در پی کودتای ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ میلادی، رئیس‌جمهور شیلی بود.

از او به عنوان اولین رئیس‌جمهور مارکسیست که با رأی و دموکراسی به قدرت رسید نام می‌برند.

آلنده بیش از چهل سال در صحنهٔ سیاسی شیلی و حزب سوسیالیست شیلی حضور داشت. او پیش از رسیدن به ریاست جمهوری در انتخابات ۱۹۷۰ در مقام‌های سناتور، نماینده و وزیر کابینه فعالیت می‌کرد. وی پزشک بود و مدتی به عنوان وزیر بهداشت خدمت نمود. آلنده سه بار در سال‌های ۱۹۵۲، ۱۹۵۸ و ۱۹۶۴ کاندیدای ریاست جمهوری شده و شکست خورده بود تا این که در ۱۹۷۰ بالاخره در انتخابات برنده شد و تنها با ۳/۱٪ اختلاف با نفر دوم و ۸ درصد اختلاف با نفر سوم، از سوی مجلس به ریاست جمهوری برگزیده شد. وی نوهٔ فراماسون اعظم شیلی بود و خود وی نیز از اعضای فعال لژ فراماسونری شیلی بود.[نیازمند منبع]

پس از رسیدن به ریاست جمهوری او برنامهٔ سوسیالیستی جنجال‌برانگیزی به نام راهی به سوی سوسیالیست را پیاده کرد و بسیاری از صنایع را ملّی اعلام کرد. در سال اول حکومت او نرخ رشد اقتصادی به ۸/۶ درصد و نرخ بیکاری به ۳/۶ در صد رسید؛ اما در سال دوم، تورم بسیار افزایش یافت، صادرات ۲۴٪ کاهش یافت، واردات ۲۶٪ افزایش یافت، در حالی که نرخ واردات مواد غذایی ۱۲۶٪ بود. در نتیجه قفسهٔ مغازه‌ها از اجناس خالی شد و بازار سیاه رونق گرفت. وی توانایی کنترل حامیان افراطی دست چپی خود را نداشت.

در ماه مه ۱۹۷۳ دادگاه عالی شیلی، دولت را به اتفاق اکثریت آرا به نقض قوانین و جلوگیری از اقدامات قانونی پلیس و تصمیمات نادرست قضایی محکوم نمود.

در اوت سال ۱۹۷۳ دیوان عالی کشور از آلنده به دلیل ناتوانی در اجرای قانون زمین شکایت کرد و نمایندگان مجلس نیز اعلام نمود که آلنده بر خلاف قانون اساسی، قوانین مجلس را به اجرا نمی‌گذارد. طی این قطعنامه اعلام شد که دولت آلنده تلاش در به دست گرفتن کل اختیارات کشور نموده، اصل تفکیک قوا را رعایت نکرده و قانون اساسی را نقض نموده‌است.

در ۲۲ اوت ۱۹۷۳ مجلس نمایندگان شیلی قطعنامه‌ای علیه او صادر کرد.

در این قطعنامه دولت آلنده به موارد زیر محکوم شد:

  1. رعایت نکردن نظام قانونی کشور؛
  2. امتناع از اجرای تصمیمات قضایی در برابر طرفداران خود و نقض احکام قضایی؛
  3. جرایم گوناگون رسانه‌ای، به دست گرفتن غاصبانه تلویزیون به نفع خود و فشار اقتصادی علیه رسانه‌های منتقد دولت؛
  4. مسلح کردن طرفداران حزب خود؛
  5. سرکوب غیر قانونی کارگران معدن؛
  6. تلاش برای ایجاد پلیس و ارتش مخصوص و وابسته به خود؛
  7. محدود نمودن غیر قانونی مهاجرت.

 

کودتای نظامی شیلی

در ماه سپتامبر همان سال تلاش کرد طی لایحه‌ای قانون اساسی را تغییر دهد که دولت او در ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ و با کودتای نظامی به رهبری ژنرال پینوشه، فرمانده ارتش، سرنگون شد. اسناد فراوانی حاکی از حمایت و پشتیبانی دولت وقت ایالات متحده از این کودتا وجود دارد. طبق اعلام رسمی، پرزیدنت آلنده با یک کلاشینکف اهدایی از سوی فیدل کاسترو خودکشی کرده‌است. بنابر اسناد و منابع تاریخی و همچنین فیلم‌های مستند، وی هنگام به توپ بسته شدن کاخ ریاست جمهوری در جریان کودتای ۱۱ سپتامبر جان باخت.

به گفته منابع نظامی، آلنده خواستار آتش‌بسی ۵ دقیقه‌ای شد تا بتواند استعفا بدهد، اما نیروهای ارتش با اشاره به این که تک تیراندازهای وفادار به رئیس جمهور از ساختمان‌های مجاور کاخ ریاست جمهوری در حال تیراندازی هستند، با این درخواست آلنده مخالفت کردند.

گفته شده دست کم ۱۷ بمب بر کاخ ریاست جمهوری ریخته شد. بنا به گفته منابع رسمی، سالوادور آلنده به هنگام یورش نیروهای نظامی به کاخ با اسلحه خودکشی کرد.

دولت او در ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ و با کودتایی نظامی به رهبری ژنرال پینوشه، فرمانده ارتش، سرنگون شد.

بیوگرافی صادق‌ خان زند   صادق‌ خان زند دوران پادشاه زندیان از ۱۱۹۳ تا ۱۱۹۶ پیش از علیمرادخان زند پس از ابوالفتح‌خان زند دودمان دودمان زند...
بیوگرافی ونن دوم اشکانی   ونُن دوم (اشک بیست و یکم) بیست و یکمین شاه ایران از خاندان اشکانی است. وی در سال ۵۱ میلادی پس از مرگ گودرز دوم بر تخت شاهی نشست و پس از کمتر...
بیوگرافی نرسه شاه ساسانی   نرسه شاهنشاه ساسانی دوران ۲۹۳ میلادی - ۳۰۲ میلادی مرگ ۳۰۲ میلادی پیش از هرمز دوم پس از بهرام سوم همسر ...
بیوگرافی شهریار دوم   اسپهبد شهریار بن شروین یا شهریار دوم یازدهمین حاکم از سلسله باوندیان بین سنوات ۹۳۰-۹۶۴ میلادی بود. او پسر و جانشین شروین دوم بود. پس از ض...
بیوگرافی رستم فرخزاد مقاله درباره رستم فرخزاد مرگ رستم فرخزاد دلیل مرگ رستم فرخزاد رستم فرخزاد در چه قرنی می زیست؟ همسر و فرزندان رستم فرخزاد مجسمه رستم فرخزاد آرامگ...
بیوگرافی کوتیک اینشوشیناک   کوتیک اینشوشیناک شاهان عیلام دوران ۲۲۴۰-۲۲۲۰ (پیش از میلاد) نام کامل کوتیک اینشوشیناک پازور اینشوشیناک لقب(ها) آ...
بیوگرافی شاه سلیمان صفوی   بیوگرافی و زندگینامه کامل شاه سلیمان با نام قبلی شاه صفی دوم فرزند ارشد شاه عباس دوم و پادشاه صفوی    شاه سلیمان صفوی دو...
بیوگرافی سهراب یکم باوی   سهراب یکم فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۶۸۰-۷۲۸ (میلادی) پیش از مهرمردان باوندی پدر باو   سهراب ی...
بیوگرافی داریوش کبیر داریوش کبیر نام اصلی داریوش کبیر مقاله در مورد داریوش کبیر آرامگاه داریوش کبیر مرگ داریوش کبیر بیوگرافی داریوش کبیر دلیل مرگ داریوش کبیر داریو...
بیوگرافی یزدگرد سوم زندگی نامه یزدگرد سوم یزدگرد سوم در چه قرنی می زیست؟ مقاله درباره یزدگرد سوم لقب و القاب یزدگرد سوم مقاله در مورد یزدگرد سوم دلیل مرگ یزدگرد سوم ...
بیوگرافی خسرو سوم   خسرو سوم شاهنشاه ساسانی پیش از جوانشیر پس از شهربراز پدر کواد   خسرو سوم که پس از شهربراز به حکومت...
بیوگرافی شروین یکم   شروین یکم فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۷۷۱-۷۹۷ (میلادی) مرگ ۷۹۷ (میلادی) پیش از شهریار پسر شروین پس از ...
بیوگرافی شهربراز شاه ساسانی   شهربراز شاهنشاه ساسانی دوران ۲۷ آوریل — ۱۷ ژوئن ۶۲۹ نام کامل فرُخان لقب(ها) شهربَراز یا شهروَراز مرگ ۱۷ ژوئ...
بیوگرافی دادمهر پسر فرخان   دادمهر دوران ۷۲۱ تا ۷۳۴ میلادی تاجگذاری ۷۲۱ میلادی لقب(ها) داذبرزمهر مرگ ۷۳۴ (میلادی) پیش از فرخان کوچک ا...
بیوگرافی سلوکوس سوم   سلوکوس سوم سوتر (به یونانی: Σέλευκος Γ' Κεραυνός) در میان سال های ۲۴۳-۲۲۳ پیش از میلاد پادشاه سلوکی بود. وی بزرگترین پسر سلوکوس دوم بود که د...